ราคาแร่หายาก (Rare earth) ซึ่งเป็นวัตถุดิบสำคัญในการผลิตมอเตอร์รถยนต์ไฟฟ้า (EV) อุปกรณ์ทางการแพทย์ และเทคโนโลยีขั้นสูง ปรับตัวพุ่งขึ้นแตะระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา ท่ามกลางความผันผวนของตลาดโลก จากแรงหนุนของความต้องการที่เพิ่มขึ้นในอุตสาหกรรมป้องกันประเทศ ประกอบกับมาตรการของจีนที่เข้มงวดในการควบคุมการส่งออกไปยังญี่ปุ่น
Argus Media บริษัทวิจัยด้านพลังงานและวัตถุดิบจากสหราชอาณาจักร รายงานว่า ในตลาดยุโรป ราคาแร่ดิสโพรเซียม (Dysprosium) ปรับเพิ่มขึ้นแตะระดับ 960 ดอลลาร์ ต่อกิโลกรัม ขณะที่ราคาเทอร์เบียม (Terbium) พุ่งขึ้นสู่ระดับ 4,000 ดอลลาร์ต่อกิโลกรัม โดยแร่หายาก ทั้งดิสโพรเซียมและเทอร์เบียม ซึ่งเป็นส่วนประกอบสำคัญของแม่เหล็กในมอเตอร์รถยนต์ไฟฟ้า ต่างทำสถิติราคาสูงสุดต่อเนื่องเป็นสัปดาห์ที่สอง นับตั้งแต่เริ่มมีการจัดเก็บข้อมูลในปี 2015
ขณะเดียวกัน ราคาอิตเทรียม (Yttrium) ซึ่งใช้เป็นวัสดุซูเปอร์คอนดักเตอร์ในอุปกรณ์ทางการแพทย์และหลอดไฟ LED ก็ปรับตัวเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว มาอยู่ที่ระดับ 425 ดอลลาร์ต่อกิโลกรัม จากเดิมอยู่ที่ 260 ดอลลาร์ใน
รวมถึงแกลเลียม (Gallium) โลหะสำคัญที่ใช้ในเรดาร์ ระบบนำวิถีขีปนาวุธ และอุปกรณ์ทางทหารอื่นๆ มีการซื้อขายที่ระดับ 1,600 ดอลลาร์ต่อกิโลกรัม ทำสถิติสูงสุดมานับตั้งแต่ต้นเดือนมกราคมที่ผ่านมา
แรงกดดันด้านราคาดังกล่าวเกิดขึ้นหลังรัฐบาลจีนประกาศเมื่อต้นเดือนมกราคมว่าจะเพิ่มความเข้มงวดในการควบคุมการส่งออกสินค้าที่สามารถใช้ได้ทั้งในเชิงพาณิชย์และการทหาร ที่ส่งไปยังญี่ปุ่น โดยมาตรการนี้ถูกมองว่าเป็นการตอบโต้ หลังจากนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น ซาเนะ ทาคาอิจิ แสดงความเห็นเมื่อเดือนพฤศจิกายนที่ผ่านมาเกี่ยวกับวิกฤตในไต้หวัน
อย่างไรก็ตาม ปัจจุบัน การผลิตแร่หายากส่วนใหญ่ของโลกยังคงกระจุกตัวอยู่ในประเทศจีน โดยก่อนหน้านี้ รัฐบาลจีนเคยผ่อนคลายการบังคับใช้มาตรการจำกัดการส่งออก หลังการเจรจาการค้ากับสหรัฐฯ ในปีที่ผ่านมา ส่งผลให้ราคาแร่หายากเริ่มทรงตัวในช่วงปลายปี 2025
ขณะที่แหล่งข่าวจากบริษัทค้าขายวัตถุดิบเฉพาะทางรายหนึ่ง ระบุว่า หลังจากจีนเพิ่มความเข้มงวดในการจำกัดการส่งออกไปยังญี่ปุ่น บริษัทบางแห่งเริ่มเร่งกักตุนวัตถุดิบ เพื่อรับมือกับความไม่แน่นอนด้านซัพพลายที่อาจยืดเยื้อ
นอกจากนี้ เมฟ ฟลาเฮอร์ตี ผู้สื่อข่าวอาวุโสด้านแร่หายากของ Argus Media ประเมินว่า การใช้จ่ายด้านการป้องกันรักษาความมั่นคงของประเทศ ที่เพิ่มขึ้นทั่วโลกยังเป็นอีกปัจจัยสำคัญที่ผลักดันราคาแร่หายาก โดยเฉพาะอิตเทรียม ที่มีความต้องการสูงในอุตสาหกรรมป้องกันประเทศและอิเล็กทรอนิกส์ ขณะที่อุปทานยังคงตึงตัว ส่งผลให้ราคาปรับขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ด้านโยชิกิโย ชิมามิเนะ นักวิจัยอาวุโสจากสถาบันวิจัย Dai-ichi Life Research Institute ย้ำว่า ในระยะสั้นราคาแร่หายากมีแนวโน้มจะยังคงผันผวนและอยู่ในระดับสูงต่อไป ท่ามกลางความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์และความไม่สมดุลของอุปสงค์และอุปทานในตลาดโลก
ภาพ:Lightspring/shutterstock
อ้างอิง:
