แพลตฟอร์มจองการเดินทางอย่าง AirAsia MOVE ได้เปิดเผยรายงานฉบับสำคัญที่เจาะลึกพฤติกรรมของนักท่องเที่ยวไทย ผ่านรายงานรูปแบบ ‘Data-Driven Report’ ประจำปี 2025 โดยวิเคราะห์ข้อมูลจากฐานการจองจริงกว่าล้านรายการ ซึ่งครอบคลุมทั้งตั๋วเครื่องบิน, โรงแรมที่พัก และบริการเสริมต่างๆ เพื่อถอดรหัสความคิดและการวางแผนเดินทางของคนไทย
การศึกษาครั้งนี้มุ่งเน้นไปที่การเปรียบเทียบพฤติกรรมของนักเดินทาง 3 เจเนอเรชันหลัก ได้แก่ Baby Boomers, Gen X และ Millennials ซึ่งผลลัพธ์ที่ได้สะท้อนให้เห็นว่าแม้ทุกคนจะมีจุดหมายปลายทางคือการพักผ่อนเหมือนกัน แต่วิธีการคิด การจัดลำดับความสำคัญ และขั้นตอนการตัดสินใจจองนั้นมีความแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิงในแต่ละช่วงวัย
เริ่มกันที่กลุ่มพี่ใหญ่อย่าง ‘Baby Boomers’ หรือผู้ที่เกิดระหว่างปี 1946–1964 ซึ่งเป็นกลุ่มนักเดินทางที่ให้ความสำคัญสูงสุดกับความสะดวกสบายและความมั่นใจ พฤติกรรมที่เด่นชัดที่สุดของคนกลุ่มนี้คือการวางแผนล่วงหน้าอย่างรัดกุม โดยข้อมูลการจองระบุว่าพวกเขามักจะจองตั๋วและที่พักล่วงหน้านานถึง 1-2 เดือนก่อนออกเดินทางจริง
การเตรียมตัวล่วงหน้าในระยะยาวเช่นนี้สะท้อนถึงความต้องการลดความเสี่ยงและหลีกเลี่ยงความวุ่นวายหน้างาน โดยช่วงเวลาที่กลุ่มนี้นิยมเดินทางมากที่สุดจะกระจุกตัวอยู่ในไตรมาสแรกและไตรมาสสุดท้ายของปี ซึ่งเป็นช่วงที่มีสภาพอากาศเหมาะสมและเอื้อต่อการพักผ่อนแบบผ่อนคลายมากกว่าการผจญภัยที่สมบุกสมบัน
ในด้านรูปแบบการเดินทาง กลุ่ม Baby Boomers นิยมเดินทางแบบเดี่ยวหรือไปเป็นคู่มากกว่าการเดินทางเป็นกลุ่มใหญ่หรือครอบครัวขยาย เพราะต้องการความเป็นส่วนตัวและสามารถกำหนดจังหวะการเดินทางได้เอง โดยเส้นทางยอดนิยมในประเทศมักเป็นเมืองหลักที่มีความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐานสูง เช่น เชียงใหม่, หาดใหญ่ หรือภูเก็ต
สำหรับเส้นทางต่างประเทศ คนกลุ่มนี้มักมองหาจุดหมายปลายทางระยะใกล้ในภูมิภาคเอเชียที่คุ้นเคย เช่น ญี่ปุ่น, เกาหลีใต้ หรือมาเลเซีย โดยปัจจัยตัดสินใจหลักคือความสะดวกในการเดินทาง ขั้นตอนวีซ่าที่ไม่ยุ่งยาก และระบบสาธารณสุขที่ได้มาตรฐาน เพื่อให้มั่นใจได้ว่าจะได้รับการดูแลที่ดีหากเกิดเหตุฉุกเฉิน
นอกจากนี้ ข้อมูลยังชี้ว่ากลุ่ม Baby Boomers เป็นลูกค้าชั้นดีที่ยินดีจ่ายเพิ่มเพื่อแลกกับความสบายใจ พวกเขามีอัตราการซื้อบริการเสริมสูงที่สุดเมื่อเทียบกับเจนอื่น ไม่ว่าจะเป็นการอัปเกรดที่นั่งเพื่อความสบาย การซื้อน้ำหนักกระเป๋าเพิ่ม หรือการทำประกันการเดินทางที่ครอบคลุม ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า ราคาไม่ใช่ปัจจัยเดียวในการตัดสินใจเท่ากับคุณภาพ
ขยับมาที่กลุ่ม ‘Gen X’ หรือผู้ที่เกิดระหว่างปี 1965–1980 ซึ่งเป็นนักเดินทางสายสมดุลที่อยู่ตรงกลางระหว่างความคุ้มค่าและความสะดวกสบาย พฤติกรรมการวางแผนของคนกลุ่มนี้จะมีความยืดหยุ่นมากกว่ารุ่นพี่ โดยนิยมจองล่วงหน้าในระยะกลางประมาณ 15-30 วัน ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่พวกเขามองว่าเหมาะสมที่สุดในการจัดการตารางชีวิต
หัวใจสำคัญของการเดินทางสำหรับ Gen X คือ ‘ครอบครัว’ ข้อมูลระบุชัดเจนว่าช่วงเวลาเดินทางยอดนิยมของคนกลุ่มนี้พุ่งสูงที่สุดในช่วงปลายปี โดยเฉพาะเดือนธันวาคม ซึ่งสอดคล้องกับช่วงปิดเทอมและวันหยุดยาว ทำให้การวางแผนทริปส่วนใหญ่เป็นการมองหาจุดหมายปลายทางที่ตอบโจทย์สมาชิกทุกวัยในครอบครัวให้มีความสุขร่วมกันได้
การเลือกจุดหมายปลายทางของคน Gen X จึงเน้นไปที่ความสะดวกและเป็นมิตรกับครอบครัว ทั้งเมืองท่องเที่ยวหลักในประเทศอย่างเชียงรายและอุดรธานี หรือเส้นทางต่างประเทศระยะใกล้ในเอเชียอย่างเวียดนามและสิงคโปร์ ที่ไม่ต้องใช้เวลาเดินทางนานจนเกินไป ซึ่งช่วยลดความเหนื่อยล้าของเด็กและผู้สูงอายุในทริป
ในแง่การใช้จ่าย Gen X ให้ความสำคัญกับความคุ้มค่าที่จับต้องได้จริง พวกเขาเลือกซื้อบริการเสริมที่จำเป็นต่อการใช้งาน เช่น น้ำหนักกระเป๋าสำหรับสัมภาระของครอบครัว หรือประกันการเดินทางเพื่อความอุ่นใจ และจะพิจารณาอัปเกรดที่นั่งก็ต่อเมื่อเดินทางพร้อมครอบครัวเพื่อให้ทุกคนได้รับความสะดวกสบายสูงสุด ไม่ใช่เพื่อความหรูหราส่วนตัว
กลุ่มสุดท้ายคือ ‘Millennials’ หรือ Gen Y (เกิดปี 1981–1996) ซึ่งถือเป็นนักเดินที่ตัดสินใจรวดเร็วและขับเคลื่อนด้วยอารมณ์ความรู้สึก พฤติกรรมการจองของคนกลุ่มนี้มักเกิดขึ้นในระยะสั้นช่วง 15-30 วันก่อนเดินทาง หรือบางครั้งอาจจองล่วงหน้าเพียงไม่กี่วันหากเจอกับโปรโมชันที่ถูกใจ
ความน่าสนใจของคนกลุ่มนี้คือความถี่ในการเดินทางที่เกิดขึ้นต่อเนื่องตลอดทั้งปี ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ช่วงเทศกาลเหมือนเจนอื่น แม้ช่วงปลายปีจะยังคงเป็นช่วงพีคที่สุด แต่พวกเขาก็พร้อมจะออกเดินทางในไตรมาสอื่นๆ หากมีแรงจูงใจจากคอนเทนต์ท่องเที่ยวบนโซเชียลมีเดียหรือกระแสรีวิวที่น่าสนใจในขณะนั้น
จุดหมายปลายทางของชาว Millennials มักได้รับอิทธิพลจากความ ‘ถ่ายรูปสวย’ และ ‘มีไลฟ์สไตล์’ ที่โดดเด่น ทั้งเมืองท่องเที่ยวสุดฮิตอย่างกระบี่ หรือเมืองรองที่มีคาเฟ่เก๋ๆ เส้นทางต่างประเทศอย่างเกาหลีใต้และญี่ปุ่นก็ยังคงเป็นที่นิยม เพราะตอบโจทย์การตามรอยซีรีส์หรือศิลปินที่ชื่นชอบ ซึ่งเป็นแรงบันดาลใจสำคัญในการออกเดินทาง
แม้จะเป็นกลุ่มที่เดินทางบ่อย แต่พวกเขากลับมีการใช้จ่ายต่อทริปในระดับปานกลางและคำนึงถึงความคุ้มค่าเป็นหลัก คนกลุ่มนี้ไม่ค่อยให้ความสำคัญกับการอัปเกรดที่นั่งราคาแพง แต่กลับเต็มใจจ่ายให้กับสิ่งที่ช่วยเพิ่มประสบการณ์เชิงไลฟ์สไตล์ เช่น การสั่งอาหารบนเครื่องบิน การจองรถรับส่งสนามบิน หรือที่พักที่มีดีไซน์สวยงามแปลกตา
ข้อมูลเชิงลึกเหล่านี้สะท้อนให้เห็นโจทย์ใหญ่ของผู้ประกอบการท่องเที่ยว ที่ไม่สามารถใช้กลยุทธ์เดียวเพื่อมัดใจคนทุกกลุ่มได้อีกต่อไป สำหรับกลุ่ม Baby Boomers การนำเสนอแพ็กเกจพรีเมียมที่รวมทุกอย่างไว้ล่วงหน้าพร้อมบริการดูแลพิเศษ คือกุญแจสำคัญในการสร้างความประทับใจและความมั่นใจในการตัดสินใจซื้อ
ในขณะที่กลุ่ม Gen X ต้องการความชัดเจนของโปรดักต์ที่เน้นความคุ้มค่าสำหรับครอบครัว แพ็กเกจที่รวมตั๋วพร้อมบริการเสริมที่จำเป็นในราคาที่สมเหตุสมผล จะช่วยกระตุ้นการตัดสินใจได้ดีกว่าโปรโมชันลดราคาที่ไม่มีเงื่อนไขยืดหยุ่น ซึ่งสอดรับกับภาระหน้าที่ในการดูแลสมาชิกครอบครัวหลายช่วงวัย
ส่วนกลุ่ม Millennials นั้น ผู้ประกอบการจำเป็นต้องเน้นความรวดเร็วและความตื่นเต้น กลยุทธ์ Flash Sales หรือดีลนาทีทองที่กระตุ้นให้เกิดการตัดสินใจทันที พร้อมภาพลักษณ์ที่สวยงามดึงดูดใจบนโซเชียลมีเดีย คือสิ่งที่ตอบจริตของนักเดินทางรุ่นใหม่ที่พร้อมจะแพ็กกระเป๋าออกเดินทางได้ทุกเมื่อหากข้อเสนอนั้นน่าสนใจพอ
ภาพ : ChadaYui / Shutterstock
