ดีล 3 แสนล้านดอลลาร์ใน MOU สันติภาพ ‘สหรัฐฯ

รัฐบาลสหรัฐอเมริกาภายใต้ โดนัลด์ ทรัมป์ เผชิญเสียงวิจารณ์จาก ‘ดีล 3 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐฯ’ ในข้อตกลงสันติภาพยุติสงครามอิหร่าน หลังเนื้อหาใน MOU ระบุว่า สหรัฐฯ จะจัดตั้งกองทุนฟื้นฟูและพัฒนา (Reconstruction and Development Fund) ให้กับทางการเตหะรานด้วยเงินมูลค่า 3 แสนล้านดอลลาร์ (ประมาณ 9.84 ล้านล้านบาท) ขณะที่ผู้นำสหรัฐฯ ออกโรงปฏิเสธว่า ไม่ใช่เงินจากภาษีประชาชนชาวอเมริกัน

ดีลกองทุน 3 แสนล้านดอลลาร์คืออะไร

ในวันที่ 17 มิถุนายนที่ผ่านมา Reuters เผยบทความพิเศษว่า สหรัฐฯ และอิหร่านจะจัดตั้งกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาอิหร่าน โดยอุดหนุนเงินทุน 3 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐฯ เพื่อกระตุ้นการลงทุนในเตหะราน

แหล่งข่าวระบุว่า กองทุนดังกล่าวเป็นการสร้างแรงจูงใจทางเศรษฐกิจให้อิหร่านต้องการบรรลุข้อตกลงเพื่อยุติสงคราม หากแต่ยังไม่ได้มีการประกาศอย่างเป็นทางการ โดยเน้นย้ำว่า กองทุนนี้เป็นกลไกการลงทุนในภาคเอกชน ไม่ใช่โครงการฟื้นฟูหรือค่าปฏิกรรมชดเชยความเสียหายจากสงคราม

สำหรับที่มาของแหล่งเงินทุน เงินทั้งหมดจะมาจากภาคเอกชน และมีการให้คำมั่นลงทุนแล้วมากกว่าครึ่งหนึ่งของวงเงิน โดยจะไม่ขอเงินช่วยเหลือจากรัฐบาลใด ๆ ซึ่งในเบื้องต้น มีบริษัทเอกชนจากสหรัฐฯ, เอเชีย, อเมริกาใต้, แอฟริกา และอ่าวอาหรับให้คำมั่นสนับสนุนเงินเป็นที่เรียบร้อยแล้ว

น่าสนใจว่า แหล่งข่าวระดับสูงอิหร่านเปิดเผยกับ Reuters ว่า เดิมที ทางการเตหะรานเรียกร้องเงินชดเชยความเสียหายจากสงครามมูลค่า 4 แสนล้านดอลลาร์ จากสหรัฐฯ แต่ถูกปฏิเสธทันที จึงนำไปสู่การจัดตั้งกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาดังกล่าว

ตามกลไกของกองทุน ประเทศในภูมิภาคตะวันออกกลางจะเข้ามามีส่วนร่วม เช่น การค้ำประกันเงินกู้ การเปิดวงเงินสินเชื่อ หรือการสนับสนุนเงินทุนโดยตรงเพื่อฟื้นฟูสถานที่ที่ได้รับความเสียหายจากสงคราม เช่น โรงงานเหล็ก โรงกลั่นน้ำมัน สนามบิน และโครงสร้างพื้นฐานอื่น ๆ

บทความยังหมายเหตุว่า กองทุนนี้เป็นคนละส่วนกับมาตรการยกเลิกการคว่ำบาตร และการปลดล็อกทรัพย์สินของรัฐบาลอิหร่าน ที่ถูกสหรัฐฯ อายัดในต่างประเทศ โดยทั้งสองกลไกมีวัตถุประสงค์และกรอบเวลาที่แตกต่างกัน

อย่างไรก็ดี กองทุนจะยังไม่ถูกจัดตั้งหรือเริ่มดำเนินการ จนกว่าจะมีการลงนามข้อตกลงฉบับสมบูรณ์ภายใน 60 วันข้างหน้า โดยแหล่งข่าวระบุว่า ในระหว่างนี้ ผู้บริหารกองทุนจะทำงานร่วมกับฝ่ายอิหร่านและนักลงทุนเพื่อวางแผนและกำหนดขอบเขตของโครงการต่าง ๆ

ทรัมป์โดนโจมตี ชี้ให้เงินอิหร่านฟรี

ล่าสุด Al Jazeera ระบุว่า รัฐบาลทรัมป์ต้องเผชิญกระแสวิพากษ์วิจารณ์ภายในประเทศ หลังพรรคเดโมแครตออกมาโจมตีการมีอยู่ของกองทุน 3 แสนล้านดอลลาร์ว่า เป็นเงินที่สามารถใช้จ่ายกับสวัสดิการสังคมและเศรษฐกิจของสหรัฐฯ ได้ ซึ่งคาดว่า จะเป็นประเด็นสำคัญที่ใช้โจมตีพรรครีพับลิกันในการเลือกตั้งมิดเทอมปลายปี 2026

ทั้งนี้ เอมี โคลบูชาร์ วุฒิสมาชิกพรรคเดโมแครตโพสต์บน X ว่า ด้วยเงิน 300,000 ล้านดอลลาร์ สหรัฐฯ สามารถยุติปัญหาคนไร้บ้าน สนับสนุนงานวิจัยโรคมะเร็งได้นาน 40 ปี และจัดการศึกษาก่อนวัยเรียนฟรีให้เด็กทุกคนได้นานกว่า 7 ปี แต่ทรัมป์กลับส่งเงินก้อนนั้นให้อิหร่าน

ด้าน ชัค ชูเมอร์ ผู้นำเสียงข้างน้อยในวุฒิสภาโต้ตอบว่า พรรคเดโมแครตจะไม่ช่วยทรัมป์ส่งเงิน 3 แสนล้านดอลลาร์ให้อิหร่าน ขณะที่ เจสัน โครว์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรวิจารณ์พรรครีพับลิกันว่า ไม่มีเงินช่วยประกันสุขภาพของชาวอเมริกัน แต่กลับให้เงินกับอิหร่าน

นอกจากนี้ สมาชิกพรรครีพับลิกันบางส่วนก็แสดงความกังวลเช่นกัน โดย โรเจอร์ วิคเกอร์ วุฒิสมาชิกวิจารณ์ว่า แม้เงินก้อนดังกล่าวไม่ได้มาจากภาษีของชาวอเมริกัน แต่วงเงินที่มากขนาดนี้ ทำให้ผลประโยชน์ที่อิหร่านได้รับจากข้อตกลง JCPOA (Joint Comprehensive Plan of Action) ในยุค บารัก โอบามา อดีตผู้นำสหรัฐฯ เมื่อปี 2015 ดูเล็กน้อยไปเลย

ขณะเดียวกัน โธมัส แมสซี สส.พรรครีพับลิกัน สายวิจารณ์ทรัมป์ตัวยง ก็ออกมาโจมตีแผนดังกล่าวว่า 3 แสนล้านดอลลาร์ เป็นเงินจำนวนมากกว่าที่สภาคองเกรสใช้งบประมาณในการสร้างถนนและสะพานทั่วประเทศ

รัฐบาลทรัมป์ตอบโต้อย่างไร

ทรัมป์โพสต์ข้อความบน Truth Social ว่า ไม่มีการจ่ายเงิน 3 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ให้อิหร่านจากสหรัฐฯ เป็นเพียงข่าวปลอมและการโฆษณาชวนเชื่อของพรรคเดโมแครต ส่วน เจ.ดี. แวนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ ให้สัมภาษณ์ย้ำกับ New York Times ว่า กองทุนนี้ไม่ได้ใช้เงินภาษีชาวอเมริกัน แม้แต่เงินดอลลาร์แค่เซนต์เดียวก็จะไม่ถูกส่งไป

แวนซ์ยังย้ำในการแถลงข่าวว่า กองทุนดังกล่าวอาจได้รับการสนับสนุนจากประเทศอาหรับในภูมิภาค และนักลงทุนจากประเทศอื่นที่สนใจเข้าไปลงทุนในอิหร่าน เพื่อสร้างการเชื่อมโยงทางเศรษฐกิจซึ่งจะช่วยรับประกันสันติภาพในระยะยาว

อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีประเทศใดออกมายืนยันอย่างเป็นทางการว่า จะสนับสนุนเงินทุนตามแผนดังกล่าว

ภาพ: The White House

อ้างอิง: