ศูนย์ข้อมูลอุบัติเหตุ ThaiRSC เผยสถิติผู้เสียชีวิตสะสมจากอุบัติเหตุทางถนนในปี 2567 ที่สูงถึง 14,177 ราย ขณะที่ปี 2568 ตัวเลขลดลงเหลือ 12,537 ราย (ลดลง 11% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า)

แต่ข้อมูลล่าสุด ณ วันที่ 14 พฤษภาคม 2569 ตัวเลขสะสมจากอุบัติเหตุทางถนนตั้งแต่เดือนมกราคม-พฤษภาคม 2569 กลับพบยอดผู้เสียชีวิตสะสมแล้วกว่า 5,130 ราย

แม้ประเทศไทยจะมีความก้าวหน้าในการยกระดับความปลอดภัยทางถนน แต่อัตราการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนยังคงอยู่ในระดับสูง สะท้อนให้เห็นว่ามาตรการความปลอดภัยในปัจจุบันยังไม่สามารถแก้ปัญหาได้อย่างตรงจุด

หลายหน่วยงานให้ความสนใจในการดำเนินงานด้านความปลอดภัยบนท้องถนน หนึ่งในนั้นคือ โตโยต้า โดยโครงการ TRUST (Thailand Road Users Safety through Technology)

จุดเริ่มต้นมาจากการประชุม Tateshina* ที่ญี่ปุ่น โดยมีเป้าหมายเพื่อมุ่งสู่ ‘Vision Zero’ หรือเป้าหมายลดอุบัติเหตุทางถนนให้เหลือศูนย์ในระดับโลกมาลงมือปฏิบัติจริง ผ่านแนวทางการใช้ข้อมูลเชิงลึกมาวิเคราะห์สาเหตุของอุบัติเหตุ 

นำมาสู่การผลักดันการดำเนินงานในประเทศไทยเป็นพื้นที่เป้าหมายแห่งแรก ในการยกระดับความปลอดภัยทางถนนอย่างยั่งยืน ผ่านความร่วมมือระหว่าง มูลนิธิโตโยต้า โมบิลิตี้ (TMF) และ บริษัท โตโยต้า มอเตอร์ ประเทศไทย จำกัด (TMT)

โตโยต้า มอเตอร์ ประเทศไทย ในฐานะเจ้าบ้านซึ่งมีประสบการณ์ในการส่งเสริมความปลอดภัย ลดอุบัติเหตุบนท้องถนนประเทศไทย ภายใต้โครงการ ‘โตโยต้า ถนนสีขาว’ มากว่า 38 ปี ด้วยความมุ่งมั่นในการสร้าง “สังคมคนขับรถดี” ดำเนินงานครอบคลุมในทุกมิติ ได้แก่ “คน รถ ถนน” จึงเดินหน้าร่วมมือพันธมิตรมากมายทั้งภาครัฐ ภาควิชาการ ภาคเอกชน

โครงการ TRUST เฟส 1 นำร่อง จังหวัดฉะเชิงเทรา

จังหวัดฉะเชิงเทราได้รับการคัดเลือกให้เป็นพื้นที่นำร่องของโครงการ TRUST เพื่อยกระดับความปลอดภัยทางถนนอย่างเป็นรูปธรรม โดยโครงการได้ผสานความร่วมมือกับนักวิชาการจากศูนย์วิจัยอุบัติเหตุแห่งประเทศไทย สถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย (AIT) ในการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึก เพื่อสนับสนุนการดำเนินงานให้มีประสิทธิภาพและตอบโจทย์ปัญหาในพื้นที่ได้อย่างตรงจุด 

เพื่อให้ผลลัพธ์ครอบคลุมที่สุด โครงการได้บูรณาการข้อมูลจากหลายแหล่ง (Multi-source Data Integration) ทั้งจากระบบบริหารจัดการข้อมูลอุบัติเหตุบนทางหลวง Highway Accident Information Management System (HAIMS) และฐานข้อมูลอุบัติเหตุระดับประเทศ จาก บริษัท กลางคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ จำกัด (RVP) เพื่อเจาะลึกกลุ่มพื้นที่เกิดเหตุซ้ำซ้อน จนสามารถระบุ 5 จุดเสี่ยงอันตรายสูงสุด ที่มีความถี่และความรุนแรงของอุบัติเหตุระหว่างรถจักรยานยนต์และยานพาหนะอื่น

นันทวัฒน์ ศรีวรัตน์อัชกุล ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท โตโยต้า มอเตอร์ ประเทศไทย จำกัด เผยว่าหัวใจสำคัญของโครงการ TRUST คือ การขับเคลื่อนแนวคิด Data-Driven มาสนับสนุนการวางแผนความปลอดภัยเชิงคาดการณ์ (proactive safety planning) โดยนำข้อมูล Probe Data จากกล่อง L-DCM ในรถยนต์โตโยต้า มาวิเคราะห์พฤติกรรมเสี่ยง เช่น การเบรกกะทันหัน การเร่งกระชาก หรือการเข้าโค้งรุนแรง ผ่านการตีค่า G-Value ด้วยเทคโนโลยี AI จาก AIT ทำให้สามารถระบุพฤติกรรมเสี่ยงได้อย่างแม่นยำ เพื่อนำไปปรับปรุงและแก้ไขปัญหาเฉพาะจุด โดยเฉพาะพัฒนา ‘ถนน’ ให้ปลอดภัยยิ่งขึ้น 

นันทวัฒน์เน้นย้ำว่า โครงการให้ความสำคัญกับการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (Data Privacy) ของผู้ใช้รถโตโยต้าเป็นอย่างมาก โดยข้อมูลที่ใช้ทั้งหมดเป็นข้อมูลแบบไม่ระบุตัวตน (Anonymous Data) จึงไม่สามารถเชื่อมโยงเพื่อระบุถึงเจ้าของรถได้

ถอดบทเรียนพื้นที่นำร่อง ‘จุดกลับรถหน้าวัดดอนทอง’

จากการวิเคราะห์ข้อมูลอุบัติเหตุร่วมกับการสำรวจภาคสนาม โครงการได้เลือก ‘จุดกลับรถหน้าวัดดอนทอง’ เป็นพื้นที่นำร่อง เนื่องจากเป็นจุดที่มีสถิติการเกิดอุบัติเหตุสูงที่สุดในบรรดา 5 จุดเสี่ยงที่ศึกษา โดยลักษณะความเสี่ยงสำคัญเกิดจากการกลับรถกะทันหันเพื่อเข้าซอย ซึ่งเป็นเส้นทางสัญจรหลักของชุมชน

AIT ได้นำเทคโนโลยี Data from Sky มาวิเคราะห์ภาพวิดีโอจากโดรนผ่านค่า TTC (Time to Collision) 2.0 วินาที ร่วมกับข้อมูล Probe Data จากรถยนต์โตโยต้าในพื้นที่ ทำให้สามารถระบุปัจจัยเสี่ยงและพฤติกรรมที่นำไปสู่อุบัติเหตุได้อย่างชัดเจน

ปัญหาที่พบจากการวิเคราะห์ข้อมูล

• ผู้ขับขี่มีระยะเปลี่ยนเลนเข้าสู่จุดกลับรถสั้นเกินไป ทำให้เกิดการตัดหน้ากระชั้นชิด
• มีการใช้ความเร็วสูงก่อนเข้าสู่จุดกลับรถ ส่งผลให้เกิดการเบรกกะทันหันในช่วงเวลาเร่งด่วน
• ทัศนวิสัยบริเวณหน้าซอยวัดดอนทองมีจำกัด ทำให้ประเมินระยะและความเร็วของรถคันอื่นได้ยาก
• พบเหตุการณ์เฉียดอุบัติเหตุ (Near Miss) จำนวนมาก แม้ยังไม่เกิดการชนจริง

จากข้อมูลดังกล่าว โตโยต้าและภาคีเครือข่ายจึงดำเนินการแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบใน 3 มิติ ได้แก่

1. การปรับปรุงพื้นที่ (Engineering)

• ทาสีเครื่องหมายชะลอความเร็วบริเวณก่อนถึงจุดกลับรถ
• จัดทำทางม้าลายเพื่อเพิ่มความปลอดภัยให้แก่คนเดินเท้า
• ติดตั้งป้ายจราจร ป้ายจำกัดความเร็ว และป้ายตรวจจับความเร็วอัจฉริยะ เพื่อแจ้งเตือนผู้ขับขี่แบบเรียลไทม์

2. การสร้างจิตสำนึกด้านความปลอดภัย (Education)

• จัดกิจกรรมภายใต้โครงการ ‘โตโยต้าขับขี่ปลอดภัย (Toyota Mobility Driving)’ ถ่ายทอดความรู้ภายใต้แนวคิด ‘เซฟชีวิต เซฟพลังงาน’ ให้แก่โรงเรียนพนมอดุลวิทยา โรงเรียนวัดดอนทอง และชุมชนตำบลท่าถ่าน
• ส่งเสริมความตระหนักรู้เกี่ยวกับพฤติกรรมเสี่ยงและการใช้ถนนอย่างปลอดภัยในชีวิตประจำวัน

3. การติดตามและประเมินผล (Evaluation)

• ติดตามผลหลังการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง
• ประเมินประสิทธิผลของมาตรการโดยใช้ข้อมูลและหลักฐานเชิงประจักษ์
• ดำเนินงานร่วมกับ AIT และหน่วยงานในพื้นที่ เพื่อนำบทเรียนที่ได้ไปพัฒนาเป็นต้นแบบสำหรับขยายผลสู่พื้นที่อื่นในอนาคต

โครงการปรับปรุงจุดกลับรถหน้าวัดดอนทองได้ส่งมอบให้แก่จังหวัดฉะเชิงเทราอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 3 เมษายนที่ผ่านมา โดยมี นางสาวฉัตรประอร นิยม ผู้ว่าราชการจังหวัดฉะเชิงเทรา เป็นผู้รับมอบ เพื่อเดินหน้าสร้างความปลอดภัยทางถนนให้กับชุมชนในระยะยาว

“ความสำเร็จครั้งนี้เกิดจากความร่วมมือของทุกภาคส่วนที่มีเป้าหมายเดียวกัน คือการลดความสูญเสียจากอุบัติเหตุทางถนน และโครงการฯ จะนำผลลัพธ์ที่ได้ไปพัฒนาเป็นต้นแบบเพื่อขยายผลสู่พื้นที่อื่น ๆ ต่อไป” นันทวัฒน์กล่าว

เดินหน้าโครงการ TRUST เฟส 2 ปักธงเขตจตุจักร

สำหรับโครงการ TRUST เฟส 2 อยู่ระหว่างการดำเนินงานในพื้นที่เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร ซึ่งเป็นย่านเศรษฐกิจสำคัญของกรุงเทพฯ ที่มีปริมาณการจราจรหนาแน่นและมีสถิติอุบัติเหตุสูงกว่าเขตอื่น โดยมุ่งเปลี่ยนข้อมูลเชิงลึกไปสู่การปฏิบัติจริงเพื่อแก้ปัญหารอบด้าน ทั้งมิติพฤติกรรมมนุษย์ โครงสร้างพื้นฐาน และยานพาหนะ พร้อมบูรณาการมาตรการแก้ไขควบคู่ไปกับกิจกรรมรณรงค์ด้านความปลอดภัยทางถนน เพื่อลดความสูญเสียในระยะยาว

“หวังเป็นอย่างยิ่งว่าโครงการ TRUST จะเป็นอีกกลไกหนึ่งในการสนับสนุนเป้าหมายของประเทศในการลดอัตราการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนลงให้เหลือไม่เกิน 12 คนต่อแสนประชากร ภายในปี 2570 เพื่อสร้าง ‘สังคมคนขับรถดี’ เพื่อความปลอดภัยที่ยั่งยืน” นันทวัฒน์กล่าวทิ้งท้าย

อ้างอิง

• https://www.thairsc.com/ 

*การประชุม Tateshina Meeting จัดขึ้นครั้งแรกในปี 2019 เพื่อเป็นเวทีแลกเปลี่ยนแนวคิดและความร่วมมือระหว่างผู้บริหารในอุตสาหกรรมยานยนต์และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อมุ่งสู่เป้าหมาย “ลดจำนวนผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนให้เป็นศูนย์” การประชุมจัดขึ้นเป็นประจำทุกปีในช่วงเทศกาลฤดูร้อน ณ วัดโชโคจิ (Shoko-ji Temple) บนภูเขา Tateshina โดยในปี 2023 ได้มีการจัดตั้งคณะอนุกรรมการย่อยเพิ่มเติม เพื่อเสริมประสิทธิภาพของมาตรการด้านความปลอดภัยทางถนนอย่างต่อเนื่อง