ฟุตบอลโลกกำลังจะวนเวียนกลับมาหาเราอีกครั้งในช่วงกลางปีนี้ (รับประกันไวกว่าที่เราจะตั้งตัวแน่นอน)
สำหรับนักฟุตบอลทุกคนแล้วพวกเขาล้วนฝันถึงการได้ติดธงติดทีมไปเป็นตัวแทนของทุกคนในชาติ แบกความหวังและความฝันเต็มสองบ่าลงไปชิงชัยในสนาม
เพียงแต่ไม่ใช่ทุกคนจะมีโอกาสนั้น เพราะการจะได้ติดทีมไปลุยบอลโลกนั้นนอกจากฝีเท้าจะต้องดีแล้ว โค้ชยังดูด้วยว่าเป็นผู้เล่นที่ตอบโจทย์กับระบบการเล่นหรือเปล่า
แต่ล่าสุดมันอาจจะไม่ได้วัดกันแค่นั้นด้วย
เพราะตามคำพูดของโธมัส ทูเคิล บอสใหญ่ทีม ‘สิงโตคำราม’ อังกฤษแล้ว อีกหนึ่งคุณสมบัติที่สำคัญมากๆ สำหรับการพิจารณาว่าใครจะได้ไปหรือไม่ได้ไปฟุตบอลโลกคือสิ่งที่เรียกว่า ‘Social Skill’
คำนี้มีความหมายและความสำคัญอย่างไรกันนะ?
ถึงแม้ว่าจะเข้ามาคุมทีมชาติอังกฤษแบบเต็มตัวได้แค่ปีเดียว (ไม่นับช่วงรับตำแหน่งในปลายปี 2024) ต้องบอกว่าทูเคิลทำผลงานเอาไว้ได้น่าสนใจ
ในสนามพวกเขาทะยานเข้ารอบสุดท้ายได้อย่างไม่ยากลำบาก แต่ที่น่าสนใจกว่าคือ ‘แนวทาง’ ในการบริหารจัดการควบคุมทีมนอกสนาม
ทูเคิลแสดงให้เห็นถึงความเด็ดขาดที่จะตัดสตาร์อย่างฟิล โฟเดน หรือจู๊ด เบลลิงแฮม ออกจากทีมและให้โอกาสแก่คนที่กำลังทำผลงานได้ร้อนแรงกับสโมสรในปัจจุบันอย่างมอร์แกน โรเจอร์สมากกว่า เป็นอาทิ
แต่หนึ่งในการตัดสินใจที่สร้างความสงสัยอย่างมากและทำให้เกิดคำถามถกเถียงคือการเรียกตัว จอร์แดน เฮนเดอร์สัน กองกลางจอมเก๋าที่เพิ่งกลับมาพรีเมียร์ลีกอีกครั้งติดทีมชาติด้วย ทั้งๆที่หลุดวงโคจรไปนานแล้ว
ชาติอื่นเขาเน้นการให้โอกาส “อนาคต” แต่ทูเคิลกลับเลือกจะย้อนกลับไปหา “อดีต” เป็น Back to the Future เสียอย่างนั้น
แต่ในเหตุผลแล้วน่าสนใจ เพราะทูเคิลเชื่อว่านักเตะอย่างเฮนเดอร์สัน จะนำความ ‘สมดุล’ กลับมาสู่ทีมอีกครั้ง
เพราะทีมที่ดีบางครั้งไม่จำเป็นจะต้องเป็นการรวมกันของนักเตะที่เก่งที่สุดเสมอไป แต่ต้องเป็นทีมที่รวมกันแล้วลงตัว เข้ากัน และช่วยกันเล่นได้ดีที่สุดมากกว่า
และดูเหมือนทูเคิลจะให้ความสำคัญกับเรื่องนี้อย่างมาก เพราะล่าสุดมีการออกมาพูดถึงความสำคัญของการอยู่ร่วมกันในแคมป์ทีมชาติ ซึ่งต้องมีทักษะสำคัญ
Social Skill หรือ ‘ทักษะทางสังคม’
ทูเคิลกล่าวถึงเรื่องนี้ว่า
“สิ่งที่สำคัญมากคือการที่เราจะไม่เลือกคนจากพรสวรรค์เท่านั้น แต่เราต้องดูด้วยว่าเราต้องการอะไรจากเขา“
“นักเตะเหล่านี้มีทักษะทางสังคมไหม เขาเป็นเพื่อนร่วมทีมที่ดีหรือเปล่า? เขาพร้อมจะสนับสนุนคนอื่นไหมถ้าบทบาทของเขาคือการเป็นผู้สนับสนุน? นี่คือสิ่งที่เราจะให้ความสำคัญ“
แล้วทักษะทางสังคมหมายถึงอะไร?
ตามความหมายแล้วคือ “ความสามารถในการสื่อสาร ปฏิสัมพันธ์ และสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับผู้อื่น โดยใช้ทั้งการพูด การแสดงออกทางสีหน้า ท่าทาง (อวัจนภาษา) การฟัง และการเข้าใจกฎเกณฑ์ทางสังคม เพื่อให้การเข้าสังคมราบรื่นและสร้างความสัมพันธ์เชิงบวก ซึ่งทักษะเหล่านี้สามารถเรียนรู้และพัฒนาได้ตลอดชีวิต ไม่ว่าจะเป็นการมีน้ำใจ การแบ่งปัน การฟังอย่างตั้งใจ การควบคุมอารมณ์ หรือการแก้ไขปัญหา”
โดยมีองค์ประกอบสำคัญ ได้แก่
- การสื่อสาร (Communication): การพูด การฟัง การใช้ภาษากาย การแสดงออกทางสีหน้า
- การเข้าใจผู้อื่น (Empathy): การเอาใจเขามาใส่ใจเรา การเข้าใจความรู้สึกของคนอื่น
- ทักษะความสัมพันธ์ (Relationship Skills): การแบ่งปัน การรอคิว การร่วมกิจกรรม การขออนุญาต
- การควบคุมตนเอง (Self-regulation): การจัดการอารมณ์ การยอมรับความผิดพลาด การจัดการกับความขัดแย้ง
- การแก้ปัญหา (Problem-solving): การขอความช่วยเหลือ การตัดสินใจ และการยอมรับผล
อย่างไรก็ดี ในชีวิตจริงเราอาจจะไม่ได้มาดูคุณสมบัติไล่กันทีละข้อสองข้อแบบนี้ แต่จะดูจากภาพรวมถึงนิสัยและการอยู่ร่วมกันกับคนอื่น
ระหว่างคนที่เก่งกว่าแต่เป็นพิษ (Toxic) กับคนที่อาจจะไม่เก่งเท่าแต่สร้างบรรยากาศ (Vibe) ที่ดีกับทุกคน พร้อมสนับสนุนทีมเต็มที่ มีประสบการณ์แบ่งปัน ปกป้องเพื่อน
คนแบบหลังน่าจะเป็นคนที่ทุกคนอยากให้อยู่ในทีมมากกว่า
เพราะฟุตบอลโลกเป็นมหกรรมกีฬาที่กินระยะเวลายาวนานร่วมเดือน (และโดยเฉพาะอย่างยิ่งฟุตบอลโลก 2026 จะกินเวลายาวนานขึ้นอีก)
ความกลมเกลียว บรรยากาศในแคมป์เป็นสิ่งสำคัญ
ในอดีตเคยมีกรณีแคมป์แตกมาแล้วอย่างทีมชาติฝรั่งเศส ชุดฟุตบอลโลก 2010 ที่มีปัญหาร้าวฉานอย่างหนัก ทั้งๆ ที่ทีมเต็มไปด้วยขุนพลระดับชั้นยอด
ขณะที่อังกฤษชุดที่ทำผลงานได้ดีนอกจากยุคของแกเร็ธ เซาธ์เกต คือชุดฟุตบอลโลก 1990 ใต้การนำของเซอร์ บ็อบบี ร็อบสัน และยูโร 1996 ใต้การนำของเทอร์รี เวนาเบิลส์
โดยเฉพาะชุดหลังที่แม้จะมีความเกเรบ้าง กับตำนาน ‘เก้าอี้หมอฟัน’ (Dentist chair) เพราะมีตัวแสบอย่างพอล แกสคอยน์ แต่ความกลมเกลียวของทีมชุดนั้นก็พาอังกฤษไปไกลถึงรอบรองชนะเลิศ
นี่คือ ‘ส่วนผสมทองคำ’ ที่ทูเคิลกำลังพยายามอยู่ โดยที่เหลือโอกาสในการอุ่นเครื่องอีกแค่ 2 นัดในเดือนมีนาคมกับอุรุกวัยและญี่ปุ่น ก่อนที่จะต้องประกาศรายชื่อหลังจบฤดูกาล
ที่น่าจะต้องมีคนที่ผิดหวัง ซึ่งถ้ามันไม่ใช่เพราะฝีเท้า ประสบการณ์ หรือความจำเป็นในระบบการเล่น แต่เป็นเพราะขาด Social Skill
เจ็บลึกเลย
