ไล่ชิงเต๋อ ประธานาธิบดีไต้หวัน ยกเลิกการเดินทางเยือนเอสวาตินี ประเทศในแอฟริกาตอนใต้ หลังประเทศเซเชลส์ มอริเชียส และมาดากัสการ์ เพิกถอนใบอนุญาตทำการบินข้ามน่านฟ้า โดยสำนักงานประธานาธิบดีไต้หวันระบุว่า จีนอยู่เบื้องหลังเหตุการณ์ทั้งหมด และกดดันทางเศรษฐกิจให้ประเทศในแอฟริกาทำตาม
ประเด็นสำคัญ
เกิดอะไรขึ้นกับการเยือนเอสวาตินีของไต้หวัน
ในช่วงต้นสัปดาห์ที่ผ่านมา ไล่ชิงเต๋อ ประกาศยกเลิกการเดินทางเยือนเอสวาตินี ประเทศพันธมิตรของไต้หวันหนึ่งเดียวในแอฟริกา โดยหวังเข้าร่วมงานเฉลิมฉลองครบรอบ 40 ปีของกษัตริย์มสวาติที่ 3 (King Mswati III) ระหว่างวันที่ 22-26 เมษายน แต่ปรากฏว่า บางประเทศเพิกถอนใบอนุญาตทำการบินของเครื่องบินประธานาธิบดี ทำให้เครื่องบินไม่สามารถผ่านได้
พานเมิ่งอัน (Pan Meng-an) เลขาธิการสำนักงานประธานาธิบดีไต้หวันกล่าวว่า 3 ประเทศ ได้แก่ เซเชลส์ มอริเชียส และมาดากัสการ์ ได้เพิกถอนใบอนุญาตบินผ่านน่านฟ้าสำหรับเครื่องบินประจำตำแหน่งประธานาธิบดีเพียงฝ่ายเดียว และไม่มีการแจ้งเตือนล่วงหน้า
“เหตุผลที่แท้จริงคือแรงกดดันของทางการจีนอย่างหนัก ซึ่งรวมถึงการบีบบังคับทางเศรษฐกิจ” พานกล่าวในการแถลงข่าวฉุกเฉิน ณ กรุงไทเป โดยเหตุการณ์ดังกล่าวเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ ที่ผู้นำไต้หวันต้องยกเลิกการเดินทาง เพราะถูกเพิกถอนใบอนุญาตทำการบิน
ขณะที่ไล่วิจารณ์รัฐบาลจีนแผ่นดินใหญ่บน X โดยระบุว่า การกระทำครั้งนี้ถือเป็นการบีบบังคับ และเผยให้เห็นความเสี่ยงของระบอบเผด็จการของจีนในระเบียบระหว่างประเทศ พร้อมย้ำว่า ไม่มีคำขู่หรือการบีบบังคับใดที่จะสั่นคลอนความมุ่งมั่นของไต้หวันบนเวทีโลกได้
ขณะที่รัฐบาลเอสวาตินีระบุว่า เป็นเรื่องน่าเสียดายที่ผู้นำไต้หวันไม่สามารถเดินทางมาเยือนได้ แต่เหตุการณ์ครั้งนี้จะไม่เปลี่ยนแปลงความสัมพันธ์ทวิภาคีที่ดำเนินมาอย่างยาวนาน
อนึ่ง เจ้าหน้าที่ระดับสูงด้านความมั่นคงของไต้หวันให้สัมภาษณ์กับ Reuters ว่า เหตุการณ์ครั้งนี้จีนอยู่เบื้องหลัง โดยขู่คว่ำบาตรทางเศรษฐกิจต่อเซเชลส์ มาดากัสการ์ และมอริเชียส รวมถึงการยกเลิกการบรรเทาหนี้
นอกจากนี้ สมาชิกพรรคก๊กมินตั๋งยังเรียกร้องให้จีนแสดงความอดทนอดกลั้น และเปิดพื้นที่ทางการทูตกับไต้หวัน โดย ไล่ซื่อเป่า (Lai Shyh-bao) สมาชิกสภานิติบัญญัติอาวุโสของพรรคก๊กมินตั๋ง กล่าวกับผู้สื่อข่าวว่า ท่าทีกดดันของจีนแผ่นดินใหญ่ไม่ฉลาดนัก โดยเฉพาะเหตุการณ์ครั้งนี้เกิดขึ้น หลัง เจิ้งลี่เหวิน ผู้นำฝ่ายค้านของพรรคพบกับ สีจิ้นผิง ในช่วงที่ผ่านมา
บางประเทศในแอฟริกาชี้ ไต้หวันไม่มีสิทธิ เพราะยึดหลักการจีนเดียว
กระทรวงการต่างประเทศเซเชลส์เผยกับ Reuters ว่า เครื่องบินของประธานาธิบดีไต้หวันไม่ได้รับอนุญาตให้บินผ่านหรือลงจอด ซึ่งสอดคล้องกับหลักการจีนเดียวที่จะไม่รับรองหรือยอมรับอธิปไตยของไต้หวัน
“การตัดสินใจนี้กระทำขึ้นอย่างเป็นอิสระและเป็นไปตามขั้นตอนที่กำหนดไว้” อลีน โมเรล เจ้าหน้าที่พิธีการทูตอาวุโสประจำกระทรวงฯ กล่าว
ขณะที่เจ้าหน้าที่กระทรวงการต่างประเทศของมาดากัสการ์ก็ยืนยันเช่นกันว่า ได้ปฏิเสธคำขออนุญาตบินผ่าน โดยย้ำว่า การทูตของมาดากัสการ์ให้การรับรองจีนเดียวเท่านั้น และการตัดสินใจครั้งนี้เกิดขึ้นจากการเคารพในอธิปไตยของประเทศ
จีนและสหรัฐฯ ระบุอย่างไร
ในการแถลงข่าวเมื่อวันที่ 22 เมษายน รัฐบาลปักกิ่งปฏิเสธว่า ไม่ได้ใช้แรงกดดันทางเศรษฐกิจกีดกันไต้หวันในเหตุการณ์ครั้งนี้ ขณะที่ชื่นชมจุดยืนและการกระทำของ 3 ประเทศในแอฟริกาที่ยึดมั่นในหลักการจีนเดียว
ทั้งนี้ กระทรวงการต่างประเทศของจีนยังย้ำว่า สิ่งที่เรียกว่า ‘ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐจีน’ ไม่มีอยู่บนโลกอีกต่อไป โดยจงใจพาดพิงตำแหน่งของไล่อย่างเป็นทางการในนามผู้นำของไต้หวัน พร้อมย้ำว่า ไม่มีใครหยุดยั้งประวัติศาสตร์การรวมชาติของจีนได้
ส่วนสหรัฐอเมริกาออกมาวิจารณ์เซเชลส์ มอริเชียส และมาดากัสการ์ โดยคณะกรรมาธิการการต่างประเทศสภาผู้แทนราษฎรได้โพสต์ข้อความบนแพลตฟอร์ม X ว่า ขอยืนหยัดเคียงข้างไต้หวันเพื่อต่อต้านการบีบบังคับอย่างโจ่งแจ้งนี้
“นี่ไม่ใช่การทูต แต่เป็นแรงกดดันทางเศรษฐกิจที่มุ่งเป้าไปที่การโดดเดี่ยวพันธมิตรที่เป็นประชาธิปไตย” คณะกรรมาธิการวิสามัญด้านจีนแห่งสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐฯ (US House Select Committee on China) ระบุผ่านข้อความบนแพลตฟอร์ม X
ขณะที่ เท็ด ครูซ (Ted Cruz) วุฒิสมาชิกสหรัฐฯ ยังได้วิจารณ์มอริเชียสว่า มีความมุ่งมั่นจะเป็นพันธมิตรกับพรรคคอมมิวนิสต์จีน
แฟ้มภาพ: Ann Wang / Reuters
อ้างอิง:
- https://www.bbc.com/news/articles/crl16p72x7xo
- https://www.theguardian.com/world/2026/apr/21/taiwan-president-blames-china-cancel-eswatini-revoke-flight
- https://www.dw.com/en/china-hails-countries-for-blocking-taiwan-presidents-flight/a-76891296
