*บทความนี้มีการเปิดเผยเนื้อหาละคร*
การนำซีรีส์ระดับปรากฏการณ์อย่าง SKY Castle ของเกาหลีใต้มาสร้างใหม่ในเวอร์ชันไทยในชื่อ วิมานอากาศ ทางช่อง One 31 เป็นหนึ่งในโปรเจกต์ที่เรียกเสียงฮือฮาและถูกจับตามองมากที่สุดแห่งปี ยิ่งเมื่อเผยรายชื่อนักแสดงระดับตัวแม่ของวงการก็เรียกได้ว่าเป็นซีรีส์ทรงดีที่หลายคนรอคอย อย่างไรก็ตามหลังจากออกอากาศเมื่อไม่นานนี้ ประโยคที่ว่า ‘ตั้งสมการผิดชีวิตเปลี่ยน’ ก็ผุดขึ้นมาในหัว ไม่ใช่แค่สมการชีวิตของตัวละคร แต่หมายถึงสมการของบทละครที่ดี แต่ติดตรงที่มาตรฐานการศึกษาของไทย
เรื่องราวของวิมานอากาศแทบจะถอดแบบมาจากเวอร์ชันต้นฉบับ ว่าด้วยเรื่องราวของเหล่าบรรดาแม่ๆ ในหมู่บ้านสุดหรูที่ทุ่มเทสุดพลังให้ลูกๆ ได้ก้าวขึ้นเป็นที่หนึ่งด้านการศึกษาในมหาวิทยาลัยชั้นนำ จนต้องดึงเอาโค้ชลึกลับมาช่วยดูแล แต่หารู้ไม่ว่านั่นคือการล้างสมองของเด็กๆ จนนำไปสู่โศกนาฏกรรมที่ค่อยๆเปิดโปงความฟอนเฟะของครอบครัวผู้มีอันจะกินและระบบการศึกษาที่ไม่ได้เอาความต้องการของเด็กเป็นที่ตั้ง ซึ่งในวิมานอากาศก็มีการปรับเปลี่ยนจาก Sky Castle ให้เข้ากับบริบทสังคมไทยนิดหน่อย
หากมองในเชิงโครงสร้างต้องยอมรับว่า Sky Castle คือความพยายามนำสูตรสำเร็จของ Desperate Housewives ซีรีส์ขึ้นหิ้งจากฝั่งอเมริกา มาเขย่าใหม่ในบริบทตะวันออก ด้วยการหยิบเอา DNA ของ “หมู่บ้านของคนชนชั้นสูง” ที่เบื้องหลังประตูบ้านหลังงามเต็มไปด้วยความลับ และเปิดเรื่องด้วยโศกนาฏกรรม ปริศนาของเพื่อนบ้าน เพียงแต่สิ่งที่ฉลาดของเกาหลีคือการย้ายเป้าหมายความหมกมุ่น จากเรื่องชู้สาวและภาพลักษณ์ส่วนตัวของแม่บ้านตะวันตก ไปลงที่ “การศึกษาของลูก” ซึ่งตอบโจทย์วัฒนธรรมอำนาจนิยมและการแข่งขันทางชนชั้นของสังคมเอเชียได้อย่างคมคาย
เพียงแต่เมื่อบทละครนี้ถูกนำมาดัดแปลงเป็นเวอร์ชันไทย วิมานอากาศ กลับมี “รอยแผล” ที่ทำให้ซีรีส์เรื่องนี้กลายเป็นสมการที่ผิดมาตั้งแต่ต้นคือความย้อนแย้งเชิงตรรกะของระบบการศึกษาและค่านิยมชนชั้นสูงในไทย
ในต้นฉบับเกาหลีใต้ การดิ้นรนของมหาเศรษฐีในเรื่องเพื่อส่งลูกเข้าคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยโซล (SNU) ผ่านการจ้าง “โค้ชวางแผนการเรียนส่วนตัว” เป็นเรื่องสมจริงเพราะสังคมเกาหลีเป็นสังคมที่รวมศูนย์อยู่กับสถาบันกลุ่ม SKY (Seoul, Korea, Yonsei) ต่อให้คุณจะรวยล้นฟ้าแค่ไหน แต่การจบจากสถาบันระดับท็อปของประเทศคือตัวชี้นำสเตตัสและคอนเนกชันทางสังคมที่ไม่มีอะไรทดแทนได้ และระบบการติวเตอร์เข้มข้นก็แทรกซึมอยู่ในวัฒนธรรมของพวกเขาอย่างแนบเนียน
เมื่อตัดภาพกลับมาที่สังคมไทยยุคปัจจุบัน ชนชั้นบนระดับ Top 1% ที่มีฐานะมหาเศรษฐีขนาดลงขันจ้างโค้ชการศึกษาราคาหลายสิบล้านบาท ไม่มีใครส่งลูกเรียนโรงเรียนสายสามัญไทยในระบบปกติกันอีกแล้ว
ในความเป็นจริง พ่อแม่ชนชั้นสูงของไทยที่มีศักยภาพทางการเงินระดับนั้น มีเงินจ้างโค้ชส่วนตัวหลักล้านบาท คงเลือกส่งลูกเข้าโรงเรียนนานาชาติ ตั้งแต่ระดับอนุบาลหรือประถมศึกษา เพื่อปูทางไปสู่มหาวิทยาลัยระดับ Top Tier ของโลก เช่น Ivy League หรือ Oxbridge หรือบางทีหลายบ้านก็ใช้สูตรให้เรียนไฮสคูลที่เมืองนอก กลับมาเรียนภาคอินเตอร์ของไทยเพื่อเก็บเกี่ยวคอนเนกชัน แล้วกลับไปเรียนมหาวิทยาลัยระดับท็อปในต่างประเทศ
การที่ วิมานอากาศ วางตัวละครให้เป็นมหาเศรษฐีผู้ร่ำรวยและมีอิทธิพล แต่กลับพาตัวเองและลูกไปหมกมุ่นอยู่กับการแข่งขันในโรงเรียนไทยสายสามัญ และใช้บริการติวเตอร์ลึกลับเพื่อไปสอบเข้ามหาวิทยาลัยต่างประเทศ จึงกลายเป็นความย้อนแย้งที่ทำให้คนดูต้องร้อง ‘เอ๊ะ…เอ๊ะ…เอ๊ะ…เอ๋…’ ตั้งแต่ต้นเรื่อง
กรณีของ วิมานอากาศ คือตัวอย่างคลาสสิกของการตกม้าตายในงานดัดแปลงบทละคร เมื่อผู้สร้างจับ Universal Plot (ความคาดหวังของพ่อแม่ การใช้เงินซื้อความสำเร็จ และความกดดันของเด็ก) แต่กลับเลือก “พาหนะ” ในการเล่าเรื่องผิดคัน ผลลัพธ์ที่ได้คือความอินและความสมจริงพังทลายลง ขณะเดียวกันถ้าทีมเขียนบทเปลี่ยนโครงสร้างเป็นสนามรบในโรงเรียนนานาชาติก็ดูจะขาดความเชื่อมโยงกับคนดูระดับแมสที่อินกับระบบการศึกษาแบบไทยมากกว่า หรือจะเปลี่ยนเป็นการขับเคี่ยวเพื่อเข้ามหาวิทยาลัยไทยล่ะ ก็อาจจะส่งพลังไม่มากพอไปอีก
ในแง่การผลิต งานภาพ แสง คอสตูม ทำออกมาได้ดีไม่เสียชื่อ Juvenile ที่เคยรีเมกซีรีส์เกาหลีเวอร์ชันไทยอย่างเกมรักทรยศออกมาสวยงาม อาจจะมีแค่บางฉากหรือบรรยากาศที่ดูแห้งและยังรวยไม่พอ อีกส่วนที่ต้องรอลุ้นกันคือการประชันบทบาทของตัวแม่แห่งวงการบันเทิงไทย ไม่ว่าจะเป็น แหม่ม-คัทลียา แมคอินทอช, อ้อม-พิยดา จุฑารัตนกุล, นุ่น-ศิรพันธ์ วัฒนจินดา, นุ้ย-สุจิรา อรุณพิพัฒน์ และโดนัท-มนัสนันท์ พันเลิศวงศ์สกุล ว่าจะช่วยกันแบกอารมณ์ดราม่าเชิงจิตวิทยาได้มากน้อยแค่ไหน เท่าที่ดูอีพีที่ปล่อยออกมาทุกคนก็ทำหน้าที่ได้ดีในเวอร์ชันของตัวเอง
โดยภาพรวมยอมรับว่า วิมานอากาศ สร้างขึ้นด้วยความตั้งใจในแง่การแสดง และการกำกับภาพ หรือแม้กระทั่งบทที่เหมือนเป็นจุดบอดก็ยังเห็นร่องรอยความพยายาม เพียงแต่มันคือวิมานที่สร้างขึ้นบนโครงสร้างการศึกษาที่ไม่แข็งแรงของ สังคมไทยก็เลยสะดุดตั้งแต่จุดเริ่มต้น คงต้องรอลุ้นกันว่าวิมานอากาศจะสามารถใช้ความดราม่าของการแสดงกลบความรอยรั่วทางตรรกะได้หรือไม่ หรือสุดท้ายจะกลายเป็นเพียงซีรีส์ทรงดีที่ตกม้าตายกันแน่
ภาพ: One31
