คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ออกแถลงการณ์รับการที่ประเทศไทยเป็นเจ้าภาพการประชุมประจำปีสภาผู้ว่าการกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) และกลุ่มธนาคารโลก ระหว่างวันที่ 12-18 ตุลาคม 2569 ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ภายใต้แนวคิด “Thailand’s New Horizons: Empowering People, Building Resilience” โดยระบุว่า การสร้างพลังให้ประชาชนและการรับมือความเปลี่ยนแปลงจะเกิดขึ้นได้จริง ต้องยึดประชาชนเป็นศูนย์กลางและไม่มีกลุ่มใดถูกทิ้งไว้ข้างหลัง
กสม. เน้นย้ำว่านโยบายและแหล่งเงินทุนที่เกิดจากเวทีนี้ต้องยึดหลัก 3 ประการ ได้แก่ การประเมินผลกระทบด้านสิทธิมนุษยชนก่อนตัดสินใจ การเปิดให้ผู้ได้รับผลกระทบมีส่วนร่วมตั้งแต่ต้น และความโปร่งใสตรวจสอบได้ พร้อมเสนอ 6 แนวทางสำคัญต่อรัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ดังนี้
- คุมเข้ม AI ป้องกันการเลือกปฏิบัติ: การใช้เทคโนโลยีหรือปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการตัดสินใจที่กระทบสิทธิ เช่น การอนุมัติสินเชื่อหรือสวัสดิการ ต้องโปร่งใส มีคำอธิบาย และสามารถทบทวนโดยมนุษย์ได้ พร้อมทั้งคงช่องทางบริการปกติเพื่อไม่ให้ผู้สูงอายุ คนพิการ หรือผู้เข้าไม่ถึงเทคโนโลยีถูกตัดสิทธิ
- การค้าการลงทุนต้องเคารพแรงงาน: การขยายตัวทางเศรษฐกิจต้องมาพร้อมการตรวจสอบสถานะด้านสิทธิมนุษยชนตลอดห่วงโซ่อุปทาน พร้อมย้ำรัฐบาลให้เร่งให้สัตยาบันอนุสัญญา ILO ฉบับที่ 87 และ 98 เพื่อคุ้มครองสิทธิแรงงาน
- การเงินเพื่อภูมิอากาศต้องเป็นธรรม: เงินทุนต้องเข้าถึงกลุ่มเปราะบาง ไม่นำไปสู่การบังคับไล่รื้อที่ดิน และการเปลี่ยนผ่านพลังงานต้องไม่ทิ้งแรงงานในอุตสาหกรรมเดิม ขณะที่ภาระหนี้สาธารณะต้องไม่บีบให้รัฐลดงบประมาณด้านสุขภาพและการศึกษา
- ผู้สูงอายุคือผู้ทรงสิทธิ ไม่ใช่ภาระ: นโยบายเศรษฐกิจต้องป้องกันการเลือกปฏิบัติด้านอายุในตลาดแรงงานและบริการทางการเงิน พร้อมพัฒนาระบบบำนาญที่เพียงพอต่อการดำรงชีพ
- ต้องคุ้มครองเสรีภาพการชุมนุม: การรักษาความปลอดภัยต้องสมดุลกับเสรีภาพในการแสดงออก รัฐบาลและตำรวจต้องกำหนดพื้นที่ควบคุมให้ชัดเจน จัดพื้นที่ให้ผู้ชุมนุมสื่อสารข้อเรียกร้องได้โดยตรง อำนวยความสะดวกแก่สื่อมวลชน และเน้นการเจรจาเป็นหลัก
- เปิดสายด่วนรับเรื่องร้องเรียน: ตลอดการประชุม กสม. จะลงพื้นที่สังเกตการณ์จุดชุมนุมหลัก และเปิดสายด่วน 1377 รับเรื่องร้องเรียนเร่งด่วนจากทุกฝ่าย
กสม. ทิ้งท้ายว่า ทุกฝ่ายต้องร่วมกันทำให้การประชุมครั้งนี้ส่งเสริมการพัฒนาที่ยั่งยืน ควบคู่กับการเคารพสิทธิ เสรีภาพ และการมีส่วนร่วม เพื่อพิสูจน์ว่าแนวคิด “การสร้างพลังให้ประชาชน” ไม่ใช่เพียงแค่วาทกรรมในการจัดงานเท่านั้น
