ศาลอาญาส่งคำร้องนิรโทษกรรม ‘คดีพันธมิตรฯ ปิดสนามบิน’ ให้ศาลอุทธรณ์เป็นผู้ชี้ขาด

วันนี้ (19 ตุลาคม) ที่ศาลอาญา ถนนรัชดาภิเษก ศาลนัดฟังคำสั่งตามพระราชบัญญัติสร้างเสริมสังคมสันติสุข พ.ศ. 2569 ในคดีหมายเลขดำที่ อ973/2556 ซึ่งพนักงานอัยการคดีอาญา 9 เป็นโจทก์ยื่นฟ้อง พล.ต. จำลอง ศรีเมือง แกนนำกลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย (พธม.) พร้อมพวกรวม 32 คน เป็นจำเลยในความผิดฐานร่วมกันเป็นกบฏ มั่วสุม และก่อความวุ่นวายในบ้านเมือง จากกรณีร่วมกันปิดล้อมท่าอากาศยานดอนเมือง ระหว่างวันที่ 24 พฤศจิกายน ถึง 3 ธันวาคม 2551

คดีดังกล่าวศาลชั้นต้นได้มีคำพิพากษายกฟ้อง พล.ต. จำลอง และกลุ่มแกนนำ พธม. ทั้ง 32 คน ในข้อหาเป็นกบฏและก่อการร้ายไปแล้วก่อนหน้านี้ โดยปัจจุบันคดีอยู่ระหว่างการพิจารณาของศาลอุทธรณ์ อย่างไรก็ตาม เมื่อวันที่ 4 กันยายนที่ผ่านมา ทางฝ่ายจำเลยได้ยื่นคำร้องขอจำหน่ายคดีตาม พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุข พ.ศ. 2569 เพื่อขอรับสิทธินิรโทษกรรม

สำหรับการพิจารณาในวันนี้ ศาลได้สอบถามพนักงานอัยการฝ่ายโจทก์ ซึ่งทางอัยการได้แถลงไม่คัดค้านคำร้องดังกล่าว ศาลอาญาพิจารณาแล้วเห็นว่า เนื่องจากคดีนี้อยู่ระหว่างการพิจารณาของศาลอุทธรณ์ จึงมีคำสั่งให้ส่งคำร้องขอจำหน่ายคดีนี้ไปให้ศาลอุทธรณ์เป็นผู้พิจารณามีคำสั่งต่อไป

มูลเหตุและการยกระดับการชุมนุม: เหตุการณ์เริ่มต้นขึ้นในช่วงปลายปี 2551 เมื่อกลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย (พธม.) ชุมนุมเคลื่อนไหวทางการเมืองเพื่อขับไล่รัฐบาลสมชาย วงศ์สวัสดิ์ ก่อนจะยกระดับการกดดันโดยนำมวลชนเข้าปิดล้อมและยึดพื้นที่ท่าอากาศยานดอนเมืองและท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ระหว่างวันที่ 24 พฤศจิกายน ถึง 3 ธันวาคม 2551

ผลกระทบที่เกิดขึ้น: การปิดล้อมส่งผลให้ต้องระงับการให้บริการเที่ยวบินทั้งในและระหว่างประเทศทั้งหมด ผู้โดยสารตกค้างจำนวนมาก ส่งผลกระทบรุนแรงต่อระบบโลจิสติกส์ การท่องเที่ยว และเศรษฐกิจ จนรัฐบาลต้องประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินในบริเวณดังกล่าว

การฟ้องร้องดำเนินคดีอาญา: หลังเหตุการณ์ยุติ พนักงานอัยการได้รวบรวมพยานหลักฐานและยื่นฟ้อง พล.ต. จำลอง ศรีเมือง พร้อมแกนนำและแนวร่วม พธม. รวม 32 คน ในข้อหาฉกรรจ์หลายฐานความผิด ได้แก่ ร่วมกันเป็นกบฏ, ก่อการร้าย, มั่วสุมก่อความวุ่นวายในบ้านเมือง, ฝ่าฝืน พ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ และความผิดตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดบางประการต่อการเดินอากาศ

คำพิพากษาศาลชั้นต้น: คดีนี้ใช้เวลาสืบพยานและพิจารณาในศาลชั้นต้น (ศาลอาญา) นานกว่าสิบปี ก่อนที่ศาลจะมีคำพิพากษา ยกฟ้อง ในข้อหาหนักคือ กบฏและก่อการร้าย โดยศาลพิเคราะห์ว่าพฤติการณ์ของจำเลยเป็นการชุมนุมเรียกร้องทางการเมืองตามสิทธิ แม้จะมีการบุกรุกพื้นที่แต่ไม่มีการใช้อาวุธร้ายแรงหรือมีเจตนาทำลายล้างเครื่องบินหรือท่าอากาศยานให้เกิดความเสียหายร้ายแรง จึงไม่เข้าองค์ประกอบความผิดฐานก่อการร้ายหรือกบฏ (แต่มีการลงโทษปรับจำเลยบางส่วนในความผิดลหุโทษหรือข้อหารองอื่นๆ)

สู่ชั้นศาลอุทธรณ์และการขอนิรโทษกรรม: แม้ศาลชั้นต้นจะยกฟ้องข้อหาหลัก แต่คดียังไม่เป็นที่สิ้นสุดเนื่องจากเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของศาลอุทธรณ์ ระหว่างนั้นจึงมีการประกาศใช้ พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุข ทางฝ่ายจำเลยจึงได้ใช้สิทธิตามกฎหมายฉบับนี้ยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อขอให้ระงับและจำหน่ายคดีออกไปนำมาสู่การส่งคำร้องให้ศาลอุทธรณ์เป็นผู้ชี้ขาดในปัจจุบัน