ปัญญาประดิษฐ์กำลังก้าวจากการเป็นเครื่องมือเพิ่มประสิทธิภาพ สู่การเป็นโครงสร้างพื้นฐานใหม่ทางเศรษฐกิจที่เชื่อมโยงพลังงาน ศูนย์ข้อมูล เซมิคอนดักเตอร์ การพัฒนาบุคลากร และการแข่งขันระดับโลก
ประเด็นสำคัญ
ในจังหวะแห่งการเปลี่ยนผ่านนี้ เครือเจริญโภคภัณฑ์ (CP Group), อไรซ์ เวนเจอร์ส กรุ๊ป, ทรู คอร์ปอเรชั่น และ Amazon Web Services (AWS) ประกาศพันธมิตรทางยุทธศาสตร์ 5 ปี ภายใต้ “Thailand AI National Mission” ผลักดัน AI ในค้าปลีก โทรคมนาคม และการเงิน พร้อมพัฒนาทักษะ Cloud/AI ให้คนไทยกว่า 3 ล้านคน
หัวใจของโครงการอยู่ที่คำถามใหญ่กว่านั้นว่า เมื่อ AI สร้างห่วงโซ่มูลค่าโลกใหม่ ไทยจะเป็นแค่ผู้ใช้ หรือจะเปลี่ยนแรงส่งนี้เป็นฐานอุตสาหกรรมและนวัตกรรมที่สร้างมูลค่าเพิ่มในประเทศเอง?
ไทยจะเข้าไปอยู่ตรงไหนใน AI Value Chain?
ศุภชัย เจียรวนนท์ รองประธานอาวุโส เครือเจริญโภคภัณฑ์ ประธานกรรมการและประธานคณะผู้บริหาร อไรซ์ เวนเจอร์ส กรุ๊ป และประธานกรรมการ บมจ. ทรู คอร์ปอเรชั่น มองว่า AI เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่จะกำหนดโอกาสทางเศรษฐกิจของไทยในระยะยาว โดย AI Economy ครอบคลุมห่วงโซ่ขนาดใหญ่ ตั้งแต่พลังงานสะอาด ชิป เซมิคอนดักเตอร์ Data Center โครงสร้างพื้นฐานคำนวณ GPU ไปจนถึง AI Models และแอปพลิเคชันในอุตสาหกรรมต่าง ๆ
การลงทุน Data Center ขนาดใหญ่สร้างเงินลงทุนโดยตรง แต่โจทย์สำคัญคือการดึง Ecosystem รอบด้าน เช่น พลังงาน ระบบทำความเย็น GPU Network และ Semiconductor เข้ามา เพื่อขยายมูลค่าทางเศรษฐกิจให้ไทยก้าวสู่ Regional AI Hub ที่ดึงดูดเงินทุน เทคโนโลยี และกิจกรรมในห่วงโซ่มูลค่า
ขณะนี้ไทยกำลังได้รับความสนใจจากผู้ให้บริการ Cloud และ Hyperscaler การต่อยอดจาก Infrastructure ไปสู่ Supply Chain จะช่วยเปลี่ยนไทยจากปลายทางเทคโนโลยีไปสู่พื้นที่สร้างมูลค่าใหม่จาก AI
จากยุทธศาสตร์สู่ Use Case ที่คนใช้จริง
จากภาพระดับประเทศ คำถามถัดมาคือ ความร่วมมือระยะ 5 ปีนี้จะถูกเปลี่ยนให้เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นจริงอย่างไร
ซิกเว่ เบรกเก้ ประธานคณะกรรมการบริหารด้านเทคโนโลยีและดิจิทัล อไรซ์ เวนเจอร์ส กรุ๊ป และประธานคณะผู้บริหารกลุ่ม บมจ. ทรู คอร์ปอเรชั่น ระบุว่า Partnership ครั้งนี้ผ่านการทำงานร่วมกันมานานกว่า 12 เดือน และไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการใช้บริการ Cloud แต่จะนำทั้งทรัพยากร บุคลากร และองค์ความรู้ของ Amazon และ AWS เข้ามาร่วม Transform ธุรกิจใน Ecosystem
ความร่วมมือนี้เน้นใช้ AI พัฒนา Customer Experience เพื่อเชื่อมบริการในเครืออย่างราบรื่น ยกระดับ Physical Retail กว่า 19,000 จุด (7-Eleven, Lotus’s, Makro) ด้าน Demand Forecasting, Logistics และบริการเฉพาะบุคคล พร้อมนำ AI เสริม TrueMoney ในการประเมินสินเชื่อ ตรวจจับทุจริต และบริหารความมั่งคั่ง
ประเด็นสำคัญคือ Financial Inclusion เพราะ AI สามารถช่วยลดต้นทุนการให้บริการ วิเคราะห์ข้อมูลได้ละเอียดขึ้น และเปิดทางให้บริการทางการเงินที่เดิมอาจเข้าถึงได้เฉพาะคนบางกลุ่ม สามารถขยายไปสู่ผู้ใช้งานจำนวนมากขึ้น
ขณะที่ฝั่ง Telecom, True วางแผนนำ AI ไปใช้กับ Network Operations, Predictive Maintenance, Cybersecurity และ Software Development รวมถึงศึกษาความเป็นไปได้ของ Amazon Leo เพื่อเพิ่มทางเลือกด้าน Connectivity ภายใต้กฎหมายและข้อกำหนดของประเทศไทย
ภาพทั้งหมดนี้ทำให้ AI ไม่ได้อยู่เพียงใน Technology Strategy แต่เริ่มลงไปอยู่ในระดับ Business Operation และบริการที่ผู้บริโภคสามารถสัมผัสได้จริง ตั้งแต่การซื้อสินค้า การจ่ายเงิน การใช้บริการทางการเงิน ไปจนถึงคุณภาพของโครงข่ายที่ใช้อยู่ทุกวัน
Infrastructure จะไปต่อไม่ได้ หากไม่มีคนที่ใช้มันสร้างมูลค่า
การทำให้ Use Case เหล่านี้ Scale ขึ้นมาได้ จำเป็นต้องมีมากกว่า AI Model ที่เก่งขึ้น เพราะเบื้องหลังยังต้องอาศัย Computing Infrastructure, Data, Security และคนที่สามารถนำเทคโนโลยีไปแก้โจทย์จริง
Jaime Valles, Vice President, Head of Asia Pacific, Japan and China, Amazon Web Services มองว่า ความร่วมมือครั้งนี้เป็น Long-term Innovation Journey ที่ AWS จะนำความสามารถตั้งแต่ Cloud Infrastructure, Computing Power, Foundation Models, Data Platform, Security และ Reliability เข้ามารองรับการ Transform หลายอุตสาหกรรมพร้อมกัน
Jaime เน้นว่าเทคโนโลยีอย่างเดียวไม่พอ สิ่งสำคัญคือ People และ Culture โดยองค์กรต้องมีคนที่กล้าทดลอง ตั้งคำถามจาก Customer Need และเรียนรู้จากความผิดพลาด
แนวคิดนี้สอดคล้องกับเป้าหมาย Thailand AI National Mission ที่มุ่งพัฒนาทักษะ Cloud และ AI ให้คนไทยสูงสุด 3 ล้านคน ผ่าน Training, Hands-on Learning, Certification และกิจกรรมแก้โจทย์จริง เช่น National AI Hackathon เพื่อเปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่และนักศึกษาพัฒนา AI Use Case ร่วมกับผู้เชี่ยวชาญ ยกระดับจากการใช้งาน AI ไปสู่การสร้าง Product, Service หรือ Solution
เพราะต่อให้ประเทศมี Data Center และ Computing Power เพิ่มขึ้นมากเพียงใด ทรัพยากรเหล่านั้นก็จะสร้างมูลค่าได้จำกัด หากไม่มีคนที่รู้ว่าจะนำมันไปแก้ปัญหาและสร้างสิ่งใหม่อย่างไร
จากคนที่ใช้ AI เป็น สู่บริษัทใหม่ที่สร้างมูลค่าได้
ทว่าการพัฒนาบุคลากรเพียงเพื่อให้ใช้งานเป็นนั้นยังไม่ใช่คำตอบสุดท้าย เพราะความท้าทายที่แท้จริงคือการแปรเปลี่ยนทักษะเหล่านั้นให้กลายเป็นนวัตกรรมและฟันเฟืองขับเคลื่อนธุรกิจใหม่ๆ ที่หยั่งรากลึกในไทย
ศุภชัยมองว่าสถาบันการศึกษาเป็นตัวแปรสำคัญ โดยความรู้ด้าน AI ไม่ได้จำกัดแค่สายคอมพิวเตอร์ แต่บูรณาการได้กับทุกสาขา เช่น การเกษตร การแพทย์ วิศวกรรม และอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ การสร้างพื้นที่ทดลองให้นักศึกษาผสานองค์ความรู้กับเทคโนโลยีเพื่อสร้างต้นแบบหรือจำลองสตาร์ทอัพ จะช่วยเปลี่ยนจาก “ผู้เรียน” เป็น “ผู้สร้าง” พร้อมปลูกฝังจิตวิญญาณผู้ประกอบการ
วิสัยทัศน์นี้มุ่งปั้นสตาร์ทอัพไทย 20,000 ราย โดยอาศัยความร่วมมือจากภาครัฐ มหาวิทยาลัย VC และ CVC ร่วมสร้างระบบนิเวศ เพื่อช่วยสตาร์ทอัพเข้าถึงโจทย์จริง ดึงดูดทุนระดับโลก เปลี่ยนทักษะเป็นธุรกิจมูลค่าสูง และสร้างงานคุณภาพ
บทพิสูจน์คือเรื่องความเร็วในการปรับตัวและขยายผล
เมื่อโครงสร้างพื้นฐาน การประยุกต์ใช้ และศักยภาพบุคลากรถูกจัดวางจนครบถ้วน ตัวแปรสำคัญสู่ความสำเร็จจึงไม่ใช่เพียงเรื่องของเทคโนโลยีอีกต่อไป แต่คือขีดความสามารถในการเปลี่ยนวิสัยทัศน์ให้กลายเป็นผลลัพธ์ที่จับต้องได้จริงอย่างรวดเร็ว
ซิกเว่เน้นย้ำ 3 แกนหลัก คือ ลูกค้า ความเร็ว และการขยายผล เนื่องจาก AI ทำให้การแข่งขันเปลี่ยนไปรวดเร็ว จนองค์กรไม่สามารถยึดติดกับการวางแผนระยะยาวรูปแบบเดิมได้
โจทย์ท้าทายสำคัญของเครือเจริญโภคภัณฑ์และ Amazon คือการขับเคลื่อนนวัตกรรมให้เร็วพอ โดยต้องเข้าถึงผู้ใช้ให้ไว กล้าทดลอง และขยายผลโซลูชันที่ตอบโจทย์สู่วงกว้างอย่างมีประสิทธิภาพ โดยไม่มีขั้นตอนดั้งเดิมมาขัดขวาง
Jaime ได้ขยายความถึงการเตรียมพร้อมผ่านมิติความพร้อมทั้ง 4 ด้าน (4 Readiness)
- Technology Readiness ระบบข้อมูล ความปลอดภัย และโครงสร้างพื้นฐานที่แข็งแกร่งยืดหยุ่น
- Cultural Readiness พันธสัญญาจากผู้บริหารและวัฒนธรรมองค์กรที่เปิดรับการลองผิดลองถูก
- Skills Readiness การเตรียมทักษะบุคลากรให้ทำงานร่วมกับเทคโนโลยีและทีมได้อย่างลงตัว
- Personal Readiness ความรับผิดชอบส่วนบุคคลในการใฝ่รู้อย่างสม่ำเสมอ
แม้หน่วยงานจะสนับสนุนทั้งเครื่องมือและหลักสูตรฝึกอบรม แต่ท้ายที่สุด พลังขับเคลื่อนที่แท้จริงขึ้นอยู่กับตัวบุคคลที่ต้องพร้อมปรับวิธีคิดและพัฒนาตนเองท่ามกลางโลกที่ความรู้ใหม่ผลิบานอยู่ทุกวัน
การเป็นองค์กรที่พร้อมสำหรับ AI จึงมิได้หมายถึงเพียงการครอบครองโมเดลหรือศูนย์ข้อมูลที่ล้ำสมัยที่สุด แต่คือความพร้อมอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่รากฐานเทคโนโลยี รูปแบบการดำเนินงาน วัฒนธรรม ไปจนถึงทัศนคติของทุกคนในองค์กร
Partnership 5 ปี สู่บททดสอบความสามารถในการแข่งขันของไทย
หมุดหมายความสำเร็จของ Thailand AI National Mission ไม่ใช่เพียงการเพิ่มขีดความสามารถของเครือซีพีหรือทรู แต่คือการเปลี่ยนโครงสร้างพื้นฐานและองค์ความรู้ระดับโลก ให้กลายเป็นแรงขับเคลื่อนบุคลากร สตาร์ทอัพ และนวัตกรรมเพื่อเศรษฐกิจดิจิทัลไทยอย่างยั่งยืน
ขณะเดียวกัน การวางรากฐานธรรมาภิบาลปัญญาประดิษฐ์ (AI Governance) ทั้งด้านความปลอดภัย ความโปร่งใส และจริยธรรมข้อมูล เป็นหัวใจสำคัญในการสร้างความเชื่อมั่นระยะยาว
ความท้าทายที่แท้จริงของการร่วมมือ 5 ปีนี้ จึงเป็นการแปลงเงินลงทุนและเทคโนโลยีให้กลายเป็นระบบนิเวศและทรัพยากรมนุษย์ในประเทศ เพราะความได้เปรียบไม่ได้อยู่ที่ใครเริ่มใช้ AI ก่อน แต่อยู่ที่ใครปรับเปลี่ยนเครื่องมือเป็นศักยภาพในการสร้างสรรค์ได้รวดเร็วกว่า
