ศาลปกครองพิพากษาเพิกถอนประกาศชะลอการเลือกตั้งคณะกรรมการประกันสังคมของคณะกรรมการการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม เนื่องจากเห็นว่ามีความพร้อมจัดการเลือกตั้งอยู่แล้ว การประกาศดังกล่าวจึงถือเป็นการใช้ดุลยพินิจโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ทำให้ต้องจัดการเลือกตั้งในวันที่ 27 กันยายน 2569 ตามประกาศเดิม
วันนี้ (11 สิงหาคม) ศาลปกครองกลางมีคำพิพากษาในคดีหมายเลขดำที่ 1975/2569 ให้เพิกถอนประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตน เรื่อง ชะลอการดำเนินการเกี่ยวกับการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตน ลงวันที่ 27 กรกฎาคม 2569 โดยให้การเพิกถอนมีผลย้อนหลังตั้งแต่วันที่ออกประกาศดังกล่าว
คำพิพากษานี้ส่งผลให้คณะกรรมการการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตนมีหน้าที่ต้องดำเนินการจัดการเลือกตั้งต่อไปตามประกาศเดิมที่กำหนดไว้ โดยไม่อาจอ้างเหตุผลเพื่อชะลอการเลือกตั้งอย่างไม่มีกำหนดได้
- ทีมประกันสังคมก้าวหน้าชี้ ชะลอเลือกตั้งสร้างข้อจำกัดบอร์ดชุดเดิม
คดีนี้สืบเนื่องจาก ษัษฐรัมย์ ธรรมบุษดี พร้อมพวกรวม 14 คน ซึ่งเป็นผู้มีสิทธิเลือกตั้งและผู้สมัครรับเลือกตั้ง ได้ยื่นฟ้องคณะกรรมการการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตน เพื่อขอให้ศาลสั่งเพิกถอนประกาศชะลอการเลือกตั้ง
ผู้ฟ้องคดีให้เหตุผลว่า การชะลอการเลือกตั้งทำให้คณะกรรมการประกันสังคมชุดเดิมที่หมดวาระลงตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2569 ต้องทำหน้าที่รักษาการยาวนานเกินสมควร ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อการพิจารณาอนุมัติงบประมาณบริหารงานและการกำกับดูแลพอร์ตการลงทุนของกองทุนประกันสังคมที่มีมูลค่ากว่า 3 ล้านล้านบาท เนื่องจากคณะกรรมการชุดรักษาการมีข้อจำกัดในการพิจารณาอนุมัติงบประมาณที่มีมูลค่าสูงและผูกพันระยะยาว
ผู้ฟ้องคดีระบุด้วยว่า สำนักงานประกันสังคมได้จัดเตรียมงบประมาณสำหรับการจัดการเลือกตั้งในวันที่ 27 กันยายน 2569 ไว้แล้วประมาณ 300 ล้านบาท จึงไม่มีปัญหาอุปสรรคในการจัดการเลือกตั้งตามกำหนดการเดิม
- ปกส. มองเลือกตั้งโดยไม่ลงทะเบียนล่วงหน้า งบประมาณส่อเพิ่มตามจำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง
ด้านคณะกรรมการการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตน ซึ่งเป็นผู้ถูกฟ้องคดี ชี้แจงเหตุผลในการออกประกาศชะลอการเลือกตั้งว่า เป็นผลสืบเนื่องจากการที่ศาลปกครองกลางได้มีคำสั่งในคดีหมายเลขดำที่ 1320/2569 ให้ทุเลาการบังคับตามข้อ 2 ของประกาศจัดการเลือกตั้ง ลงวันที่ 25 พฤษภาคม 2569 ไว้เป็นการชั่วคราว ซึ่งข้อดังกล่าวกำหนดให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งต้องลงทะเบียนล่วงหน้า
ผู้ถูกฟ้องคดีให้การว่า หากต้องจัดการเลือกตั้งโดยไม่ต้องให้ผู้มีสิทธิลงทะเบียนล่วงหน้า จะส่งผลให้จำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งในส่วนของผู้ประกันตนเพิ่มขึ้นจาก 1.6 ล้านคน เป็นประมาณ 12 ล้านคน จำนวนที่เลือกตั้งจะต้องเพิ่มขึ้นจาก 2,717 แห่ง เป็น 14,690 แห่ง และงบประมาณที่ใช้จัดการเลือกตั้งจะเพิ่มขึ้นจาก 275 ล้านบาท เป็น 490 ล้านบาท
ผู้ถูกฟ้องคดีจึงมีความจำเป็นต้องออกประกาศชะลอการเลือกตั้งออกไปก่อนเพื่อรอคำวินิจฉัยของศาลปกครองสูงสุดเกี่ยวกับการอุทธรณ์คำสั่งทุเลาการบังคับในคดีดังกล่าว
- ศาลชี้ ปกส. มีความพร้อมจัดเลือกตั้ง การประกาศชะลอเป็นใช้ดุลยพินิจที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย
ศาลปกครองกลางพิจารณาข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายแล้ววินิจฉัยว่า แม้ผู้ถูกฟ้องคดีจะมีอำนาจในการขยาย ย่นระยะเวลา หรือหลีกเว้นการดำเนินการเกี่ยวกับการเลือกตั้งได้ แต่การใช้อำนาจดังกล่าวจะต้องเป็นไปโดยมีเหตุจำเป็นเท่านั้น
การที่ศาลมีคำสั่งทุเลาการบังคับข้อกำหนดเรื่องการลงทะเบียนล่วงหน้าในคดีหมายเลขดำที่ 1320/2569 ไม่ได้เป็นเหตุให้ผู้ถูกฟ้องคดีไม่อาจจัดการเลือกตั้งได้ และผู้ถูกฟ้องคดีมีหน้าที่ต้องปฏิบัติตามคำสั่งศาลโดยจัดการเลือกตั้งต่อไปโดยไม่นำข้อกำหนดเรื่องการลงทะเบียนมาใช้บังคับ
นอกจากนี้ ศาลพิจารณาจากถ้อยคำของผู้ถูกฟ้องคดีที่ยอมรับว่า สำนักงานประกันสังคมได้จัดเตรียมงบประมาณเบื้องต้นไว้ 275 ล้านบาท และหากมีค่าใช้จ่ายในการจัดพิมพ์บัตรเลือกตั้งเพิ่มขึ้น สำนักงานประกันสังคมก็สามารถขออนุมัติงบประมาณเพิ่มเติมจากคณะกรรมการประกันสังคมชุดรักษาการได้ รวมทั้งได้มีการแต่งตั้งคณะทำงานเพื่อเตรียมความพร้อมในการจัดการเลือกตั้งไว้แล้ว
ศาลจึงมองว่าสำนักงานประกันสังคมมีการเตรียมความพร้อมและจัดเตรียมงบประมาณไว้เพียงพอที่จะจัดการเลือกตั้งให้เป็นไปด้วยความเรียบร้อยได้ การที่ผู้ถูกฟ้องคดีออกประกาศชะลอการเลือกตั้งอย่างไม่มีกำหนดระยะเวลาจึงไม่อาจรับฟังได้ว่ามีเหตุจำเป็น การออกประกาศชะลอการเลือกตั้ง ลงวันที่ 27 กรกฎาคม 2569 จึงเป็นการใช้ดุลพินิจโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย
สำหรับคำขอของผู้ฟ้องคดีที่ขอให้ศาลมีคำสั่งให้ผู้ถูกฟ้องคดีจัดการเลือกตั้งในวันที่ 27 กันยายน 2569 ตามกำหนดเวลาเดิมนั้น ศาลมีคำสั่งให้ยกคำขอในส่วนนี้
ศาลให้เหตุผลว่า เมื่อศาลพิพากษาเพิกถอนประกาศชะลอการเลือกตั้งแล้ว ย่อมเป็นหน้าที่ตามกฎหมายของผู้ถูกฟ้องคดีที่จะต้องดำเนินการจัดการเลือกตั้งต่อไปตามประกาศเดิม โดยไม่อาจนำข้อกำหนดเรื่องการลงทะเบียนที่ศาลทุเลาการบังคับมาใช้ได้ ซึ่งศาลไม่อาจกำหนดคำบังคับในลักษณะดังกล่าวได้ตามมาตรา 72 วรรคหนึ่ง (1) แห่งพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542
พิพากษาเพิกถอนประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตน เรื่อง ชะลอการดำเนินการเกี่ยวกับการเลือกตั้งฯ ลงวันที่ 27 กรกฎาคม 2569 โดยให้การเพิกถอนมีผลตั้งแต่วันที่ออกคำสั่งดังกล่าว และให้คำสั่งทุเลาการบังคับตามประการคณะกรรมการการเลือกตั้งฯ ลงวันที่ 27 กรกฎาคม 2569 มีผลต่อไปจนกว่าคดีจะถึงที่สุดหรือศาลมีคำสั่งเป็นอย่างอื่น คำขออื่นนอกจากนี้ให้ยก
