วิกฤต ‘ฮีเลียม’ (Helium) ลุกลามทั่วโลก หลังแหล่งผลิตใหญ่ใน Ras Laffan Industrial City หยุดผลิต ทำให้อุปทานหาย 27-30% ดันราคาพุ่งแรง กระทบอุตสาหกรรมชิปโดยตรง ลาม AI แม้ TSMC ยังรับมือได้ระยะสั้น แต่ผู้ผลิตทั่วโลกเริ่มสะดุด ฝั่งเอกชนไทยชี้ชิป ‘หายจากตลาดเกลี้ยง’ หลัง AI-Data Center แย่งซื้อหนัก ดันราคาไอทีพุ่งสูง และอาจกระทบผู้บริโภค
แหล่งผลิต Ras Laffan Industrial City หยุดผลิต เขย่าซัพพลายโลก
ก๊าซชนิดนี้ ถือเป็นหัวใจสำคัญของกระบวนการผลิตเซมิคอนดักเตอร์ขั้นสูง กำลังเผชิญภาวะขาดแคลนอย่างฉับพลัน ส่งผลให้การผลิตชิป ซึ่งเป็นแรงขับเคลื่อนหลักของการเติบโตด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) มีความเสี่ยงชะลอตัว
จุดปะทุสำคัญมาจากนิคมอุตสาหกรรมราสลาฟฟาน ในกาตาร์ (Qatar’s Ras Laffan Industrial City) ซึ่งเป็นศูนย์กลางการผลิตฮีเลียม รายใหญ่ของโลกที่มีสัดส่วนราว 1 ใน 3 ของอุปทานโลก ซึ่งต้องหยุดดำเนินการเกือบทั้งหมดตั้งแต่ในช่วงมีนาคม จากสถานการณ์ความตึงเครียดในตะวันออกกลาง และการปิดช่องแคบฮอร์มุซ
ผลกระทบที่ตามมาทำให้อุปทานฮีเลียมทั่วโลกลดลงราว 27-30% ขณะที่ราคาสปอตพุ่งขึ้น 40-100% ภายในเวลาไม่กี่สัปดาห์ สร้างแรงสั่นสะเทือนไปยังอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ โดยเฉพาะในเอเชียที่เริ่มเห็นสัญญาณการหยุดชะงักในสายการผลิต
ด้านบริษัท Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) ระบุว่ายังสามารถควบคุมสถานการณ์ได้ในระยะสั้น และยังไม่เห็นผลกระทบ อย่างไรก็ตาม แหล่งข่าวในอุตสาหกรรมจาก Semicon China ชี้ตรงกันว่า การขาดแคลนฮีเลียมได้เริ่มกระทบต่อการผลิตแล้ว โดยผู้ประกอบการเร่งกระจายความเสี่ยงและหาแหล่งจัดหาทดแทนอย่างเร่งด่วน
‘ซินเน็ค’ เผยชิป ขาดตลาดหนัก หลังกลุ่ม AI-Data Center แย่งซื้อ
ด้านสุพันธุ์ มงคลสุธี ประธานกรรมการบริษัท ซินเน็ค (ประเทศไทย) จำกัด (มหาชน) ให้สัมภาษณ์ว่า จากการขยายตัวของปัญญาประดิษฐ์ (AI) ทั้งโลกอย่างรวดเร็วส่งผลให้ขณะนี้เกิดภาวะชิป ที่เป็นชิ้นส่วนสำคัญในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ขาดแคลนอย่างหนัก
จากเดิมชิปจะมีการใช้ในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ในสัดส่วนที่สูงมากทั้งโทรศัพท์มือถือ แท็บเล็ต คอมพิวเตอร์
แต่ปัจจุบันชิปถูกนำไปใช้ขยายวงกว้างขึ้นไม่ได้อยู่ในเครื่องคอมพิวเตอร์เท่านั้น แต่ยังอยู่ในเครื่องดูดฝุ่น กล้อง เครื่องใช้ไฟฟ้าทั้งหมด
“เมื่อความต้องการสูงขึ้น จึงเกิดภาวะของขาดตลาด ยอมรับว่าตอนนี้ ชิปนั้นหายไปจากตลาดจริงๆ ขาดตลาดมาก เพราะว่า AI เอาไปหมด AI โตเร็วมาก ซึ่งทุกคนใช้ AI เป็นเครื่องมือและตัวช่วยในการประมวลผลต่างๆ ฉะนั้น กลุ่มธุรกิจ AI เมื่อมีกำไรดี เขาก็ยอมที่จะซื้อชิปแพง เราเองก็สู้ไม่ไหว สถานการณ์ตอนนี้ก็คงต้องยอมให้ตลาด AI แย่งชิปของเราไปก่อน”
ดีมานด์ตลาดเพิ่มสูงขึ้น ชี้ผู้ผลิตอัปเกรด เริ่มขึ้นราคาทันที
สถานการณ์ดังกล่าว อาจจะลามไปถึงผู้ผลิตโทรศัพท์มือถืออย่าง Apple ที่จำเป็นต้องใช้ชิปมาเป็นส่วนประกอบสำคัญเช่นกัน แม้บางรายที่ยังคงซื้อของได้ราคาปกติแต่ ปริมาณที่ต้องการอาจยังไม่ได้ตามที่ต้องการ เพราะชิปในตลาดเริ่มขาดแคลน
“ปกติแล้ว ชิปจะมีการอัปเกรดตลอดเวลา แต่จะไม่มีการปรับขึ้นราคา
แต่ตอนนี้กลับพบว่า ผู้ผลิตชิป เมื่ออัปเกรดแล้วจะขึ้นราคาทันที ซึ่งก็น่าจะเป็นผลมาจากความต้องการในตลาดที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างมาก”
นี่ถือว่าเป็นวิกฤต ซึ่งเหตุการณ์ลักษณะนี้ เคยเกิดขึ้นมาแล้ว แต่ก็เป็นช่วงสั้นๆ ส่วนใหญ่จะรับมือและแก้วิกฤตกันได้
“แต่ครั้งนี้การหาซื้อชิปในตลาดอื่นก็ไม่สามารถทำได้ เพราะไม่มีของ ยอมรับว่า ครั้งนี้หายไปจากตลาดจริงๆ ขณะนี้ยังต้องใช้ของสต็อกเดิมที่ยังมีอยู่ บริหารจัดการขึ้นให้มันยาวขึ้นกว่าปกติ ในฐานะที่อยู่ในแวดวงอุตสาหกรรมมานาน ยังอยู่ในฐานะประธานกิตติมศักดิ์สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.)”
ทั้งนี้ ประเมินว่าอุตสาหกรรมปี 2569 นี้จะเป็น ปีที่ไม่ใช่ความท้าทาย แต่เป็นปีที่เหนื่อยมาก
“หลายอุตสาหกรรมที่ต้องประสบกับวิกฤตในบางโอกาส ประเทศไทยอาจต้องมีการส่งเสริมให้เกิดการลงทุนในประเทศมากขึ้น เช่นเดียวกับชิปหากรัฐบาลมีการส่งเสริมการลงทุน เร่งให้ชิปกลุ่มนี้ลงทุนได้มากๆ อุตสาหกรรมในประเทศที่ต้องพึ่งพาชิปก็ไม่จำเป็นต้องนำเข้า”
“เราต้องทำให้มันยาวขึ้นเท่านั้นเองเพราะว่าของมันกำลังจะแพงขึ้น หรือไม่ก็จำเป็นต้องลงทุนก็รีบลงทุนเลย เราเห็นของทุกอย่างแพงไปหมด โซล่าร์ก็แพง เม็ดพลาสติกก็แพงแถมยังขาดตลาด”
ชี้โลกเปลี่ยนเร็ว ของแพง ยอมรับ เป็นปีแห่ง ‘ความยากและเหนื่อย’
พร้อมย้ำว่า “นี่ไม่ใช่ความท้าทายแต่มันคือความยากและเหนื่อยมาก ถามว่ามันเป็นผลจากสงครามตะวันออกกลางไหม ก็ใช่ แต่อีกส่วนคือโลกมันเปลี่ยนไปมาก เราจะปรับตัวไม่ทันรายใหญ่นั้นก็ไม่ง่าย รายเล็กยิ่งไม่ต้องพูดถึงตายแน่นอนเจอเหตุการณ์แบบนี้”
นอกจากนี้ ผลพวงที่จะเกิดขึ้นเมื่อชิปแพง สินค้าเช่นโน้ตบุ๊กก็จะแพงขึ้น แต่ประชาชนรายได้เท่าเดิมมัน จะเกิดการซื้อของที่ไม่ใช่รุ่นใหม่ในราคาที่สูง พฤติกรรมการใช้งานพวกโทรศัพท์มือถือก็จะยาวขึ้น
ขณะที่อุตสาหกรรมยานยนต์ซึ่งใช้ชิปเป็นส่วนประกอบสำคัญเช่นกัน จากการหารือกับกลุ่มยานยนต์ พบว่ากลุ่มนี้ยังไม่ได้รับผลกระทบ เนื่องจากยานยนต์ยังคงเป็นกลุ่มที่มีมาร์จินสูง ยังคงมีกำลังพอที่จะซื้อชิปในราคาที่แพงได้
สำหรับรายใหญ่ของโลกขณะนี้อย่าง Samsung และ NVIDIA บริษัทเทคโนโลยีชั้นนำระดับโลกเหล่านี้ ต้องการใช้ชิปในปริมาณที่สูงมาก บวกกับกลุ่ม Data Center ขนาดใหญ่ที่ทุกประเทศต่างเร่งลงทุนรวมถึงไทยทุกรายลงทุนมูลค่าหลักพัน-หมื่นล้านบาท ทุกอย่างต้องประมวลผล
ขณะนี้ จึงคาดหวังว่าจีนจะเร่งการผลิตและอัปเกรดชิปรุ่นใหม่ๆ ออกมาอย่างต่อเนื่อง ให้ตลาดชิปที่กำลังสะดุดอยู่ตอนนี้กลับมาเป็นปกติ หากเป็นแบบนั้นวิกฤตรอบนี้อาจไม่ยาวอย่างที่กังวล
ส่วนจะอยู่กับวิกฤตและสภาวะแบบนี้อีกกี่เดือนนั้น ขึ้นอยู่กับเทคโนโลยีด้วยชิปรุ่นใหม่ๆ ที่มีพลังงมากขึ้นแต่ก็มาพร้อมกับราคาที่แพงขึ้น นั่นหมายความว่าอุตสาหกรรมอาจไม่จำเป็นต้องใช้ชิปในปริมาณที่มาก ใช้จำนวนน้อยลงแต่เป็นชิปที่มีศักยภาพสูงขึ้นในราคาที่แพงขึ้นนั่นเอง
“AI ไม่ได้อยู่ในเครื่องคอมพิวเตอร์แล้วตอนนี้ ในเครื่องดูดฝุ่น กล้อง เครื่องใช้ไฟฟ้าเขาก็มีหมด ซินเน็คเองเราไม่ใช่แค่ผู้แทนจำหน่ายเรา ก็เป็นผู้ที่ขายของให้กับ Data Center เหมือนกัน ต่อให้เขาแย่งชิปเราแต่ประเทศไทยก็ยังต้องมี Data Center เหมือนกัน แต่มันจะดีกว่าถ้าคนไทยได้เป็นเจ้าของ Data Center เอง ซึ่งเราก็ยังเน้นไปที่การขายของให้ แต่ยังไม่คิดจะไปร่วมทุนกับใครเพื่อทำ Data Center ”
‘BOI’ มอง 4 เกม พลังงาน แร่หายาก ชิป และ AI คือผู้ชนะเศรษฐกิจโลกยุคใหม่
อย่างไรก็ตาม ก่อนหน้านี้ นฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) กล่าวว่า ไทยมีเป้าหมายดึงดูดการลงทุนในอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง ไม่น้อยกว่า 5 แสนล้านบาทใน 5 ปี (2568 – 2572)
โดยเฉพาะอุตสาหกรรมต้นน้ำที่ใช้เทคโนโลยีขั้นสูง และต้องการพัฒนาบุคลากรด้านเซมิคอนดักเตอร์ไม่น้อยกว่า 80,000 คนใน 5 ปี เพื่อสร้างฐานกำลังคนรองรับอุตสาหกรรมอนาคต
พร้อมย้ำว่า “โลกกำลังเข้าสู่การแข่งขันทางเทคโนโลยีและทรัพยากรที่สำคัญ ซึ่งจะเป็นตัวกำหนดทิศทางเศรษฐกิจโลกในอนาคต วันนี้โลกกำลังแข่งขันกันใน 4 เรื่องสำคัญ คือ พลังงาน แร่หายาก ชิป และ AI ประเทศไหนมีความสามารถใน 4 เรื่องนี้ จะเป็นผู้ชนะในเศรษฐกิจโลกยุคใหม่”
‘Terahop’ บิ๊กคอร์ปจีน ผู้ผลิตอุปกรณ์สื่อสารโลก ปักหมุดลงทุนไทย 3 หมื่นล้าน
ล่าสุด “เทอราฮอป (Terahop)” ผู้ผลิตอุปกรณ์สื่อสารผ่านใยแก้วนำแสงความเร็วสูงอันดับ 1 ของโลกจากจีน ปักหมุดฐานผลิตหลักในไทย ลงทุนต่อเนื่องกว่า 3 หมื่นล้านบาท
โดยเป็นโรงงานที่ใหญ่ที่สุดในสระบุรี จ้างงานสูงถึง 1 หมื่นคน ขยายตัวรวดเร็วรองรับการเติบโตของ AI และ Data Center หนุนไทยสู่ศูนย์กลางห่วงโซ่อุปทานอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์และดิจิทัลของภูมิภาค
ภาพ: Fajar Adinda Putra, Quality Stock Arts / Shutterstock
อ้างอิง:
