ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดรับฟังความเห็น ร่างเกณฑ์ใหม่เพื่อบริหารจัดการความเสี่ยงของธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับ ‘เงินสด’ โดยขยายขอบเขตให้ครอบคลุมการรับฝากเงินสด การรับแลกธนบัตรสกุลเงินบาท การรับเงินสดเพื่อออกเช็คและดราฟต์ และ การซื้อ ขาย หรือแลกเปลี่ยนธนบัตรต่างประเทศ เพิ่มเติมจากการเบิกถอนเงินสด ซึ่งมีผลบังคับใช้ไปก่อนหน้านี้แล้ว
โดย ธปท. คาดหวังว่าการดำเนินการยกระดับการกำกับดูแลในครั้งนี้จะช่วยป้องกันมิให้สถาบันการเงินและสถาบันการเงินเฉพาะกิจถูกใช้เป็นช่องทางในการสนับสนุนการกระทำความผิดหรือกิจกรรมที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย และเพื่อคุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงิน รวมถึงสร้างความเชื่อมั่นให้กับระบบสถาบันการเงินด้วย
สาระสำคัญของร่างหลักเกณฑ์ได้แก่
- ต้องจัดให้ลูกค้า หรือบุคคลที่ได้รับมอบหมายหรือมอบอำนาจ ‘แสดงตัวตนหรือยืนยันตัวตน’ ก่อนทำธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับเงินสดทุกครั้ง
- ต้อง ‘วิเคราะห์’ พฤติกรรมของลูกค้า หรือบุคคลที่ได้รับมอบหมายหรือมอบอำนาจ และมีแนวทางการบริหารความเสี่ยงที่เหมาะสมสอดคล้องกับความเสี่ยงของลูกค้าหรือบุคคลดังกล่าว
- ต้องจัดให้มีแนวทางในการบริหารจัดการความเสี่ยงที่เหมาะสมสอดคล้องกับระดับความเสี่ยงของธุรกรรม และ/หรือระดับความเสี่ยงของลูกค้า หรือบุคคลที่ได้รับมอบหมายหรือมอบอำนาจ และต้องสนับสนุนให้ลูกค้าทำธุรกรรมด้วยวิธีการอื่นที่มีความปลอดภัยกว่าการใช้เงินสด และ ‘สามารถติดตามหรือตรวจสอบเส้นทางการเงินได้’ เป็นลำดับแรก
- กรณีพบการทำธุรกรรมที่มีความผิดปกติ หรือการทำธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับเงินสดของลูกค้าตั้งแต่ 5 ล้านบาทขึ้นไปหรือมีมูลค่าเทียบเท่า ภายใน 1 วัน ต้องตรวจสอบข้อมูลลูกค้าและพฤติกรรมการทำธุรกรรมปกติของลูกค้าว่ายังคงเหมาะสมสอดคล้องกับข้อมูลที่มีอยู่หรือไม่ รวมถึงพิจารณาความสมเหตุสมผลและความจำเป็นในการทำธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับเงินสดในครั้งนั้น โดยหากพบความไม่สอดคล้อง ความไม่สมเหตุสมผล หรือมีข้อสงสัยในการทำธุรกรรม ต้องจัดให้การทำธุรกรรมดังกล่าวเป็นธุรกรรมที่มีความเสี่ยงสูง ซึ่งต้องตรวจสอบเพื่อทราบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับลูกค้าในระดับเข้มข้น (Enhanced Customer Due Diligence: EDD) สำหรับการทำธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับเงินสดในครั้งนั้น โดยหากไม่สามารถตรวจสอบเพื่อทราบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับลูกค้าในระดับเข้มข้นได้ ต้องไม่ทำธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับเงินสดในครั้งนั้น
- ต้องมีกระบวนการติดตาม เฝ้าระวัง ตรวจจับและตรวจสอบพฤติกรรมการทำธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับเงินสดของลูกค้า และกำหนดระดับความเสี่ยงของลูกค้าอย่างเหมาะสม รวมถึงต้องทบทวนและปรับปรุงแนวทางดังกล่าวอย่างสม่ำเสมอ
โดยช่วงเวลาในการเปิดรับฟังความคิดเห็นเริ่มตั้งแต่วันที่ 5 สิงหาคม 2569 จนถึงวันที่ 3 กันยายน 2569
