วานนี้ (3 กันยายน) สมาพันธ์คนไร้บ้านไทยร่วมกับเครือข่ายสลัม 4 ภาค ออกแถลงการณ์ในหัวข้อเมืองน่าอยู่ ต้องไม่กวาดล้างคนจน เพื่อแสดงจุดยืนคัดค้านปฏิบัติการของกรุงเทพมหานคร (กทม.) ในการจัดระเบียบคนไร้บ้านบริเวณพื้นที่รอบเกาะรัตนโกสินทร์ โดยมี ศานนท์ หวังสร้างบุญ รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เป็นผู้แทนรับข้อเรียกร้องและร่วมหารือเพื่อหาทางออก
แถลงการณ์ของเครือข่ายฯ ระบุว่า การสนธิกำลังของหน่วยงานรัฐ ทั้งเทศกิจ ทหาร และตำรวจ เพื่อกดดันผลักดันคนไร้บ้านเข้าสู่สถานสงเคราะห์ เป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน ลดทอนศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ และสะท้อนให้เห็นว่ารัฐมองความยากจนเป็นอาชญากรรม
เครือข่ายฯ เน้นย้ำว่า ปัญหาความไร้บ้านเกิดจากปัญหาเชิงโครงสร้างและความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ การบังคับต้อนคนเข้าสถานสงเคราะห์จึงเป็นการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุและรวบรัด สิ่งที่คนไร้บ้านต้องการคือ ความมั่นคงในที่อยู่อาศัยที่พวกเขาสามารถบริหารจัดการตนเองและเข้าถึงแหล่งงานได้ โดยได้ยื่นข้อเรียกร้อง 3 ประการต่อ กทม.
- ยุติปฏิบัติการ: หยุดกวาดจับ ข่มขู่ และคุกคามคนไร้บ้านที่หลับนอนในที่สาธารณะทันที
- สร้างการมีส่วนร่วม: เปิดพื้นที่ให้ภาคประชาชนร่วมออกแบบแนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตโดยปราศจากการบังคับ
- ลงทุนที่อยู่อาศัยทางเลือก: เร่งสนับสนุนศูนย์ตั้งหลัก ที่พักฉุกเฉิน และนโยบายที่อยู่อาศัยราคาประหยัดในเขตเมือง
ด้าน รองผู้ว่าฯ กทม. ได้ออกมาชี้แจงว่า กทม. ไม่เคยมีนโยบายคุกคามหรือละเมิดสิทธิของคนไร้บ้าน การดำเนินการทุกขั้นตอนอยู่ภายใต้การคุ้มครองตามกฎหมายของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.)
ประเด็นสำคัญของปฏิบัติการครั้งนี้คือการจัดการจุดแจกอาหาร ซึ่ง กทม. ไม่ต้องการให้เกิดการแจกอาหารอย่างไร้ระเบียบในพื้นที่สาธารณะ แต่พยายามผลักดันให้ไปรวมศูนย์ในจุดที่มีการบริหารจัดการอย่างเป็นระบบ เช่น บ้านอิ่มใจ หรือสำนักงานเขต เพื่อสุขอนามัยที่ดี
เพื่อแก้ปัญหาระยะยาว รองผู้ว่าฯ กทม. เปิดเผยว่า จะมีการลงนามแต่งตั้งคณะทำงานร่วมกัน เพื่อนำข้อเสนอของเครือข่ายฯ ทั้งมิติที่อยู่อาศัย พื้นที่เศรษฐกิจ และระบบการดูแล มาวางแผนร่วมกับทีมแพทย์ สาธารณสุข พม. และกรมสุขภาพจิต โดยย้ำว่าเป้าหมายของการดำเนินการคือ การทำให้คุณภาพชีวิตของคนไร้บ้านดีขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม ไม่ใช่แค่คุ้มครองให้อยู่แบบเดิมต่อไป
