ออสเตรเลียจ่อ ‘ห้าม’ นักเรียนต่างชาติพาครอบครัวมา หวังคุมเข้มวีซ่า

รัฐบาลออสเตรเลียเตรียมยกระดับมาตรการควบคุมการย้ายถิ่น หลังมีแผนจำกัดนักศึกษาต่างชาติไม่ให้นำคู่สมรส คู่ชีวิต และบุตรเดินทางติดตามระหว่างศึกษา พร้อมคุมเข้มการเปลี่ยนประเภทวีซ่าของผู้ถือวีซ่าชั่วคราว เพื่อผลักดันจำนวนผู้ย้ายถิ่นของประเทศให้ลดลงเหลือ 2.25 แสนคนภายในปี 2028

ประเด็นสำคัญ

ไม่ลดจำนวนนักศึกษาต่างชาติ แต่มุ่งลดผู้ติดตามและวีซ่าชั่วคราว
เมื่อการลดจำนวนผู้อพยพเป็นเป้าหมายทางการเมือง

ไม่ลดจำนวนนักศึกษาต่างชาติ แต่มุ่งลดผู้ติดตามและวีซ่าชั่วคราว

วันนี้ (17 กันยายน) ABC News รายงานว่า โทนี เบิร์ก รัฐมนตรีกระทรวงความมั่นคงภายในออสเตรเลีย มีกำหนดเปิดเผยแผนยกเครื่องระบบการย้ายถิ่นของรัฐบาลต่อสโมสรสื่อมวลชนแห่งชาติออสเตรเลีย โดยหนึ่งในมาตรการสำคัญคือการจำกัดนักศึกษาต่างชาติไม่ให้นำคู่สมรสและบุตรเดินทางติดตามระหว่างศึกษา

ทั้งนี้ รายงานระบุว่า รัฐบาลตั้งเป้าลดจำนวนผู้ย้ายถิ่นจากต่างประเทศ จาก 3 แสนคนให้เหลือ 2.25 แสนคนภายในปี 2028 โดยจะควบคุมตั้งแต่ผู้เดินทางเข้าประเทศ ผู้ที่ได้รับอนุญาตให้อยู่ต่อ ไปจนถึงผู้ที่ต้องเดินทางออกนอกประเทศ

อนึ่ง หัวใจของแผนใหม่อยู่ที่การลดจำนวนผู้ถือวีซ่าชั่วคราว หลังมีอัตราเพิ่มขึ้น 3 ล้านคน ขณะที่รัฐบาลจะปิดช่องทาง ‘Visa Hopping’ หรือการให้ผู้ถือวีซ่าบางส่วนสามารถเปลี่ยนสถานะเพื่ออยู่ในออสเตรเลียต่อ อีกทั้งยังจำกัดช่องทางการยื่นขอความคุ้มครองหลังเดินทางเข้าประเทศด้วยวีซ่าประเภทอื่น

สำหรับนักศึกษาต่างชาติ รัฐบาลยังไม่ได้ส่งสัญญาณว่า จะลดจำนวนผู้เรียนโดยตรง แต่ Reuters และ ABC News รายงานตรงกันว่า มาตรการใหม่จะจำกัดสิทธิของนักศึกษาต่างชาติในการพาคู่สมรส คู่ชีวิต และบุตรเดินทางติดตามมายังออสเตรเลีย

ภายใต้กฎปัจจุบัน นักศึกษาต่างชาติสามารถพาคู่สมรสหรือคู่ชีวิต รวมถึงบุตรในอุปการะที่อายุต่ำกว่า 18 ปีเดินทางมาด้วยได้ โดยสมาชิกครอบครัวสามารถยื่นขอวีซ่าพร้อมกับนักศึกษา หรือขอในภายหลัง หากแจ้งข้อมูลสมาชิกครอบครัวไว้ตั้งแต่ตอนยื่นขอวีซ่านักเรียน

นอกจากนี้ คู่ชีวิตได้รับอนุญาตให้ทำงานในออสเตรเลียได้ โดยทั่วไป กำหนดไว้ไม่เกิน 48 ชั่วโมงต่อ 2 สัปดาห์ในช่วงที่นักศึกษากำลังเรียน ส่วนบุตรในอุปการะสามารถเข้าเรียนในโรงเรียนได้

แต่เงื่อนไขสำคัญ คือ ผู้ถือวีซ่าต้องแสดงหลักฐานว่า มีเงินเพียงพอสำหรับค่าใช้จ่ายของสมาชิกในครอบครัว รวมถึงค่าเล่าเรียนของบุตร และต้องจัดทำประกันสุขภาพให้ครอบคลุมผู้ที่เดินทางมาด้วย

ข้อมูลของ ABC News ระบุว่า ในปีงบประมาณที่ผ่านมา ออสเตรเลียอนุมัติวีซ่านักเรียนทั้งหมด 337,427 ฉบับ โดยในจำนวนนี้ 45,991 ฉบับเป็นวีซ่าของผู้ติดตาม เช่น คู่สมรสและบุตร ซึ่งตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่า หากรัฐบาลจำกัดสิทธิส่วนนี้จริง จะกระทบต่อผู้ที่เดินทางเข้าประเทศในฐานะสมาชิกครอบครัวของนักศึกษาหลายหมื่นคนต่อปี

อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีรายละเอียดชัดเจนว่า ข้อจำกัดดังกล่าวจะใช้กับนักศึกษาทุกระดับหรือไม่ ซึ่งต้องรอทางการออสเตรเลียเปิดเผยรายละเอียดของมาตรการใหม่หลังจากนี้

เมื่อการลดจำนวนผู้อพยพเป็นเป้าหมายทางการเมือง

จำนวนผู้ย้ายถิ่นในออสเตรเลียเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว หลังรัฐบาลเปิดพรมแดนอีกครั้งในเดือนกุมภาพันธ์ 2022 หลังปิดประเทศจากสถานการณ์โควิด-19 นานเกือบ 2 ปี โดยผู้ที่เดินทางเข้ามาส่วนใหญ่เป็นนักศึกษาต่างชาติ ผู้ถือวีซ่าทำงานและท่องเที่ยว (Working Holiday) และแรงงานทักษะชั่วคราว

ข้อมูลทางการระบุว่า ในปี 2025 ออสเตรเลียมีจำนวนผู้ย้ายถิ่นสุทธิราว 3.06 แสนคน โดยมากกว่าครึ่งเป็นนักศึกษาต่างชาติ ถือเป็นตัวเลขที่ลดลง เมื่อเทียบกับปี 2024 ราว 4.29 แสนคนในปี 2024 และปี 2023 ซึ่งเคยพุ่งสูงสุดถึง 5.18 แสนคน

แม้จำนวนผู้ย้ายถิ่นจะลดลงต่อเนื่องในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา แต่ประเด็นดังกล่าวยังเป็นข้อถกเถียงสำคัญในออสเตรเลีย โดยเฉพาะความกังวลว่า จำนวนประชากรที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วกำลังซ้ำเติมปัญหาที่อยู่อาศัย และเพิ่มภาระต่อโครงสร้างพื้นฐานและบริการสาธารณะ

ขณะเดียวกัน เรื่องการย้ายถิ่นยังกลายเป็นหนึ่งในประเด็นแข่งขันทางการเมือง หลังพรรค One Nation พรรคขวาประชานิยมของออสเตรเลีย เสนอให้ลดจำนวนวีซ่าลง 7.5 แสนฉบับภายใน 3 ปี โดยมุ่งลดจำนวนนักศึกษาต่างชาติและครอบครัวของแรงงานทักษะเป็นหลัก ซึ่งหากดำเนินการตามแผน จะทำให้ออสเตรเลียมีจำนวนผู้ย้ายออกมากกว่าผู้ย้ายเข้าในช่วงเวลาดังกล่าว

ทั้งนี้ พอลลีน แฮนสัน ผู้นำพรรค One Nation วิจารณ์แผนของรัฐบาลพรรคแรงงานว่า แม้รัฐบาลจะลดจำนวนผู้ย้ายถิ่นสุทธิได้ตามเป้าหมาย แต่ตัวเลขดังกล่าวยังหมายถึงประชากรออสเตรเลียจะเพิ่มขึ้นอีกราว 1 ล้านคนในช่วง 4 ปีข้างหน้า

อย่างไรก็ตาม ข้อเสนอของ One Nation ถูกตั้งคำถามจากทั้งรัฐบาลและฝ่ายค้าน โดย เมอร์เรย์ วัตต์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสิ่งแวดล้อมออสเตรเลียเตือนว่า การลดจำนวนผู้ย้ายถิ่นในระดับดังกล่าวอาจสร้างผลกระทบอย่างหนักต่อเศรษฐกิจ โดยเฉพาะพื้นที่ภูมิภาคที่ยังขาดแคลนแรงงาน ซึ่งอาจทำให้เศรษฐกิจออสเตรเลียเข้าสู่ภาวะถดถอย

ส่วนกลุ่มพันธมิตรฝ่ายค้าน Coalition ซึ่งประกอบด้วยพรรค Liberal และพรรค Nationals กำลังจัดทำนโยบายด้านการย้ายถิ่นของพรรค และเตรียมเปิดเผยรายละเอียดในอีกไม่กี่สัปดาห์ข้างหน้า โดยผู้นำฝ่ายค้านเห็นตรงกันว่า จำนวนผู้ย้ายถิ่นต้องลดลง แต่ต้องกำหนดระดับให้เหมาะสมเพื่อไม่ให้กระทบต่อเศรษฐกิจมากเกินไป

ขณะที่รัฐบาลพรรคแรงงานตั้งเป้าลดจำนวนผู้ย้ายถิ่นสุทธิจากประมาณ 3 แสนคนในปัจจุบัน เหลือ 2.25 แสนคนภายในปี 2028 โดยมาตรการดังกล่าวจะเน้นลดจำนวนผู้ถือวีซ่าชั่วคราว จำกัดการนำสมาชิกครอบครัวติดตามเข้าประเทศ และปิดช่องทางการเปลี่ยนวีซ่าเพื่ออยู่ในออสเตรเลียต่อหลังวีซ่าเดิมสิ้นสุดลง

ภาพ: Hollie Adams / Reuters

อ้างอิง: