ท่ามกลางกระแสการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลและศูนย์ข้อมูล(Data Center) ที่หลั่งไหลเข้าสู่ประเทศไทย คำถามสำคัญสำหรับภาคธุรกิจไม่ใช่การถามว่าองค์กรริเริ่มโปรเจกต์ AI ไปแล้วกี่โครงการ แต่คือการตั้งโจทย์ว่าเทคโนโลยีเหล่านั้นสร้างมูลค่าทางธุรกิจและเข้าถึงองค์กรหรือผู้ประกอบการระดับ SME ได้จริงหรือไม่
บนเวที ‘Empowering Thai Businesses with New Capabilities for the Intelligent Economy’ งาน THE STANDARD ECONOMIC FORUM 2026 ภูผา เอกะวิภาต ชี้ให้เห็นว่า ประเทศไทยมีความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลและอัตราการเปิดรับเทคโนโลยีของผู้ใช้งาน แต่ความท้าทายที่แท้จริงคือ การกระจายมูลค่าจากการลงทุนขนาดใหญ่ไม่ให้กระจุกตัวอยู่เฉพาะกลุ่มและทำให้เกิดประโยชน์ต่อผู้ประกอบการในระยะยาว
เลิกนับ AI projects แต่เริ่มจากโจทย์ธุรกิจที่วัดผลได้
ภูผาฉายภาพว่า หลุมพรางที่ใหญ่ที่สุดของหลายองค์กร คือ การเริ่มจากคำถามว่า “เราจะเอา AI มาทำอะไรดี?” แล้วก็โยนโจทย์ทั้งหมดไปให้ทีม IT
“AI จะไม่มีประโยชน์ ถ้าไม่สามารถบอกได้ว่าทำโปรเจกต์นี้แล้วรายได้เพิ่มขึ้นเท่าไร ลูกค้าพึงพอใจแค่ไหน หรือลดของเสียในสต็อกได้อย่างไร”
ภูผาย้ำว่า ถ้าตั้งโจทย์ธุรกิจได้ชัดเจนและวัดผลลัพธ์เป็นตัวเงินได้จริง คุณจะไม่ต้องมานั่งนับเลยว่าปีนี้ทำ AI ไปกี่โปรเจกต์ เพราะผลลัพธ์มันสะท้อนออกมาในงบการเงินเรียบร้อยแล้ว
Infrastructure พร้อมแล้ว แต่ Value ตกถึงใคร?
ตอนนี้เรื่อง Data Center และเม็ดเงินลงทุน BOI ในไทยกำลังมาแรง ทราฟฟิกอินเทอร์เน็ต Bandwidth โตขึ้น 3–5 เท่า สายเคเบิลใต้น้ำ เชื่อมต่อทั่วถึง ประเทศไทยพร้อมทั้ง Network, Cloud และพลัง Compute แต่คำถามเชิงกลยุทธ์ที่คุณภูผาชวนคิด คือ
“เม็ดเงินลงทุนมหาศาลเหล่านี้ สร้าง Value ตกถึงผู้ประกอบการและคนไทยจริงๆ หรือกระจุกอยู่แค่บางกลุ่ม?”
ถ้าเราเป็นแค่ผู้ใช้งาน วันหนึ่งเราสั่ง AI ว่า “ช่วยซื้อไม้แขวนเสื้อให้หน่อย” คิดว่า AI จะแนะนำแบรนด์ไทย หรือจะแนะนำแบรนด์ระดับโลกจากข้างนอก
ถ้าเราไม่มี Solution หรือโมเดลที่เป็นของตัวเอง เราอาจจะกลายเป็นประเทศที่ส่ง Data ออกไปให้ข้างนอกประมวลผล แล้วต้องจ่ายเงินซื้อข้อมูลหรือโมเดลความรู้นั้นกลับเข้ามาใช้ในราคาสูง
SME ไม่ได้ต้องการ Enterprise Software ย่อส่วน แต่ต้องการ‘AI as a Service’
ความอดทนของ SME ในการ ‘ลองผิดลองถูกแล้วเจ๊ง’ ไม่ได้สูงเท่าองค์กรใหญ่ที่มีงบ R&D มหาศาล สิ่งที่พวกเขาต้องการเพื่อสู้ในตลาดได้มี 4 ข้อ คือ มี Use Case ชัดเจน, ใช้งานง่ายและมีคนคอยซัพพอร์ตเบื้องหลัง, จ่ายเงินแบบจ่ายแบบ Utility เหมือนค่าน้ำ-ค่าไฟ ที่ใช้เท่าไหร่จ่ายเท่านั้น และสุดท้าย คือ ต้องวัดผลได้จริง
ทางรอดของคนทำงานและโอกาสสร้างโซลูชันของประเทศ
ในมุมของการทำงาน เครื่องมืออย่าง AI เปลี่ยนเกมเรื่องความเร็วและผลลัพธ์อย่างสิ้นเชิง
ความท้าทายของยุคนี้คือ การกลับมามองที่รากฐานของธุรกิจเราเองให้ชัด เริ่มจากกำหนดปัญหาและผลลัพธ์ที่คุณต้องการให้แม่นยำก่อน แล้วปล่อยให้ Digital Infrastructure และ AI ทำหน้าที่เป็นท่อส่งพลังงานอยู่เบื้องหลัง เพื่อให้คุณได้ ‘ผลลัพธ์ทางธุรกิจ’ ออกมาเสิร์ฟลูกค้าได้ไวที่สุดและคุ้มค่าที่สุด
