บริษัทเทคโนโลยีและซอฟต์แวร์ยักษ์ใหญ่ด้านการออกแบบระดับโลกอย่าง Adobe ได้ตกลงที่จะจ่ายเงินระงับข้อพิพาทมูลค่าสูงถึง 150 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (หรือคิดเป็นเงินไทยราว 4.87 พันล้านบาท) หลังจากที่ถูกหน่วยงานกำกับดูแลของทางการสหรัฐอเมริกายื่นฟ้องร้องทางกฎหมาย โดยมีข้อกล่าวหาหลักว่าบริษัทผู้สร้างสรรค์โปรแกรม Photoshop และ Acrobat รายนี้จงใจสร้างความยากลำบากและวางอุปสรรคมากมายเพื่อให้ผู้บริโภคไม่สามารถยกเลิกการสมัครใช้บริการได้โดยง่าย
จากยอดเงินระงับข้อพิพาทมูลค่ามหาศาลทั้งหมดนี้จะถูกแบ่งออกเป็นสองส่วนเท่าๆ กัน โดยเงินจำนวน 75 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 2.43 พันล้านบาท) จะถูกนำไปใช้เพื่อชดเชยในรูปแบบของการให้บริการฟรีแก่กลุ่มลูกค้าที่ได้รับผลกระทบจากการกระทำดังกล่าว ขณะที่ยอดเงินในส่วนที่เหลืออีกครึ่งหนึ่งจะถูกนำไปจ่ายเป็นค่าปรับให้กับทางกระทรวงยุติธรรมของสหรัฐอเมริกา
จุดเริ่มต้นของการฟ้องร้องในคดีนี้เกิดขึ้นเมื่อเดือนมิถุนายนปี 2024 เมื่อกระทรวงยุติธรรมและคณะกรรมาธิการการค้าแห่งสหพันธรัฐได้ร่วมกันกล่าวหาว่า Adobe มีพฤติกรรมผลักดันให้ผู้ใช้งานสมัครสมาชิกในรูปแบบรายปีซึ่งเป็นแผนบริการที่ทำกำไรได้มากที่สุด โดยมีการซ่อนเงื่อนไขค่าธรรมเนียมการยกเลิกล่วงหน้าและสร้างอุปสรรคเอาไว้มากมายเพื่อไม่ให้ลูกค้ายกเลิกบริการได้สะดวก
หน่วยงานของรัฐระบุในรายละเอียดว่าบริษัทมีเจตนาแอบซ่อนค่าธรรมเนียมการยกเลิกบริการซึ่งอาจมีมูลค่าสูงถึงหลายร้อยดอลลาร์เอาไว้ในตัวอักษรขนาดเล็กที่อ่านได้ยากสำหรับแผนการสมัครสมาชิกแบบจ่ายรายเดือนเพื่อใช้งานรายปี นอกจากนี้ยังมีการนำเงื่อนไขสำคัญเหล่านั้นไปซ่อนไว้เบื้องหลังกล่องข้อความและไฮเปอร์ลิงก์ต่างๆ ทำให้ผู้บริโภคไม่สามารถเข้าถึงข้อมูลได้อย่างชัดเจน
ยิ่งไปกว่านั้นยังมีการบังคับให้ผู้ใช้งานที่ต้องการยกเลิกบริการผ่านช่องทางออนไลน์ต้องคลิกผ่านหน้าเว็บไซต์จำนวนมากที่สร้างความสับสน ส่วนผู้ที่ต้องการยกเลิกบริการผ่านทางโทรศัพท์ก็ต้องคอยอธิบายและพูดซ้ำแล้วซ้ำเล่ากับพนักงานรับสายหลายคน ทั้งยังต้องเผชิญกับการถูกโอนสายไปมาอย่างไร้จุดหมาย การถูกดึงเวลาให้ล่าช้า หรือแม้กระทั่งการจงใจตัดสายทิ้งระหว่างที่กำลังดำเนินการ
แม้ว่ากระบวนการทั้งหมดนี้ยังคงต้องรอการอนุมัติอย่างเป็นทางการจากศาล และบริษัทได้ตกลงที่จะจ่ายเงินเพื่อระงับข้อพิพาทแล้วก็ตาม แต่ทาง Adobe ก็ยังคงออกมาปฏิเสธการกระทำผิด โดยระบุในแถลงการณ์ต่อสาธารณะว่า “แม้เราจะไม่เห็นด้วยกับข้อกล่าวหาของรัฐบาลและขอปฏิเสธการกระทำผิดใดๆ แต่เราก็ยินดีที่ได้ยุติเรื่องนี้”
ทางบริษัทเทคโนโลยีแห่งเมืองซานโฮเซรัฐแคลิฟอร์เนียยังคงยืนยันว่าแผนการสมัครสมาชิกของบริษัทนั้นมีขั้นตอนการยกเลิกที่ออกแบบมาอย่างเรียบง่าย ซึ่งระบบดังกล่าวได้ถูกปรับปรุงให้ ‘มีความคล่องตัวและโปร่งใส’ มากยิ่งขึ้นในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา โดยบริษัทปฏิเสธที่จะตอบคำถามเจาะลึกเกี่ยวกับขั้นตอนการจ่ายเงินชดเชย แต่ระบุเพียงว่าจะติดต่อไปหาลูกค้าในเชิงรุกเมื่อกระบวนการทางกฎหมายเสร็จสิ้นลง
ทางด้าน เบรตต์ ชูเมต ผู้ช่วยอัยการสูงสุดได้ออกมาระบุในแถลงการณ์ของกระทรวงยุติธรรมเพื่อตอกย้ำจุดยืนของภาครัฐเอาไว้อย่างชัดเจนว่า “กระทรวงยุติธรรมจะต่อต้านความพยายามใดๆ ก็ตามที่มุ่งทำร้ายชาวอเมริกันด้วยการดำเนินธุรกิจที่หลอกลวงและไม่เป็นธรรม”
ข่าวใหญ่เกี่ยวกับการระงับข้อพิพาทในครั้งนี้เกิดขึ้นเพียงหนึ่งวันหลังจากที่ ชานทานู นาราเยน ประกาศก้าวลงจากตำแหน่งซีอีโอที่เขาครอบครองมาอย่างยาวนานถึง 18 ปี โดยเขาจะลงจากตำแหน่งทันทีที่มีการแต่งตั้งผู้สืบทอดคนใหม่เข้ามารับช่วงต่ออย่างเป็นทางการ แต่เขาจะยังคงรั้งตำแหน่งในคณะกรรมการบริหารของบริษัทต่อไปเช่นเดิม
หลังจากการประกาศข่าวการก้าวลงจากตำแหน่งผู้นำสูงสุด หุ้นของ Adobe ก็ปรับตัวร่วงลงในช่วงเวลาสั้นๆ แม้ว่าก่อนหน้านั้นเพียงไม่กี่ชั่วโมงบริษัทเพิ่งจะรายงานผลประกอบการประจำไตรมาสแรกที่ทำผลงานออกมาได้ดีกว่าที่นักวิเคราะห์คาดการณ์ไว้ก็ตาม ท่ามกลางความกังขาอย่างหนักจากนักลงทุนในวอลล์สตรีทที่ยังคงตั้งคำถามเกี่ยวกับทิศทางของบริษัทในยุคที่ปัญญาประดิษฐ์กำลังเฟื่องฟู
ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา Adobe ได้เดินหน้าบูรณาการเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์เข้ากับโปรแกรมเรือธงอย่าง Photoshop และ Lightroom รวมถึงโปรแกรมตัดต่ออื่นๆ อย่างหนักหน่วง โดยความพยายามในการพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ภายในองค์กรได้ก่อให้เกิดเครื่องมือสร้างภาพ วิดีโอ และเสียงภายใต้ชุดโมเดลที่เรียกว่า Adobe Firefly
อย่างไรก็ตาม แม้ว่าเทคโนโลยีใหม่นี้จะก้าวล้ำเพียงใด ศิลปิน นักออกแบบ และนักวาดภาพประกอบจำนวนมากก็ยังคงมีความกังวลเกี่ยวกับประเด็นทางกฎหมาย จริยธรรม และความสามารถในการสร้างสรรค์งานศิลปะที่แท้จริงของเครื่องมือปัญญาประดิษฐ์เหล่านี้
หมายเหตุ : ใช้อัตราแลกเปลี่ยน 1 ดอลลาร์สหรัฐ เท่ากับ 31.42 บาท ณ วันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2569
ภาพ : aileenchik / Shutterstock
อ้างอิง:
- https://www.cnet.com/tech/services-and-software/adobe-department-of-justice-cancellation-fees-lawsuit-settlement-news/
- https://www.cnbc.com/2026/03/13/adobe-to-pay-75-million-to-resolve-lawsuit.html
- https://9to5mac.com/2026/03/13/adobe-to-pay-75-million-settlement-for-making-it-too-hard-to-cancel-subscriptions/
