จะเรียกว่าเป็นซีรีส์ม้ามืดก็คงไม่ผิดนักสำหรับ Doctor Cha เพราะสามารถไต่ระดับเรตติ้งตั้งแต่ 4.9 ในตอนแรกจนตอนล่าสุด (อีพี 10) พุ่งขึ้นไปถึง 17.9% คว้าตำแหน่งซีรีส์เรตติ้งสูงสุดตลอดกาลของช่อง JTBC เป็นอันดับ 4 แซงหน้า Itaewon Class ที่ทำสถิติสูงสุดไว้ที่ 16.548% โดยเนื้อหาก็ไม่ได้ว่าด้วยเรื่องราวของวัยรุ่น แต่พูดถึงชีวิตของสาวใหญ่ไล่ตามฝัน ซึ่งอาจไม่ใช่ทางของแฟนซีรีส์เกาหลีในต่างประเทศ แต่กลับโดนใจผู้หญิงซึ่งเป็นกลุ่มหลักของคนดูทีวีเกาหลีใต้
สิ่งที่สัมผัสได้จาก Doctor Cha คือการว่าด้วยเรื่องความทุกข์ทนของผู้หญิงเกาหลีใต้ ทั้งในแง่การเป็นแม่ เมีย และลูกสะใภ้ แต่เล่าผ่านความคอเมดี้ที่สอดแทรกมุมสดใส ให้กำลังใจผู้หญิงวัย 40+ ที่คิดว่าความฝันได้จบสิ้นลงไปแล้ว แต่จริงๆ มันยังลุกโชนอยู่ ยิ่งได้ ออมจองฮวา นักร้องและนักแสดงเจ้าของฉายามาดอนน่าเกาหลี มารับบท ชาจองซุก ก็ทำให้เหมือนได้เห็นความเป็นเด็กสาวในร่างสาวใหญ่วัย 46 ปี
Doctor Cha เป็นอีกหนึ่งความสำเร็จของซีรีส์เกาหลีที่บอกเล่าเรื่องราวของผู้หญิงในวัยผู้ใหญ่ ซึ่งกลายเป็นเทรนด์ที่น่าสนใจในตอนนี้ เพราะถ้าลองย้อนกลับไปตั้งแต่ปลายปีที่แล้ว เนื้อหาที่มีตัวละครอายุ 40+ ต่างประสบความสำเร็จทั้งในเกาหลีใต้และสตรีมมิงต่างๆ เกือบทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็น Under the Queen’s Umbrella, Crash Course in Romance, Queenmaker ในแต่ละเรื่องก็สะท้อนชีวิตผู้หญิงในวัยผู้ใหญ่แตกต่างกันไป ที่แน่ๆ มันกำลังบอกถึงความเปลี่ยนแปลงของสังคมเกาหลีต่อบทบาทของผู้หญิงด้วย
Doctor Cha
ในช่วงครึ่งหลังของยุค 2000 ที่กระแสฮันรยูหรือวัฒนธรรมเกาหลีกำลังผลิบาน ซีรีส์แนวโรแมนติกคอเมดี้ได้รับความนิยม ทั้ง My Lovely Sam Soon (2005), Coffee Prince (2007) และ Boys Over Flowers (2009) ขณะเดียวกันก็เล่าเรื่องของผู้หญิงชนชั้นล่างที่พบความสุขเพราะได้พบรักกับผู้ชายหล่อ รวย และการแต่งงานเหมือนเป็นหมุดหมายสุดท้ายในความฝันของผู้หญิง รวมทั้งความคาดหวังของสังคมเกาหลีว่าผู้หญิงควรจะแต่งงานในช่วงวัย 20 ต้นๆ กลายเป็นความกดดัน ซึ่งเราได้เห็นเรื่องนี้ผ่านซีรีส์อย่าง My Lovely Sam Soon แต่ในปัจจุบันสังคมเกาหลีเปลี่ยนไป พร้อมกับการเกิดขึ้นของ ‘บิฮอน’ หรือผู้หญิงที่เต็มใจจะไม่แต่งงาน
ดังนั้นตัวละครที่มุ่งมั่นกับการแต่งงานก็อาจไม่สะท้อนภาพผู้หญิงยุคใหม่สักเท่าไร
ขณะที่การเปลี่ยนผ่านของวัยรุ่นสู่วัยผู้ใหญ่ด้วยการแต่งงานเคยใช้ได้ผลในช่วงต้นยุค 2000 แต่ในปัจจุบันด้วยความหลากหลายของบทบาทผู้หญิง ทำให้ผู้สร้างหันมาโฟกัสกับจุดเปลี่ยนผ่านในช่วงวัยอื่นๆ และอะไรจะดีไปกว่าผู้หญิงวัย 40+ ซึ่งเป็นอายุเฉลี่ยของประชากรในหัวเมืองใหญ่ๆ ของเกาหลีใต้ที่ 42.6 ปี จากการรวบรวมสถิติในปี 2020
Under the Queen’s Umbrella
ตามตัวเลขโดยสถานีโทรทัศน์ KBS ในปี 2021 ตัวละครมากกว่า 53% ของช่องเป็นผู้หญิง เพิ่มขึ้นเล็กน้อยจากค่าเฉลี่ย 5 ปีที่ 49.8% ขณะที่ในเครือข่ายอื่นๆ ของเกาหลีใต้ ค่าเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 40% ระหว่างปี 2017-2020
และไม่ใช่แค่จำนวนที่เพิ่มขึ้น แต่การวางตำแหน่งของผู้หญิงผ่านอาชีพต่างๆ ก็เพิ่มมากขึ้นด้วย ไม่ว่าจะเป็นราชินีผู้ชาญฉลาดจาก Under the Queen’s Umbrella, คุณแม่เลี้ยงเดี่ยวเจ้าของร้านเครื่องเคียงใน Crash Course in Romance, นักวางกลยุทธ์พรรคการเมืองใน Queenmaker หรือแม้แต่นักฆ่ามือหนึ่งในสังคมชายเป็นใหญ่ใน Kill Boksoon รวมถึง Doctor Cha แม่บ้านที่ประสบปัญหาชีวิตคู่และออกตามหาความฝันของตัวเองอีกครั้ง
Queenmaker และ Kill Boksoon พูดถึงผู้หญิงในโลกการทำงาน แม้เรื่องหลังจะออกแนวแฟนตาซีไปสักหน่อยด้วยเนื้อหาในบริษัทนักฆ่า แต่ก็สะท้อนชีวิตการทำงานของผู้หญิงเกาหลีใต้ได้ไม่ต่างกัน ทั้งความยุ่งยากในเรื่องต่างๆ ตั้งแต่การต่อสัญญา ความอิจฉาริษยา และอำนาจของเจ้านาย แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าตัวละคร Kill Boksoon คือที่หนึ่งในองค์กรสังคมชายเป็นใหญ่ ท้าทายการเหมารวมหลายอย่างในสังคมเกาหลี
Queenmaker
ขณะที่ Queenmaker ก็ว่าด้วยความหลากหลายของผู้หญิงในองค์กร ไม่ว่าจะเป็นตัวละครหลัก ฮวังโดฮี หญิงม่ายที่ลุกขึ้นมาต่อกรจนเอาชนะผู้ชายได้ โอคยองซุก คุณแม่ของลูกชายวัยรุ่นที่ต้องใช้ชีวิตสมดุลทั้งเรื่องงานและครอบครัว
อย่างไรก็ตาม แม้เรื่องราวในซีรีส์ผู้หญิงจะมีบทบาทเจ๋งๆ ของโลกการทำงาน แต่ในความเป็นจริงผู้หญิงเกาหลีใต้เผชิญกับอุปสรรคด้านความเท่าเทียม การล่วงละเมิดทางเพศ ทัศนคติเหมารวมทางเพศที่ล้าสมัย และการเลือกปฏิบัติในที่ทำงาน จนอยู่ในอันดับที่ 99 จาก 146 ประเทศของดัชนีช่องว่างระหว่างเพศทั่วโลกปี 2022 ของ World Economic Forum และข้อมูลจากองค์การเพื่อความร่วมมือและการพัฒนาทางเศรษฐกิจ (OECD) พบว่า ผู้หญิงเกาหลีใต้มีรายได้เฉลี่ยน้อยกว่าผู้ชาย 31.1% เป็นช่องว่างที่มากที่สุดของประเทศในกลุ่ม OECD
สำหรับ Doctor Cha คือภาพสะท้อนของแม่บ้านเกาหลีใต้ในกรอบแนวคิดเดิมๆ ด้วยตัวละคร Gen X ที่อยู่กึ่งกลางระหว่างค่านิยมเก่าและใหม่ ที่ก็อยากจะทำตามใจตัวเอง แต่ก็ยังต้องอยู่ในกรอบที่สังคมคาดหวัง แตกต่างจากคนใน Gen หลังๆ ที่ยังไม่แต่งงานหรือเลือกจะไม่แต่งงานไปเลย
ยิ่งเมื่อดูสถิติการหย่าร้างในเกาหลีใต้ของเพศหญิงก็อยู่ในช่วงวัย 44 ปี จากสถิติในปี 2017 ก็คืออายุใกล้เคียงกับตัวละครที่ต้องเจอจุดเปลี่ยนผ่านอีกครั้งในวัย 46 ปี
Crash Course in Romance
อย่างไรก็ตาม ซีรีส์เกาหลีใต้ยังคงนำเสนอความหวังและความฝันให้กับสาวรุ่นใหญ่ที่ได้ก้าวผ่านตราบาปของสังคม เช่นใน Crash Course in Romance ตัวละคร นัมแฮงซอน คือผู้หญิงที่ไม่ได้แต่งงาน (แม้คนจะเข้าใจว่าแต่งงานแล้ว) จนวัยเลย 30 ปีที่เคยถูกเรียกกันว่า โนชอยอ หรือโนจุงกัก แปลว่าสาวแก่ในช่วงยุค 80-90 ที่ยังสามารถพบความรักดีๆ ได้ในวัย 40+ เช่นเดียวกับ ชาจองซุก ใน Doctor Cha ที่น่าจะได้รับโอกาสที่ 2 แม้จะเคยผิดหวังกับชีวิตคู่มาก่อน
กระแสสาวใหญ่ในซีรีส์เกาหลีเป็นอีกหนึ่งบทพิสูจน์ว่า วงการบันเทิงทั้งภาพยนตร์และซีรีส์คือ ภาพสะท้อนของสังคมและพลวัตไปด้วยกัน ส่วนอีกหนึ่งแง่งามของกระแสนี้คือ การได้เห็นดาราหญิงวัย 50+ ก้าวขึ้นมาเฉิดฉายไม่ต่างจากไอดอลวัยรุ่น จนอดย้อนกลับมาดูวงการบันเทิงไทยไม่ได้ ซึ่งหากเป็นนักแสดงหญิงวัย 50 ปีขึ้นไป คงเหลือแต่บทย่า-ยายให้เล่นเท่านั้น…น่าเศร้านะ
อ้างอิง:
- https://edition.cnn.com/style/article/korean-dramas-changing-representation-women/index.html?fbclid=IwAR2VEx0qJenFvh8S-B30EVN1yM37SBXbORoOV1A5Tm7DA3A-3sJmTXv08DI
- https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2023/05/688_344066.html?fbclid=IwAR3UjFQTFfDfZYFiTytrRphDLR_gP_PK5D8GWftxzf6FpLrUHqBj1R3X5I8
- https://variety.com/2023/tv/news/women-korean-drama-series-screenwriter-success-1235538085/?fbclid=IwAR1VIdzU1Vise5LfsMZ-ZQu39x2yYLRObrovCAdTePd3Q4SfwLOzMjQGXFQ
- https://www.creatrip.com/th/blog/9238