เมื่อพูดถึง Ray Dalio หลายคนคงจะจดจำเขาในฐานะมหาเศรษฐีผู้ก่อตั้ง Bridgewater Associates กองทุนเฮดจ์ฟันด์ที่ใหญ่ที่สุดในโลก ที่มีสินทรัพย์ภายใต้การจัดการ (AUM) มูลค่า 1.5 แสนล้านดอลลาร์ นักลงทุนผู้มาก่อนกาลผู้ทำนายว่าโลกจะเกิดวิกฤตการเงินในปี 2008 และเป็นผู้เขียนหนังสือ Principles ที่สร้างแรงบันดาลใจให้กับผู้บริหารและนักลงทุนทั่วโลก
ประเด็นสำคัญ
แต่ความสำเร็จในปัจจุบัน ไม่ได้มาจากความพยายามบนเส้นทางที่โรยด้วยกลีบกุหลาบ แต่มาจากการเรียนรู้จากความผิดพลาดซ้ำแล้วซ้ำเล่า จนมองเห็นโลกตามความเป็นจริง และสามารถเผชิญหน้ากับความไม่แน่นอน โดยที่ไม่ต้องเดิมพันชีวิตด้วยความเสี่ยงที่มากเกินไป
และนี่คือสรุป 5 บทเรียนชีวิต-การลงทุนของ Ray Dalio ที่อยากส่งต่อถึงคนรุ่นใหม่ จากรายการ The 1 on 1 with CNN
1. ชีวิตคือการผจญภัย เพื่อค้นหาตัวเอง
ดาลิโอให้มุมมองว่า แท้จริงแล้วชีวิตมักจะตรงกันข้ามกับสิ่งที่คนอื่นคอยบอกหรือสอนเรามาเสมอ เพราะชีวิตจริงคือการผจญภัย สิ่งที่คนรุ่นใหม่ต้องทำก็คือ ทำความเข้าใจกับความไม่แน่นอนนั้น และเข้าใจธรรมชาติของตัวเองว่าตอบสนองต่อสิ่งต่างๆ ที่เกิดขึ้นอย่างไร เพื่อค้นหาเส้นทางชีวิตที่เหมาะกับตัวเอง
2. คนปรับตัวเก่ง มีโอกาสสำเร็จกว่าคนเรียนเก่ง
ในฐานะนายจ้างที่มีโอกาสเลือกจ้างคนที่เป็นหัวกะทิมากมาย ดาลิโอ พบความจริงที่น่าสนใจว่า เด็กที่เรียนเก่งและจดจำสิ่งต่างๆ ได้ดีเยี่ยม มักจะขาดความสามารถในการคิดค้นสิ่งใหม่ๆ และความมุ่งมั่นที่จะก้าวผ่านอุปสรรค เพื่อไปให้ถึงเป้าหมาย เนื่องจากคนกลุ่มนี้มักไม่เคยผ่านความยากลำบากมาก่อน ท่ามกลางโลกที่เต็มไปด้วยคนฉลาด คนขยัน หรือคนที่มีจริยธรรม ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่หาได้ทั่วไป
ปัจจัยสำคัญที่เป็นตัวกำหนดความสำเร็จกลับไม่ใช่ระดับสติปัญญา แต่คือ ‘ความสามารถในการปรับตัว’
คนที่เคยเผชิญอุปสรรค ต้องอยู่กับการแก้ปัญหา และลองผิดลองถูกอยู่เสมอ มักจะถูกฝึกให้มีความคิดสร้างสรรค์ ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่ไม่สามารถสอนกันได้ในห้องเรียน คนที่ชีวิตจะไปได้ไกลกว่า จึงเป็นคนที่สามารถรับมือและปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนไปได้ดีที่สุด
3. ความล้มเหลว สอนให้รู้จักความถ่อมตัว
เขายกตัวอย่างความล้มเหลวในปี 1982 ซึ่งเป็นบทเรียนความผิดพลาดครั้งใหญ่ที่สุดในชีวิตที่สอนให้เขารู้จักถ่อมตัว และไม่ยึดมั่นในความรู้ของตัวเองมากเกินไป
โดยในปีนั้นเขาคาดการณ์ผิดว่า โลกกำลังเข้าสู่วิกฤตหนี้ครั้งใหญ่ ซึ่งจะทำให้ตลาดหุ้นพัง และเศรษฐกิจโลกจะเข้าสู่ภาวะถดถอย เนื่องจากตอนนั้นสหรัฐฯ เผชิญกับปัญหาเงินเฟ้อสูงมาก จนกดดันให้ Fed ต้องขึ้นดอกเบี้ยอย่างรวดเร็ว เพื่อสกัดเงินเฟ้อ
ด้วยความยึดมั่นในแนวคิด ทำให้ดาลิโอจัดพอร์ตลงทุนในทิศทางที่เป็นลบต่อสินทรัพย์เสี่ยง ซึ่งเป็นการทำนายที่ผิดคาด เพราะตลาดหุ้นสหรัฐฯ กลับตัวขึ้นอย่างรุนแรง หลัง Fed ผ่อนคลายนโยบายการเงิน ทำให้ปี 1982 กลายเป็นจุดเริ่มต้นของตลาดกระทิง (Bull Market) ที่ยาวนานเกือบ 18 ปี
การจัดพอร์ตที่ผิดพลาดดังกล่าว ทำให้กองทุน Bridgewater ขาดทุนหนักเกือบล้มละลาย ลูกค้ารายใหญ่ถอนเงินทุนออก จนเขาต้องขอยืมเงินพ่อ 4,000 ดอลลาร์ เพื่อประคองชีวิตและธุรกิจ
“ความล้มเหลวครั้งนั้น สอนให้ผมรู้จักความถ่อมตัว เพื่อบาลานซ์กับความเย่อหยิ่ง หลักการสำคัญที่ผมตกผลึกได้ก็คือ คุณไม่จำเป็นต้องกังวลกับความกังวล แต่เมื่อไรที่คุณไม่รู้สึกกังวล นั่นแหละคือช่วงเวลาที่คุณต้องเริ่มกังวล เพราะการที่คุณไม่กังวล แสดงว่าคุณอาจมองข้ามบางสิ่งที่จำเป็นต้องได้รับการจัดการ”
4. รู้วิธีรับมือกับ ‘สิ่งที่ไม่รู้’ คืออาวุธที่ทรงพลังที่สุด
ในโลกของการลงทุนและการใช้ชีวิตที่เต็มไปด้วยความไม่แน่นอน เขาจึงใช้ชีวิตในฐานะ ‘ผู้เล่นเกมตามความเป็นจริง’ ที่รู้ว่าตัวเองสามารถตัดสินใจผิดพลาดได้เสมอ
ดังนั้นการรู้วิธีรับมือกับสิ่งที่เราไม่รู้นั้น ทรงพลังยิ่งกว่าสิ่งที่เรารู้ ซึ่งกลยุทธ์ที่ดีที่สุดในการจัดการกับความไม่รู้ ก็คือการรู้จัก ‘กระจายความเสี่ยง’ อย่างชาญฉลาด หลีกเลี่ยงการเดิมพันแบบกระจุกตัว จะทำให้เราเดิมพันได้แบบไม่ต้องเสี่ยงสูญเสียผลตอบแทนไปทั้งหมด
5. ฝึกทำสมาธิ ช่วยรับมือวิกฤตได้ดีขึ้น
ดาลิโอกล่าวว่าเขาฝึกทำสมาธิแบบ Transcendental Meditation มาอย่างยาวนานตั้งแต่ปี 1969 การทำสมาธิช่วยให้เขาเข้าถึงจิตใต้สำนึกและเกิดความสงบในจิตใจ ทำให้เขามีสติสามารถเผชิญกับแรงกดดันหรือปัญหาที่พุ่งเข้ามา โดยไม่สูญเสียความเป็นตัวเอง ราวกับนินจาที่มองเห็นสถานการณ์รอบตัวช้าลงและจัดการกับเป้าหมายได้อย่างง่ายดาย
ภาพ: Nailotl / Shutterstock
