สถานการณ์ตะวันออกกลาง ดีลนิวเคลียร์อิหร่านส่อสะดุด สหรัฐฯ ขู่ใช้ทางเลือกทางทหาร

สงครามสหรัฐอเมริกา-อิหร่านยังคงตึงเครียด หลัง The Wall Street Journal รายงานว่า รัฐบาล โดนัลด์ ทรัมป์ เชื่อว่า โอกาสบรรลุข้อตกลงนิวเคลียร์กับอิหร่านกำลัง ‘เหลือน้อยลง’ เรื่อยๆ ขณะที่ประเทศตัวกลางพยายามเจรจาไกล่เกลี่ยให้ทั้งสองชาติกลับมาปฏิบัติตาม MOU สันติภาพโดยเร็วที่สุด

ประเด็นสำคัญ

รัฐบาลทรัมป์เชื่อ โอกาสบรรลุข้อตกลงกับอิหร่านยากขึ้น
สถานการณ์ล่าสุดเป็นอย่างไร

รัฐบาลทรัมป์เชื่อ โอกาสบรรลุข้อตกลงกับอิหร่านยากขึ้น

เมื่อคืนนี้ (11 กรกฎาคม) The Wall Street Journal รายงานว่า เจ้าหน้าที่ในรัฐบาลทรัมป์ให้ข้อมูลว่า โอกาสในการบรรลุข้อตกลงนิวเคลียร์กับทางการอิหร่าน กำลังยากขึ้นเรื่อยๆ ถือเป็นท่าทีไม่กี่ครั้งของสหรัฐฯ ที่ออกมายอมรับตรงๆ ว่า นโยบายต่างประเทศดังกล่าวอาจไม่สามารถบรรลุเงื่อนไขได้

ทั้งนี้ เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ รายนี้ระบุว่า อิหร่านควรออกแถลงการณ์ยืนยันการเปิดช่องแคบฮอร์มุซ และยุติการยิงโจมตีเรือ โดยเจ้าหน้าที่อีกรายหนึ่งถึงกับกล่าวว่า หากไม่มีคำมั่นดังกล่าวภายในวันที่ 11 กรกฎาคมนี้ อาจเกิด ‘ผลกระทบร้ายแรง’ ที่ตามมา

นอกจากนี้ รายงานยังชี้ว่า ทรัมป์มีทางเลือกหลายอย่าง ได้แก่ การกลับไปใช้ปฏิบัติการทางทหารเต็มรูปแบบเพื่อป้องกันไม่ให้อิหร่านครอบครองอาวุธนิวเคลียร์ การยอมลงนามในข้อตกลงที่มีเงื่อนไขน้อยกว่าความต้องการของสหรัฐฯ ไปจนถึงการถอนตัวออกจากความขัดแย้งทั้งหมด แม้ประเด็นสถานะของแคบฮอร์มุซจะยังไม่ได้รับการแก้ไขก็ตาม

เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ยังเปิดเผยว่า เมื่อไม่นานมานี้ อิหร่านได้แจ้งกับสหรัฐฯ ว่า การยิงโจมตีเรือพาณิชย์เป็น ‘ความผิดพลาด’ และทั้งสองฝ่ายควรเดินหน้าเจรจาต่อ แต่ทางการวอชิงตันก็ย้ำว่า จะไม่มีข้อตกลงนิวเคลียร์ หากอิหร่านไม่ยอมส่งมอบการควบคุมยูเรเนียมเสริมสมรรถนะที่เก็บไว้ใต้ดินให้สหรัฐฯ

นอกจากนี้ เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ยังระบุว่า วอชิงตันมีทางเลือกทางทหารที่ใช้ต้นทุนไม่สูง เพื่อป้องกันไม่ให้อิหร่านเข้าถึงวัสดุนิวเคลียร์ดังกล่าวได้อย่างถาวร อย่างไรก็ตาม ที่ผ่านมายังมีข้อกังวลว่า สหรัฐฯ อาจไม่สามารถยืนยันได้อย่างแน่ชัดว่า ยูเรเนียมถูกทำลายจากการโจมตีไปมากน้อยเพียงใด

สถานการณ์ล่าสุดเป็นอย่างไร

CNN รายงานว่า โมฮัมหมัด บาเกอร์ กาลีบาฟ หัวหน้าคณะเจรจาของอิหร่าน ส่งสัญญาณว่า เตหะรานยังไม่ไว้วางใจสหรัฐฯ พร้อมเตือนว่า อิหร่านพร้อมป้องกันประเทศอย่างเต็มรูปแบบ หากจำเป็น

รายงานของ CNN ยังสอดคล้องกับ The Wall Street Journal โดยระบุว่า วอชิงตันคาดหวังให้อิหร่านออกแถลงการณ์อย่างเป็นทางการในอีกไม่กี่วันข้างหน้า เพื่อยืนยันว่า ช่องแคบฮอร์มุซจะเปิดให้เดินเรือ ขณะที่เรือพาณิชย์ที่สัญจรผ่านเส้นทางดังกล่าวจะไม่ถูกโจมตี

เจ้าหน้าที่ระดับสูงของสหรัฐฯ รายหนึ่งกล่าวกับผู้สื่อข่าวว่า หากยังไม่มีการรับประกันความปลอดภัยของการเดินเรือในช่องแคบ ทั้งสองฝ่ายก็จะ ‘ไม่มีวัน’ เดินหน้าไปสู่การเจรจานิวเคลียร์ได้

เจ้าหน้าที่ระดับสูงของสหรัฐฯ ยังยืนยันว่า ข้อตกลงขั้นสุดท้ายจะต้องเปิดทางให้สหรัฐฯ ได้ควบคุมยูเรเนียมเสริมสมรรถนะของอิหร่าน โดยกล่าวว่า “หากเราไม่ได้วัสดุนิวเคลียร์ ก็ไม่มีข้อตกลงกับอิหร่าน”

ปัจจุบัน รัฐบาลทรัมป์ได้ประกาศมาตรการคว่ำบาตรชุดใหม่ต่ออิหร่านเมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม ขณะที่ข้อมูลจาก MarineTraffic ระบุว่า ในช่วง 24 ชั่วโมงที่ผ่านมา มีเรือพาณิชย์ผ่านช่องแคบอย่างน้อย 15 ลำ

ขณะที่ อับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน มีกำหนดเดินทางเยือนโอมานในวันนี้ เพื่อหารือเกี่ยวกับช่องแคบฮอร์มุซและสถานการณ์ในภูมิภาค

ภาพ: Evelyn Hockstein / Reuters

อ้างอิง: