หากมีแพลนเดินทางไปปารีสในช่วงนี้จนถึงเดือนกันยายน 2569 และกำลังมองหาประสบการณ์ศิลปะที่แตกต่างจากการเข้าชมงานนิทรรศการทั่วไป ลองปักหมุด Bourse de Commerce ไว้ในลิสต์ เพราะขณะนี้โถงกลางใต้โดมประวัติศาสตร์ของอาคารที่กำลังถูกเปลี่ยนให้กลายเป็นภูมิทัศน์แห่งสายหมอกที่ผู้ชมสามารถเดินเข้าไปมีส่วนร่วมได้จริง
นี่คือ Cloud #07156 ผลงานล่าสุดของ Fujiko Nakaya ศิลปินชาวญี่ปุ่นผู้บุกเบิกงาน Fog Sculpture หรือ ‘ประติมากรรมหมอก’ ที่ใช้หมอกเป็นวัสดุหลักในการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะ
สำหรับใครที่รู้สึกคุ้นชื่อ Fujiko Nakaya อยู่บ้าง นั่นอาจเป็นเพราะเมื่อปีที่ผ่านมา ศิลปินคนนี้เพิ่งเปิดตัว Fog Landscape ผลงานขนาดใหญ่ถาวรที่ Khao Yai Art Forest ประเทศไทย โดยเนรมิตพื้นที่กว่า 30,000 ตารางเมตรให้กลายเป็นภูมิทัศน์แห่งสายหมอกที่เคลื่อนไหวไปตามสภาพอากาศและธรรมชาติรอบตัว นับเป็นโปรเจกต์ถาวรที่ใหญ่ที่สุดของเธอจนถึงปัจจุบัน
ความพิเศษของงานชิ้นนี้อยู่ที่สายหมอกซึ่งแผ่กระจายอยู่ทั่วพื้นที่โดม ซึ่งไม่ใช่ควันหรือเอฟเฟกต์สโมกแบบที่คุ้นเคยในงานแสดงทั่วไป แต่เป็นละอองน้ำขนาดเล็กที่ถูกปล่อยผ่านระบบหัวฉีดแรงดันสูง ซึ่งได้รับการออกแบบอย่างพิถีพิถันเพื่อสร้างหมอกที่มีชีวิตและเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา
สิ่งที่ทำให้การเดินชมงานเต็มไปด้วยความสนุกคือความไม่แน่นอนของตัวผลงานเอง เพราะหมอกจะเปลี่ยนรูปร่างและทิศทางไปตามอุณหภูมิ ความชื้น กระแสลมภายในอาคาร รวมถึงการเคลื่อนไหวของผู้ชมในพื้นที่ ทำให้ไม่มีใครได้เห็นภาพเดียวกันในช่วงเวลาเดียวกัน
ในบางช่วง เมื่อหมอกหนาตัวขึ้น รายละเอียดของสถาปัตยกรรมคลาสสิกภายใต้โดมประวัติศาสตร์จะค่อยๆ เลือนหายไปในม่านสีขาว ก่อนจะเผยตัวกลับมาอีกครั้งเมื่อหมอกจางลง เปลี่ยนพื้นที่เดิมให้กลายเป็นฉากใหม่อยู่ตลอดเวลา และทำให้ประสบการณ์การรับรู้สถานที่ในแต่ละนาทีไม่เคยซ้ำกันเลย
นอกจากความงดงามทางสายตาแล้ว ผลงานยังสอดแทรกแนวคิด Ma (間) ปรัชญาดั้งเดิมของญี่ปุ่นที่พูดถึง ‘ช่องว่าง’ และ ‘ช่วงเวลา’ ระหว่างสิ่งต่างๆ เพื่อชวนให้ผู้ชมตระหนักถึงความสัมพันธ์ระหว่างตัวเรา พื้นที่ และช่วงเวลาสั้นๆ ที่เกิดขึ้นร่วมกัน ณ ขณะนั้นอย่างเงียบสงบ งดงาม และยากจะหวนกลับมาเหมือนเดิมอีกครั้ง
ภาพ: Bourse de Commerce
