ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เดินหน้าผลักดันยุทธศาสตร์เทคโนโลยีแห่งอนาคตของไทย ระหว่างภารกิจเยือนสาธารณรัฐฝรั่งเศส โดยมุ่งเน้น 2 อุตสาหกรรมสำคัญ ได้แก่ เทคโนโลยีพลังงานนิวเคลียร์ขนาดเล็กแบบโมดูล (SMR) และอุตสาหกรรมอวกาศ พร้อมประกาศจุดยืนชัดว่า ประเทศไทยต้องเปลี่ยนบทบาทจาก “ผู้ซื้อเทคโนโลยี” ไปสู่ “ผู้ร่วมพัฒนาเทคโนโลยี”
หารือฝรั่งเศสดัน SMR รับโจทย์พลังงานโลก
ศ.ดร.ยศชนัน เปิดเผยผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัวว่า ได้เข้าหารือกับ Asia Centre สถาบันคลังสมอง (Think Tank) ด้านยุทธศาสตร์ เศรษฐกิจ และพลังงานเอเชีย ที่กรุงปารีส รวมถึงบริษัท OTRERA บริษัท Deep Tech สัญชาติฝรั่งเศส ซึ่งเป็นบริษัท Spin-off จากสำนักงานพลังงานปรมาณูฝรั่งเศส (CEA) ผู้พัฒนาเทคโนโลยีเตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็กบนฐานการวิจัยและพัฒนามากว่า 50 ปี
โดยระบุว่า ท่ามกลางวิกฤตพลังงานโลก ความผันผวนด้านราคา และเป้าหมายลดการปล่อยคาร์บอน พลังงานทางเลือกอย่าง SMR หรือ Small Modular Reactor เป็นเทคโนโลยีที่ไทยไม่อาจมองข้าม
สำหรับ SMR เป็นโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็กแบบโมดูล กำลังผลิตไม่เกิน 300 เมกะวัตต์ต่อโมดูล หรือประมาณ 1 ใน 3 ของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์แบบดั้งเดิม จุดเด่นคือสามารถผลิตและประกอบจากโรงงานก่อนนำไปติดตั้ง มีความยืดหยุ่นในการใช้งาน ปรับกำลังผลิตตามความต้องการได้ และไม่ปล่อยก๊าซคาร์บอน
ขณะเดียวกัน ศ.ดร.ยศชนัน ระบุว่า หากประเทศไทยจะนำเทคโนโลยี SMR มาใช้ ต้องอยู่บน 3 หลักการสำคัญ ได้แก่ ความปลอดภัยของประชาชน ความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อมและความมั่นคงทางพลังงาน รวมถึงการถ่ายทอดเทคโนโลยีให้คนไทยมีส่วนร่วมในการพัฒนาและก่อสร้าง ไม่ใช่เพียงการซื้อเทคโนโลยีจากต่างประเทศ
พร้อมมองว่า การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการทดสอบเทคโนโลยี จะเป็นโอกาสสำคัญในการสร้างบุคลากรด้านวิทยาศาสตร์นิวเคลียร์และวิศวกรรมขั้นสูงของไทย รองรับอุตสาหกรรมแห่งอนาคต
จับมือ Arianespace ดันไทยสู่เศรษฐกิจอวกาศ
นอกจากด้านพลังงาน เมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม ศ.ดร.ยศชนัน พร้อมคณะผู้บริหารจากสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (GISTDA) ยังเข้าหารือกับ David Cavaillolès ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ Arianespace บริษัทผู้ให้บริการนำส่งจรวดชั้นนำของฝรั่งเศส เพื่อขยายความร่วมมือด้านเทคโนโลยีและเศรษฐกิจอวกาศระยะยาว
โดยไทยและฝรั่งเศสมีความร่วมมือด้านอวกาศต่อเนื่องมากว่า 20 ปี ตั้งแต่การนำส่งดาวเทียมไทยคม 1-6 ไปจนถึงดาวเทียมสำรวจโลก THEOS-1 และ THEOS-2 รวมถึงการพัฒนาบุคลากรไทยกว่า 200 คนที่เข้ารับการฝึกอบรมด้านอวกาศในฝรั่งเศส
สำหรับแผนระยะต่อไป กระทรวง อว. และ GISTDA เตรียมผลักดันโครงการสำคัญ ได้แก่ การพัฒนากลุ่มดาวเทียมสำรวจโลกจำนวน 18 ดวง (Constellation) รวมถึงดาวเทียมวิจัยของมหาวิทยาลัยต่างๆ เพื่อสร้างโอกาสต่อยอดธุรกิจอวกาศและดึงดูดการลงทุนด้านเทคโนโลยีการปล่อยจรวด
อีกหนึ่งโครงการสำคัญคือ ‘Spaceport Thailand’ หรือท่าอวกาศยานไทย ที่ตั้งเป้าไม่เพียงสร้างฐานปล่อยจรวด แต่ต้องการพัฒนาระบบนำส่งอวกาศครบวงจร เพื่อผลักดันให้ไทยเข้าเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทานอวกาศโลก
ขณะเดียวกันยังมีแผนสนับสนุนการพัฒนาจรวดภายในประเทศ เพื่อสร้างอธิปไตยทางเทคโนโลยี (Technology Sovereignty) โดยเริ่มจากการพัฒนาจรวดระดับ Suborbital ซึ่งปัจจุบันมหาวิทยาลัยและ Startup ไทยเริ่มเดินหน้าพัฒนาแล้ว
ศ.ดร.ยศชนัน ระบุทิ้งท้ายว่า ความร่วมมือด้านเทคโนโลยีต้องอาศัยความเชื่อใจในระยะยาว และการหารือกับ Arianespace ครั้งนี้ จะเป็นก้าวสำคัญในการเปลี่ยนงานวิจัยให้กลายเป็นธุรกิจ และสร้างเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่ให้กับประเทศไทยในอนาคต
