ท่ามกลางบรรยากาศฝุ่นตลบของสงครามที่ลากยาวและโลกการเงินที่เดาทิศทางยาก เวทีระดับโลกอย่าง IMF-World Bank Spring Meetings ประจำปี 2026 ที่กรุงวอชิงตัน ดีซี ได้ส่งสัญญาณเตือนภัยชุดใหญ่ถึงทุกประเทศ โดยเฉพาะไทยที่กำลังเจอกับภาวะอึดอัด การเติบโตทางเศรษฐกิจรั้งท้ายเพื่อนบ้านแถมกระสุนในกระเป๋าคลังก็ร่อยหรอลงทุกที
สถานการณ์ตอนนี้วิกฤตแค่ไหน และผู้นำระดับประเทศมองเห็นทางรอดนี้อย่างไรบ้าง
🟡 โลกและไทยกำลังเจอกับพายุลูกไหน
ถ้าให้สรุปภาพรวมเศรษฐกิจมหภาคตอนนี้ จะเห็นภาพพายุที่กำลังก่อตัวชัดเจนขึ้น แบ่งเป็น 3 ห่วง 3 สูง และ 3 ต่ำ
🔸 3 ห่วง (ความกังวลระดับโลก):
- 1. Oil & Supply Shock: ผลกระทบทางพลังงานที่ลากยาว โดย Mohammed Al-Jadaan รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังซาอุดีอาระเบีย ประเมินบนเวทีว่าสงครามจะยืดเยื้อ กดดันให้ราคาน้ำมันอาจทรงตัวทะลุ 80 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลไปจนถึงปี 2028
- 2. Wage-Price Spiral: ความกังวลฝั่งแบงก์ชาติเรื่องเงินเฟ้อฝังลึก จนคนอาจเรียกร้องขอขึ้นค่าแรง และธุรกิจก็ต้องแห่ขึ้นราคาสินค้าตามจนเป็นงูกินหาง
- 3. ความผันผวนทางการเงิน: ตลาดทุนสวิง ค่าเงินผันผวนตามข่าวรายวันจนบริหารจัดการยาก
🔸3 สูง (สถานการณ์ที่กดดันทั่วโลก):
- 1. หนี้สาธารณะสูง: ตัวเลขหนี้ทั่วโลกจ่อแตะระดับร้อยเปอร์เซ็นต์ต่อจีดีพี
- ดอกเบี้ยสูง: ต้นทุนทางการเงินแพงและค้างเติ่ง ไม่มีทีท่าจะลดลงง่ายๆ
- ความไม่แน่นอนสูง: จากปัจจัยภูมิรัฐศาสตร์และทิศทางสงครามที่คาดเดาไม่ได้เลย
🔸3 ต่ำ (จุดสลบของเศรษฐกิจไทย):
- จีดีพีโตต่ำ: การเติบโตทางเศรษฐกิจคาดว่าจะเตาะแตะอยู่แค่ราวๆ 1.3 เปอร์เซ็นต์
- พื้นที่ทางการคลังต่ำ: กระเป๋าคลังเหลือกระสุนให้ใช้น้อยมาก เพราะหนี้สาธารณะปริ่มเพดานที่ 70 เปอร์เซ็นต์
- การลงทุนต่ำ: เม็ดเงินลงทุนทั้งจากต่างชาติและเอกชนในประเทศยังไม่ฟื้นตัวกลับมาเต็มที่
🟡 แบงก์ชาติกำลังกังวลความผันผวนจุดไหนมากที่สุด?
เมื่อมองเจาะลึกจากฝั่งนโยบายการเงิน คุณชญาวดี ชัยอนันต์ ผู้ช่วยผู้ว่าการ ธนาคารแห่งประเทศไทย ยืนยันตัวเลขคาดการณ์ GDP ไทยปี 2026 ว่าอาจเติบโตเพียง 1.3% ท่ามกลางผลกระทบทางพลังงานที่ดันให้ต้นทุนสินค้าแพงขึ้น สิ่งที่แบงก์ชาติต้องคอยจับตาและพร้อมตัดตอนไม่ให้ลุกลาม คือความกังวลเรื่อง Wage-Price Spiral เมื่อคนเริ่มเชื่อไปแล้วว่าเงินจะเฟ้อต่อเนื่อง พนักงานก็จะแห่ขอขึ้นค่าแรง ฝั่งธุรกิจก็ต้องรีบขยับราคาสินค้าดักหน้าจนกลายเป็นวงจรอุบาทว์ที่ส่งผลให้ต้องเลิกจ้างพนักงานในที่สุด
นอกจากนี้ การบริหารค่าเงินบาทที่สวิงแรงตามข่าวรายวันก็เป็นอีกหนึ่งโจทย์หิน แบงก์ชาติต้องคอยประคองให้กลไกตลาดทำงานได้ตามปกติ เพื่อไม่ให้ความผันผวนไปทำลายจังหวะการวางแผนต้นทุนของภาคธุรกิจ
🟡 ยุทธศาสตร์ดึงดูดทุนโลกต้องเดินหมากอย่างไร
ในภาวะที่พื้นที่ทางการคลังเหลือน้อยนิด ดร.เอกนิติ นิติธัณฑ์ประภาศ ได้กางยุทธศาสตร์ 4T ออกมารับมือ ได้แก่ Target, Transition, Transform และ Together โดยเป้าหมายหลักคือการดึงดูดทุนโลกเข้าสู่ S-Curve ใหม่ๆ ทั้งเทคโนโลยีการเกษตร การแพทย์ และอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ
แต่การจะดึงดูดยักษ์ใหญ่เหล่านี้ได้ ไทยต้องมีแต้มต่อเรื่อง Direct PPA หรือการเปิดเสรีซื้อขายไฟฟ้าพลังงานสะอาดโดยตรง ซึ่งเป็นเงื่อนไขชี้ขาดของนักลงทุนระดับโลก แม้เรื่องนี้จะทับซ้อนกับกลุ่มผลประโยชน์เดิมในประเทศ แต่ ดร.เอกนิติ ก็มีเจตจำนงชัดเจนว่าจะเดินหน้าผลักดันให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อประเทศ นอกจากนี้ การลงทุนใหม่ๆ ยังต้องพ่วงมากับโครงการ Skill Bridge ของ BOI ที่บังคับให้ต่างชาติต้องถ่ายทอดเทคโนโลยี เพื่ออัปสกิลให้แรงงานไทยพร้อมรับงานรายได้สูงไปในตัว
🟡 ทำไมทางรอดของโครงสร้างเศรษฐกิจถึงไม่ต้องใช้เงิน
Kristalina Georgieva กรรมการผู้จัดการ IMF ส่งสัญญาณแรงถึงผู้กำหนดนโยบายไทยว่า การกู้เงินมหาศาลมาถมปัญหาไม่ใช่ทางรอดที่ยั่งยืน สิ่งที่โลกอยากเห็นจากไทยคือการผ่าตัดโครงสร้างเศรษฐกิจที่ฝังรากลึก ซึ่งสามารถทำได้ทันทีโดยไม่มีต้นทุนทางการเงิน
วิธีการคือการจัดการ Red Tape หรือหั่นกฎระเบียบที่หยุมหยิมและล้าสมัยทิ้ง พร้อมกับการสร้างความโปร่งใสปราบปรามคอร์รัปชัน เพื่อเปิดทางให้เม็ดเงินและโอกาสไหลไปสู่ผู้ประกอบการรายย่อยได้อย่างแท้จริง ทว่าสิ่งเดียวที่ต้องใช้จ่ายสำหรับภารกิจนี้คือ Political Will หรือเจตจำนงทางการเมืองที่กล้าหาญพอจะพุ่งชนกับปัญหาเพื่อเพิ่มศักยภาพการผลิตให้กับเศรษฐกิจไทย
นับจากนี้ หน้าต่างแห่งโอกาสของไทยเหลือเวลาไม่เกิน 5 ปีในการคว้าโอกาสพลิกฟื้นเศรษฐกิจ ทางรอดเดียวคือผู้นำต้องงัด Political Will มาผ่าตัดโครงสร้างและหั่นกฎระเบียบทิ้งโดยด่วน ถึงเวลาเปลี่ยนวิสัยทัศน์เป็นการลงมือทำ เพื่อปักหมุดหมายใหม่บนเวทีโลกก่อนจะสายเกินไป
#TheSecretSauce
