ผลสำรวจล่าสุดจาก Nikkei Asia รายงานว่า ในปี 2025 ญี่ปุ่น มีแรงงานต่างชาติพุ่งสูงกว่า 2.5 ล้านคน เพิ่มขึ้น 11.7% ถ้าเทียบจากปีก่อน ทำให้ผู้สมัครเข้ารับการเลือกตั้งสภาผู้แทนราษฎรญี่ปุ่นปี 2025 เกือบ 4 ใน 10 คน โดยเฉพาะจากพรรครัฐบาล และ พรรคฝ่ายขวา เห็นตรงกันว่าควรปรับนโยบายรับคนเข้าเมืองที่เข้มข้นขึ้นกว่านี้ เพื่อชะลอการไหลเข้าของแรงงานต่างชาติ
ประเด็นดังกล่าวกลายเป็นวาระทางการเมืองที่ร้อนแรง เนื่องจากเกิดความกังวลเรื่องการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมและความมั่นคง แม้ว่าแรงงานต่างชาติในปัจจุบันจะมีสัดส่วนเพียง 4% ของกำลังแรงงานทั้งหมด 68 ล้านคนก็ตาม
ในช่วงเวลาเดียวกัน จากการสำรวจผู้สมัครจำนวน 867 คน พบว่าผู้สมัครกลุ่มใหญ่ที่สุดร้อยละ 36 เห็นว่าควรชะลอการรับแรงงานต่างชาติ ขณะที่อีกร้อยละ 1 เสนอให้ยุติการรับโดยสิ้นเชิง ในทางกลับกัน มีเพียงร้อยละ 30 ที่สนับสนุนให้คงนโยบายในระดับเดิม และมีเพียงร้อยละ 6 เท่านั้นที่เห็นว่าควรเพิ่มการรับแรงงานต่างชาติ
ด้านความเคลื่อนไหวของพรรคการเมือง ซานาเอะ ทาคาอิจิ รักษาการนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น และเป็นผู้นำของพรรคเสรีประชาธิปไตย (LDP) ได้อนุมัติแผนรับมือและจัดการปัญหาชาวต่างชาติแบบบูรณาการ โดยพยายามรักษาสมดุลระหว่างการคุมเข้มกับการต่อต้านและการเหยียดเชื้อชาติ
อย่างไรก็ตาม พรรคนวัตกรรมญี่ปุ่น (Japan Innovation Party) ซึ่งเป็นพรรคร่วมรัฐบาล กลับแสดงท่าทีแข็งกร้าว โดยผู้สมัครเกือบ 90% เห็นว่าควรกำหนดเพดานสัดส่วนชาวต่างชาติต่อประชากรญี่ปุ่นอย่างชัดเจน ขณะที่รัฐบาลมีแผนจัดทำยุทธศาสตร์ประชากรในปีงบประมาณ 2026 เพื่อวางเป้าหมายเชิงตัวเลขในการรับชาวต่างชาติอย่างเป็นระบบ
ขณะที่ฝั่งฝ่ายค้านมีความเห็นที่แตกกระจาย โดยกลุ่ม Centrist Reform Alliance ซึ่งเกิดจากการรวมตัวของพรรคประชาธิปไตยรัฐธรรมนูญแห่งญี่ปุ่นและพรรคโคเมโต หรือ NKP จะเน้นการสร้างสังคมที่อยู่ร่วมกันอย่างปลอดภัยและเคารพกฎหมาย
ส่วนพรรคการเมืองใหม่ของญี่ปุ่น ที่มีชื่อว่าซันเซโต ซึ่งเป็นพรรคขวาจัดที่กำลังมาแรง ผู้สมัครทุกคนมีจุดยืนร่วมกันในการจำกัดหรือยุติการรับชาวต่างชาติอย่างเข้มงวด สวนทางกับพรรคคอมมิวนิสต์ที่ยังคงสนับสนุนนโยบายเปิดรับในปัจจุบัน
อย่างไรก็ตาม ภาคธุรกิจอย่าง Keidanren ได้ออกมาเตือนว่าแรงงานต่างชาติคือ ‘เสาหลักสำคัญ’ ที่ช่วยพยุงเศรษฐกิจญี่ปุ่น พร้อมเรียกร้องให้รัฐบาลมีกลยุทธ์การสรรหาแรงงานที่มีคุณภาพควบคู่ไปกับการพัฒนาระบบสนับสนุนด้านภาษา
สอดคล้องกับคำเตือนของนักเศรษฐศาสตร์จาก Daiwa Institute of Research ที่ชี้ว่าการพึ่งพาแรงงานในประเทศหรือเทคโนโลยี AI อาจไม่เพียงพอ เนื่องจากรายงานของ Recruit Works Institute คาดการณ์ว่าญี่ปุ่นจะเผชิญภาวะขาดแคลนแรงงานสูงถึง 11 ล้านคนภายในปี 2040 ซึ่งเป็นวิกฤตที่อาจรุนแรงเกินกว่าที่นโยบายคุมเข้มจะรับมือไหว
ภาพ: Unchalee Khun/shutterstock
อ้างอิง:
