วันนี้ (16 กุมภาพันธ์) ที่สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) กลุ่ม We Watch พร้อมด้วยภาคประชาชน เดินทางเข้ายื่นหนังสือถึงคณะกรรมการการเลือกตั้งเพื่อให้พิจารณาข้อผิดพลาดและแสดงความรับผิดชอบต่อการจัดการเลือกตั้งครั้งนี้และนำไปแก้ไขในการเลือกตั้งครั้งต่อไป
โดยตัวแทนกลุ่มกล่าวแถลงการณ์ว่า แม้ว่าการเลือกตั้งจะเป็นกระบวนการทางการเมืองที่สำคัญในการสะท้อนเจตจำนงของประชาชนในระบอบประชาธิปไตย แต่การจัดการเลือกตั้งครั้งนี้ของคณะกรรมการการเลือกตั้ง กลับปรากฏข้อผิดพลาด ความผิดปกติ และปัญหาจำนวนมาก ซึ่งขัดต่อหลักการพื้นฐานของการจัดการเลือกตั้งอย่างร้ายแรง สถานการณ์ดังกล่าวได้ก่อให้เกิดความเคลือบแคลงสงสัยในวงกว้าง นำไปสู่การเคลื่อนไหวเรียกร้องให้ตรวจสอบและนับคะแนนใหม่ในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ และสะท้อนถึงวิกฤตความเชื่อมั่นต่อองค์กรจัดการเลือกตั้งในปัจจุบัน จึงเรียกร้องและมีข้อเสนอต่อกกต ดังนี้
รายงานสด ผลการเลือกตั้ง 2569 แบบเรียลไทม์ : ติดตามผล คะแนนเลือกตั้ง 2569 และ ผลประชามติ ได้ที่
https://election2569.thestandard.co/
1. เพื่อแก้ปัญหาความเคลือบแคลงสงสัยของสังคม ควรเปิดเผยข้อมูลอย่างครบถ้วน ประชาชนตรวจสอบได้และดำเนินการทันที
โดยเปิดเผยผลคะแนนอย่างเป็นทางการครบ 100% ผ่านระบบ ECT Report โดยเร็วที่สุด รวมทั้งเปิดเผยเอกสารสรุปผลคะแนนรายหน่วย (แบบ 5/18) ตามระเบียบโดยเร็ว หากเป็นได้ควรพิจารณาเปิดเผยภาพกระดานขีดคะแนน (แบบ 5/11) เพื่อให้สาธารณชนตรวจสอบได้รวมถึงคะแนนบัตรเลือกตั้งล่วงหน้าทุก
นอกจากนี้ ปัญหาในการจัดการบัตรเลือกตั้งล่วงหน้าต้องมีการชี้แจงถึงจำนวนบัตรที่มีปัญหาและลักษณะของปัญหาอย่างโปร่งใสและเป็นระบบ เพื่อลดความเคลือบแคลงสงสัยของประชาชน
2. ชี้แจงข้อสงสัยอย่างเป็นระบบ โปร่งใส และมีหลักฐานรองรับ อธิบายทุกจุดที่สาธารณะตั้งข้อสงสัยอย่างละเอียดและตรวจสอบได้ กรณีคะแนนลดลงหรือข้อมูลไม่ตรงกัน ต้องมีคำอธิบายที่ชัดเจน เข้าใจได้ และตรวจสอบซ้ำได้ กรณีระบบรายงานผลขัดข้องหรือเว็บไซต์ล่ม ต้องมีคำอธิบายเชิงเทคนิคด้านระบบคอมพิวเตอร์อย่างโปร่งใส เปิดเผยโครงสร้างการทำงานเบื้องหลังการรายงานคะแนน ว่าใครมีอำนาจเข้าถึงและแก้ไขข้อมูล ระบุจำนวนครั้งของการปรับปรุงข้อมูล แก้จากอะไรเป็นอะไร และด้วยเหตุผลใด ยืนยันมาตรการป้องกันเพื่อไม่ให้เหตุการณ์ลักษณะเดียวกันเกิดขึ้นอีก
สำหรับกรณีการใช้ระบบบาร์โค้ดและคิวอาร์โค้ดในกระบวนการเลือกตั้งตามที่สาธารณชนจำนวนมากแสดงความวิตกกังวลต่อกรณีการนำบาร์โค้ดและคิวอาร์โค้ดมาใช้ในกระบวนการเลือกตั้ง ซึ่งอาจมีความเป็นไปได้ในการเชื่อมโยงข้อมูลจนสามารถระบุตัวตนของผู้ใช้สิทธิลงคะแนนได้หรือ อาจก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อการรั่วไหลของข้อมูลส่วนบุคคลได้รวมถึงอาจกระทบต่อหลักการลงคะแนนโดยลับนั้น
เพื่อปกป้องสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชน โดยเฉพาะสิทธิในความลับของการลงคะแนน และเพื่อสร้างความเชื่อมั่นต่อระบบการเลือกตั้งโดยรวมคณะกรรมการการเลือกตั้งต้อง ชี้แจงต่อสาธารณชนอย่างชัดเจนและเป็นรูปธรรม ทั้งจุดประสงค์ขอบเขต และขั้นตอนการใช้ระบบดังกล่าวในทุกระดับ มาตรการป้องกันไม่ให้ข้อมูลในระบบสามารถเชื่อมโยงกับตัวบุคคลได้กลไกทางเทคนิคและกฎหมายที่รับประกันว่าความลับจะไม่ถูกละเมิด กระบวนการจัดเก็บ เข้าถึง และทำลายข้อมูล รวมถึงผู้มีอำนาจเข้าถึงข้อมูลดังกล่าว รวมถึงการ
ประเมินความเสี่ยงด้านความปลอดภัยและมาตรการรับมือหากเกิดเหตุข้อมูลรั่วไหล
3. นับคะแนนใหม่เฉพาะหน่วยที่มีข้อสงสัย ตามอำนาจกฎหมาย และเปิดเผยต่อสาธารณะ ใช้อำนาจตามกฎหมายสั่งนับคะแนนใหม่ในหน่วยหรือเขตที่มีข้อสงสัย เพื่อแก้ข้อคลางแคลงใจตรงจุด การเปิดหีบบัตรเพื่อนับใหมต้องกระทำต่อหน้าประชาชน ผู้สังเกตการณ์และสื่อมวลชน ถ่ายทอดการนับคะแนนใหม่แบบถ่ายทอดสด หรือบันทึกภาพไว้เพื่อให้ตรวจสอบย้อนหลังได้แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่าหีบบัตรถูกจัดเก็บและซีลอย่างถูกต้อง ไม่มีการปนเปื้อนหรือผิดขั้นตอน
4. เปิดพื้นที่ให้ภาคประชาชนร่วมตรวจสอบ โดยการดึงภาคประชาชนและเครือข่ายผู้สังเกตการณ์เข้าร่วมกระบวนการ เพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือและความโปร่งใส ดำเนินการทุกขั้นตอนอย่างรวดเร็ว เพื่อป้องกันการสะสมของความเคลือบแคลงใจในสังคม รวมทั้ง กกต. ต้องมีท่าทีในการเสริมสร้างความเชื่อมั่นในการตรวจสอบของประชาชน มิใช่การสร้างความหวาดกลัวต่อการวิพากษ์วิจารณ์เพราะการตั้งข้อสังเกตต่อความผิดพลาดหรือปัญหาในการจัดการเลือกตั้ง เป็นส่วนหนึ่งของการตรวจสอบโดยสาธารณะ ซึ่งเป็นกลไกในการเสริมสร้างความโปร่งใส และนำไปสู่การปรับปรุงมาตรฐานการจัดการเลือกตั้งให้เกิดความเชื่อมั่น ดังนั้น การเปิดพื้นที่ให้ตรวจสอบการจัดการเลือกตั้งจึงเป็นองค์ประกอบที่สำคัญตามระบอบประชาธิปไตย
5. ต้องรับผิดชอบต่อความเชื่อมั่นของสาธารณะ เพราะความชอบธรรมในการดำรงตำแหน่งของ กกต. มิได้ขึ้นอยู่กับความชอบธรรมทางกฎหมายเพียงอย่างเดียว หากแต่ขึ้นอยู่กับความเชื่อมั่นของคนในสังคม ในฐานะองค์กรจัดการเลือกตั้งที่ต้องตั้งอยู่บนความสุจริตและเที่ยงธรรมเป็นสำคัญ
ดังนั้น หากมาตรการทั้งหมดไม่สามารถฟื้นฟูความเชื่อมั่นของประชาชนได้ผู้ดำรงตำแหน่งควรพิจารณาความรับผิดชอบของตนเองอย่างจริงจัง เช่น “การลาออก”
เพราะองค์กรอิสระที่มีอำนาจในการจัดการเลือกตั้งต้องแสดงให้ประชาชนเห็น ว่ามีความรับผิดชอบต่อความเชื่อมั่นของสาธารณะอย่างจริงใจ
ด้าน ภัสราวลี ธนกิจวิบูลย์ผล หรือ ‘มายด์’ นักเคลื่อนไหวทางการเมือง กล่าวว่า กลุ่มเราได้พบข้อสงสัยในการเลือกตั้งและออกเสียงประชามติที่ไม่โปร่งใส รวมทั้งพบข้อครหาหลายอย่าง ซึ่ง กกต. จะต้องตอบข้อครหาเหล่านี้ว่า การเลือกตั้งครั้งนี้ถูกต้องโปร่งใสหรือเปล่า และถูกนำเอาคะแนนไปนับอย่างถูกต้องหรือเปล่า ซึ่งข้อเรียกร้องทุกอย่างสะท้อนถึงการทำงานของ กกต. โดยปกติ กกต. ก็ไม่ได้มีความเชื่อมั่นอยู่แล้ว และยิ่งหลังวันที่ 8 กุมภาพันธ์ ความเชื่อมั่นยิ่งลดลง วันนี้เราจึงมาเรียกร้อง และถามว่าสิ่งที่เกิดขึ้นใครจะรับผิดชอบ ถ้าไม่ใช่ กกต.
เกาะติดความเคลื่อนไหว เลือกตั้ง 2569 : ข่าวล่าสุด บทวิเคราะห์ กติกาการเลือกตั้ง และรายงานสด ผลการเลือกตั้ง 2569 แบบเรียลไทม์ได้ที่นี่
https://thestandard.co/election2569/
