วันนี้ (29 มีนาคม) วีระยุทธ กาญจน์ชูฉัตร รองหัวหน้าพรรคประชาชน เสนอแผนรับมือวิกฤตน้ำมันที่ประเทศไทยกำลังเผชิญอยู่ หลังจากที่วานนี้ (28 มีนาคม) อนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ออกมายอมรับว่าปัญหาวิกฤตน้ำมันในช่วงที่ผ่านมาเกิดจากการใช้มาตรการตรึงราคาน้ำมัน 15 วันของรัฐบาลเอง แต่สิ่งสำคัญที่สุดที่ขาดหายไปคือ แผนรับมือวิกฤตครั้งนี้
วีระยุทธเสนอแผนรับมือ ฉบับพรรคประชาชน สำหรับการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า แบ่งออกเป็น 4 ด้าน ได้แก่ 1. การบริหารจัดการราคาน้ำมัน 2. มาตรการสนับสนุนการปรับตัวของประชาชน 3. การจัดการปุ๋ยเคมี และ 4. การเตรียมความพร้อมช่วงสงกรานต์
- ปรับภาษีเพื่อจัดการราคาน้ำมันแบบขั้นบันได เอาผิดรายใหญ่ลักลอบ-กักตุน รัฐบาลควรประกาศให้ชัดเจนว่าจะใช้หลักการใดในการปรับราคาน้ำมันในอนาคต โดยล้อไปกับตลาดโลกได้ แต่ต้องไม่กระชากราคา พร้อมใช้กองทุนน้ำมันประคองการทยอยขึ้นของราคา เพื่อไม่ให้เกิดความตื่นตระหนกแบบที่เกิดขึ้นในคืนวันที่ 25 มีนาคมที่ผ่านมา ซึ่งมีการขึ้นราคาน้ำมันรวดเดียว 6 บาทต่อลิตร
นอกจากนี้ รัฐต้องเร่งใช้มาตรการที่มีในมือเพื่อลดต้นทุนในโครงสร้างราคาน้ำมันต่อ 1 ลิตร (ราคา ณ วันที่ 27 มีนาคม 2569) โดยมีทางเลือกดังนี้ ภาษีสรรพสามิตที่คิดเป็นต้นทุน 7.50 บาทสำหรับเบนซิน 95 และ 6.92 บาทสำหรับดีเซลหมุนเร็วภาษีเทศบาล ที่คิดเป็นต้นทุน 0.75 บาทสำหรับเบนซิน 95 และ 0.69 บาทสำหรับดีเซลหมุนเร็ว ภาษีมูลค่าเพิ่มที่คิดเป็นต้นทุน 2.92 บาทสำหรับเบนซิน 95 และ 2.45 บาทสำหรับดีเซลหมุนเร็ว รวมถึงการเก็บเงินเข้ากองทุนอนุรักษ์พลังงาน ที่คิดเป็นต้นทุน 0.05 บาท
วีระยุทธกล่าวว่า ต้องประเมินร่วมกับผลกระทบต่อการจัดเก็บรายได้ของรัฐบาลด้วย เพื่อให้เพียงพอสำหรับปีงบประมาณ 2569 ท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจโลกและไทยที่ยังมีแนวโน้มชะลอตัว นอกจากนี้ ยังจำเป็นต้องเร่งรัดมาตรการป้องกันการกักตุน นอกจากกำหนดให้ผู้ค้าน้ำมันมาตรา 7 และมาตรา 10 ต้องรายงานการขาย ราคา และสต็อกทุกสิ้นวันแล้ว ยังต้องตรวจสอบเส้นทางการขนส่งน้ำมันแบบ real time เพื่อตรวจสอบความถูกต้องของการรายงาน โดยเปรียบเทียบข้อมูลในช่วงวิกฤตกับช่วงก่อนวิกฤต เพื่อหาพฤติการณ์เสี่ยงของการกักตุน
- มาตรการสนับสนุนเพื่อการปรับตัวของประชาชน วีระยุทธกล่าวว่า แม้นายกฯ อนุทินจะยอมรับความผิดพลาดในการบริหารงาน แต่กลับเสนอให้ประชาชน ประหยัดน้ำมันครอบครัวละ 1 ลิตร โดยไม่มีมาตรการสนับสนุนการปรับตัวอย่างเป็นรูปธรรม
วีระยุทธเสนอว่า หากต้องการสนับสนุนให้ประชาชน ใช้ขนส่งสาธารณะเพิ่มขึ้น ต้องมีมาตรการช่วยเหลือ เช่น การจัดหาจุดจอดแล้วจรร่วมกับภาคเอกชน โดยรัฐสนับสนุนค่าจอดรถ หากต้องการให้ประชาชน Work from Home มากขึ้น ควรมีมาตรการอุดหนุนค่าไฟฟ้าและค่าอินเทอร์เน็ต รวมทั้งสร้างแรงจูงใจให้สถานประกอบการนำระบบดังกล่าวมาใช้
สำหรับเกษตรกร หากต้องลดการใช้น้ำมันวันละ 1 ลิตร ควรมีโครงการแลกเปลี่ยนอุปกรณ์ที่ใช้น้ำมัน เช่น เครื่องสูบน้ำ เป็นเครื่องสูบน้ำไฟฟ้าหรือโซลาร์เซลล์ พร้อมแรงจูงใจ เช่น ส่วนลด เพื่อช่วยให้ตัดสินใจได้เร็วขึ้น และเกิดประโยชน์ระยะยาวในการประหยัดพลังงาน
สำหรับ SMEs เช่น โรงงานขนาดเล็กหรือธุรกิจขนส่ง ควรมีโครงการ Energy Audit ร่วมกับสถาบันการศึกษา เพื่อให้คำแนะนำการลดการใช้พลังงาน เช่น การปรับเครื่องจักรหรือกระบวนการผลิต พร้อมสนับสนุนสินเชื่อเพื่อการลงทุน ซึ่งจะช่วยลดต้นทุนและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน
นอกจากนี้ ควรเร่งนโยบายผ่อนชำระเทคโนโลยีประหยัดพลังงานผ่านบิลค่าไฟ (On-Bill Financing) เช่น โซลาร์เซลล์ เครื่องปรับอากาศประหยัดไฟ ตู้แช่ และเครื่องทำน้ำเย็น เพื่อให้ประชาชนและ SMEs เข้าถึงเทคโนโลยีได้โดยไม่ต้องใช้เงินก้อน
- มาตรการด้านปุ๋ยเคมี วีระยุทธเสนอให้กระทรวงพาณิชย์ประกาศราคาจำหน่ายให้เกษตรกรตรวจสอบได้ หากพบว่ามีการขายเกินราคา สามารถแจ้งรัฐเพื่อดำเนินการได้ทันที พร้อมเสนอให้มีคูปองส่วนลด เช่น ไร่ละ 500 บาท ไม่เกิน 10 ไร่ต่อราย เพื่อช่วยลดภาระต้นทุน
ในระยะกลาง ควรมีบริการตรวจวิเคราะห์ดินฟรี พร้อมแนะนำการใช้ปุ๋ยอย่างเหมาะสม รวมถึงสร้างแรงจูงใจให้เกษตรกรลดต้นทุน และส่งเสริมการใช้ปุ๋ยอินทรีย์และปุ๋ยชีวภาพ โดยปรับปรุงกระบวนการขึ้นทะเบียนให้สะดวกและรวดเร็วมากขึ้น
- แนวทางเตรียมการช่วงสงกรานต์ เนื่องจากเป็นเทศกาลสำคัญที่สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจกว่า 100,000 ล้านบาท รัฐบาลต้องเตรียมความพร้อมรองรับการเดินทางของประชาชน ทั้งการเพิ่มเที่ยวรถทัวร์และรถไฟ ดูแลความปลอดภัยในสถานี และสร้างความมั่นใจในระบบขนส่งน้ำมันทั่วประเทศ
พร้อมกันนี้ ควรมีการเปิดเผยข้อมูลปริมาณน้ำมันในแต่ละสถานีแบบเรียลไทม์ และตรึงราคาน้ำมันในช่วงเทศกาล เพื่อป้องกันความสับสน รวมถึงเตรียมระบบการแพทย์ฉุกเฉิน เวชภัณฑ์ และดูแลบุคลากรทางการแพทย์ให้เพียงพอ
ท่ามกลางสถานการณ์โลกที่ยังมีความไม่แน่นอน วีระยุทธเห็นว่ารัฐบาลจำเป็นต้องมีมาตรการที่ชัดเจนในทั้ง 4 ด้าน เพื่อสร้างความมั่นใจให้ประชาชน และรองรับการใช้ชีวิตและการเดินทางในช่วงสงกรานต์ได้อย่างราบรื่น
