วันนี้ (7 มกราคม) เวลา 12.00 น. พรรคประชาชนได้เผยแพร่ตอนที่ 3 ของซีรีส์ The Professionals เปิดตัว รศ.ดร. อนุชาติ พวงสำลี ในฐานะทีมบริหารรัฐบาลประชาชน ด้านการศึกษา โดยได้แสดงวิสัยทัศน์ผ่านการสัมภาษณ์กับ สุผจญ กลิ่นสุวรรณ โดยอนุชาติระบุว่า ภาพปัญหาใหญ่ของระบบการศึกษาไทยนิยามสั้นๆ ได้ว่า “การศึกษาคือความทุกข์ของแผ่นดิน”
อนุชาติมองว่า ปัจจุบันทุกองคาพยพในระบบการศึกษาล้วนตกอยู่ในสภาวะ “ทุกข์” ไม่ว่าจะเป็นนักเรียนที่เครียดจากการเรียน ครูที่มีภาระงานล้นมือ ผู้ปกครองที่คาดหวังและแบกรับภาระค่าใช้จ่าย หรือแม้แต่ฝ่ายนโยบายและกระทรวงศึกษาธิการเองที่จมอยู่กับปัญหาหมักหมมมานานนับสิบปี นอกจากนี้ ยังชี้ให้เห็นถึงปัญหาเชิงโครงสร้างที่กระทรวงศึกษาธิการมักถูกมองเป็น ‘กระทรวงเกรด B’ ในสมการทางการเมือง ทำให้ได้รัฐมนตรีที่ขาดความเชี่ยวชาญเข้ามาบริหาร ซึ่งเป็นเรื่องที่ไม่ควรปล่อยให้กลายเป็นความปกติ
▪️เปลี่ยนสู่ห้องเรียนแห่งความสุข
หัวใจสำคัญของวิสัยทัศน์ที่อนุชาตินำเสนอ คือการเปลี่ยนห้องเรียนจากพื้นที่แห่งความกดดัน ให้กลายเป็นพื้นที่ปลอดภัย (Safe Space) สำหรับทุกคน
“สิ่งที่จะต้องปักหมุดให้ได้คือ เราจะต้องเปลี่ยนห้องเรียนให้เป็นห้องเรียนที่มีความสุข เต็มไปด้วยการเรียนรู้ของเด็กและครูซึ่งกันและกัน” อนุชาติกล่าว
โดยเขานิยามคำว่า ‘ห้องเรียน’ ใหม่ ว่าไม่ได้จำกัดอยู่เพียงห้องสี่เหลี่ยม แต่หมายถึงพื้นที่การเรียนรู้ที่กว้างขวางและหลากหลาย วิธีการเรียนรู้ต้องไม่ถูกผูกขาดอำนาจการออกแบบไว้ที่ส่วนกลาง (กระทรวง) แต่ต้องกระจายออกไป เพื่อสร้างระบบนิเวศที่เอื้อต่อการเรียนรู้อย่างแท้จริง
▪️ระบบนิเวศในโรงเรียน
ในโมเดลการศึกษาที่อนุชาติวาดหวัง โรงเรียนจะต้องเปลี่ยนบทบาทเป็นระบบนิเวศการเรียนรู้ที่ทุกฝ่ายเกื้อกูลกัน ไม่ใช่เพียงสถานที่ที่ผู้ปกครองส่งลูกมาเรียนแล้วจบหน้าที่ แต่ผู้ปกครอง ครู และโรงเรียน ต้องทำงานร่วมกัน เป็นหนึ่งเดียวกัน
“ผู้ปกครองไม่ได้มีหน้าที่จ่ายเงิน ส่งลูกไปเรียนแล้วคาดหวังว่าลูกจะดีขึ้นในวันรุ่งขึ้น แต่ต้องมีหน้าที่เกื้อหนุน ร่วมมือ และเดินทางไปพร้อมๆ กับโรงเรียน” อนุชาติระบุ
▪️สร้างระบบเชื่อมโยงข้อมูล
สำหรับการขับเคลื่อนนโยบาย อนุชาติเน้นย้ำถึงการสร้างแพลตฟอร์มที่เชื่อมร้อยระบบข้อมูลและงบประมาณให้ไปในทิศทางเดียวกัน โดยมีเป้าหมายสูงสุดคือ “ความสุข” ของผู้เรียนและผู้สอน หากทุกฝ่ายมีความสุข การเรียนรู้ที่มีคุณภาพจะเกิดขึ้นตามมาเองตามธรรมชาติ เป็นการเปลี่ยนผ่านจากการศึกษาที่สร้างความทุกข์ สู่การศึกษาที่สร้างปัญญาและความสุขอย่างยั่งยืน
“สิ่งที่เราจะต้องทำให้เกิดขึ้นก็คือ การเชื่อมร้อย ทั้งกระทรวงศึกษา กระทรวงแรงงาน กระทรวง พม. (กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์) อว. (กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม) และอื่นๆ ที่จะเข้ามาทำงานด้วยกัน และมองภาพว่าเราจะสร้างระบบการเรียนรู้ของประเทศเราได้อย่างไร เพราะวิธีคิดแบบเจ้ากระทรวงมันไม่เวิร์ก” อนุชาติระบุ
สำหรับ รศ.ดร. อนุชาติ พวงสำลี เคยดำรงตำแหน่งรองอธิการบดีฝ่ายระบบกายภาพและสิ่งแวดล้อม ของมหาวิทยาลัยมหิดล และเคยดำรงตำแหน่งรองอธิการบดีฝ่ายการวางแผนและพัฒนา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ รวมถึงมีบทบาทสำคัญในการบุกเบิกและบริหารการศึกษาของโรงเรียนสาธิตแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ซึ่งเน้นนวัตกรรมการศึกษาแบบใหม่
