ปล่อยตัวแล้ว แต่ยังสอบสวนต่อ เปิดปมเอกสารลับ-เอปสตีนไฟล์ ทำไม ‘อดีตเจ้าชายแอนดรูว์’

สหราชอาณาจักรปล่อยตัว แอนดรูว์ เมานต์แบตเทน-วินด์เซอร์ หลังถูกจับกุมในข้อกล่าวหา ‘ประพฤติมิชอบในตำแหน่งหน้าที่’ จากการปล่อยเอกสารลับให้ เจฟฟรีย์ เอปสตีน ผู้ต้องหาคดีล่วงละเมิดทางเพศเด็กและค้ามนุษย์ ขณะดำรงตำแหน่งทูตการค้าอังกฤษ แต่ยังอยู่ในขั้นตอนการสอบสวน ขณะที่เจ้าหน้าที่ตำรวจรอประเมินคดีลักลอบพาหญิงสาวเข้าประเทศโดยไม่มีการตรวจสอบ

เมื่อคืนนี้ (20 กุมภาพันธ์) เวลา 20.36 น. ตามเวลาท้องถิ่น Thames Valley Police ออกแถลงการณ์ยืนยันว่า ได้ปล่อยตัวแอนดรูว์จากการจับกุมแล้ว โดยในแถลงการณ์ใช้ถ้อยคำว่า ‘ชายวัย 60 ปี’ พร้อมระบุว่า การตรวจค้นในมณฑลนอร์ฟอล์กได้เสร็จสิ้นลงแล้ว

นอกจากนี้ ยังปรากฏภาพพระอนุชา (น้องชาย) ของพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 3 เอนกายอยู่บนเบาะหลังของรถระหว่างออกจากสถานีตำรวจเอยล์แชม ถือเป็นครั้งแรกที่เขาถูกจับกุม

อนึ่ง การปล่อยตัวครั้งนี้ไม่ได้หมายความว่า แอนดรูว์จะหลุดพ้นจากข้อกล่าวหาแต่อย่างใด เขายังอยู่ในขั้นตอนการสอบสวน และกระบวนการทางกฎหมายจะดำเนินต่อไป

แอนดรูว์ทำผิดอะไร ทำไมจึงถูกจับ?

ทำความเข้าใจก่อนว่า แม้แอนดรูว์จะถูกกล่าวหาว่า เป็นหนึ่งในผู้กระทำความผิดล่วงละเมิดทางเพศเยาวชน และพัวพันกับคดีค้ามนุษย์ของเอปสตีน แต่ทางการอังกฤษดำเนินคดีกับเขาในฐานะ ‘เจ้าหน้าที่รัฐ’ จากการส่งข้อมูลลับให้เอปสตีน ขณะดำรงตำแหน่งทูตทางการค้าอังกฤษ

ย้อนกลับไปในอดีต แอนดรูว์ดำรงตำแหน่งผู้แทนการค้าสหราชอาณาจักรระหว่างปี 2001-2011 ทำให้มีสิทธิเข้าถึงเครือข่ายระดับสูงและนักธุรกิจทั่วโลก โดยตามแนวปฏิบัติทางราชการ ผู้แทนฯ มีหน้าที่ต้องรักษาความลับของข้อมูลเชิงพาณิชย์หรือการเมืองที่ละเอียดอ่อนจากภารกิจของทางการ

แต่ปรากฏว่า ในปี 2010 แอนดรูว์ส่งรายงานทางการในการเยือนเวียดนาม สิงคโปร์ และจีนให้เอปสตีน ซึ่งปรากฏหลักฐานในกล่องอีเมลวันที่ 7 ตุลาคม 2010 ว่า เขาเดินทางไปต่างประเทศพร้อมกับเอปสตีนจริงๆ

นอกจากนี้หลังการเดินทาง แอนดรูว์ยังส่งต่อรายงานของทางการที่ อมิต พาเทล ผู้ช่วยพิเศษจัดทำ ให้กับเอปสตีนภายใน 5 นาทีหลังจากที่ได้รับรายงาน

เอกสารระบุว่า เขาส่งข้อมูลเกี่ยวกับโอกาสการลงทุนด้านทองคำและยูเรเนียมในอัฟกานิสถาน รวมถึงบันทึกสรุปที่เจ้าหน้าที่อังกฤษจัดทำให้ ซึ่งมีรายงานถึงโอกาสทางการค้ามูลค่าสูงในจังหวัดเฮลมันด์

อนึ่ง แหล่งข่าว BBC ระบุว่า ตำรวจเปิดการสอบสวนอย่างเป็นทางการ หลังประเมินข้อมูลอย่างละเอียด ขณะที่ยังระบุว่า กำลังประเมินอีกหนึ่งข้อกล่าวหา คือ ‘ลักลอบ’ พาผู้หญิงวัย 20 ปี เดินทางผ่านสนามบินสแตนสเต็ดโดยไม่มีการตรวจสอบ

โทษสูงสุดและคดีล่วงละเมิดทางเพศ

หากแอนดรูว์ถูกตัดสินว่า มีความผิดฐาน ‘ประพฤติมิชอบในตำแหน่งหน้าที่’ จริง เขาอาจเผชิญโทษสูงสุดคือ ‘จำคุกตลอดชีวิต’

อนึ่ง ความผิดฐาน ‘ประพฤติมิชอบในตำแหน่งหน้าที่’ เป็นความผิดตามกฎหมาย Common Law กล่าวคือ ไม่ได้บัญญัติเป็นลายลักษณ์อักษรในกฎหมายสมัยใหม่ และมีโทษสูงสุดถึงขั้นจำคุกตลอดชีวิต และต้องพิจารณาในศาลอาญาระดับ Crown Court

ความผิดฐานนี้จะเกิดขึ้นเมื่อเจ้าหน้าที่ของรัฐ ‘จงใจละเลยหน้าที่’ หรือ ‘จงใจประพฤติมิชอบ’ ในระดับร้ายแรง จนเป็นการละเมิดความไว้วางใจของสาธารณชนต่อผู้ดำรงตำแหน่งนั้น โดยไม่มีเหตุอันสมควรหรือข้อแก้ตัวทางกฎหมาย

อย่างไรก็ตาม คดีล่วงละเมิดทางเพศยังไม่ได้ปิดประตูทางกฎหมายเสียทีเดียว โดย ริชาร์ด สกอร์เรอร์ ทนายความผู้เชี่ยวชาญให้สัมภาษณ์กับ The Guardian ว่า ในทางเทคนิคแล้ว ทางอังกฤษสามารถสอบถามเรื่องอื่นอย่างการล่วงละเมิดทางเพศได้

สกอร์เรอร์ยกตัวอย่างกรณี ปีเตอร์ บอลล์ อดีตบิชอปแห่งคริสตจักรอังกฤษ ถูกจำคุก 32 เดือนในข้อหาประพฤติมิชอบในตำแหน่งหน้าที่ หลังศาลพบว่า เขาใช้อำนาจแสวงหาความพึงพอใจทางเพศ

ทนายความผู้เชี่ยวชาญมองว่า หากอัยการสามารถพิสูจน์ต่อหน้าคณะลูกขุนได้ว่า แอนดรูว์ใช้อำนาจเพื่อมีความสัมพันธ์ทางเพศกับหญิงสาว ก็อาจดำเนินคดีภายใต้ฐานความผิดนี้ได้

คดีอาจซับซ้อน

อย่างไรก็ดี มีเสียงวิจารณ์ความผิดฐานดังกล่าว ‘ไม่ชัดเจน’ และอาจมีแผนยกเลิกในอนาคต โดยรายงานของคณะกรรมาธิการกฎหมายระบุเมื่อ 6 ปีก่อนว่า ความผิดนี้กำหนดขอบเขตได้ยากที่สุด

เพราะแม้จะมีผู้ถูกดำเนินคดีในข้อหานี้เกือบ 200 รายในปี 2014-2024 โดยส่วนใหญ่เป็นเจ้าหน้าที่ตำรวจหรือเรือนจำ แต่มีเพียง 4 รายในตำแหน่งระดับสูงที่ถูกตัดสินว่า มีความผิด

ปัจจุบัน สภาล่างกำลังพิจารณาร่างกฎหมายความรับผิดชอบในตำแหน่งสาธารณะ (Public Office Accountability Bill) เพื่อทดแทนที่ความผิดฐานเดิม

ภาพ: Phil Noble / Reuters

อ้างอิง: