จับตาเกมสืบทอดอำนาจเกาหลีเหนือ ‘คิมจูแอ’ ว่าที่ผู้นำหญิงคนแรก

ในดินแดนปิดลับที่สุดอย่างเกาหลีเหนือ ทุกความเคลื่อนไหวผ่านสื่อรัฐไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่คือ ‘รหัสลับทางการเมือง’ ที่จงใจส่งสัญญาณถึงคนทั้งโลก โดยเฉพาะคำถามสำคัญที่ว่า ใครคือผู้ที่จะก้าวขึ้นมาสืบทอดอำนาจของตระกูลคิมเป็นรายต่อไป

ทว่าความชัดเจนกำลังปรากฏ หลังวันที่ 12 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา หน่วยข่าวกรองแห่งชาติเกาหลีใต้ (NIS) ได้ยกระดับการประเมินครั้งสำคัญ โดยระบุว่า ‘คิมจูแอ’ (Kim Ju Ae) บุตรสาวคนที่สองของ คิมจองอึน ผู้นำสูงสุดเกาหลีเหนือ และ รีซอลจู สตรีหมายเลขหนึ่ง ถูกวางตัวให้เป็น ‘ทายาททางการเมือง’ (Successor Designation) อย่างเต็มตัวแล้ว

เกาหลีเหนือจะมีผู้นำหญิงครั้งแรกในประวัติศาสตร์ได้หรือไม่ มีโอกาสเป็นไปได้มากแค่ไหน? THE STANDARD สรุปประเด็นสำคัญที่ต้องจับตามองจากกระแสว่าที่ผู้นำใหม่ของเปียงยาง

คิมจูแอเป็นใคร?

โดยทั่วไปแล้ว ข้อมูลส่วนตัวของครอบครัวคิมถือเป็นความลับระดับสูงสุด แม้แต่ประชาชนเกาหลีเหนือเองก็แทบไม่ทราบรายละเอียด สะท้อนจากการปรากฏตัวครั้งสุดท้ายของ รีซอลจู สตรีหมายเลขหนึ่งในเดือนมิถุนายน 2025 หลังจากหายไปในหน้าสื่อสาธารณะ 18 เดือน

สำหรับข้อมูลของคิมจูแอที่ปรากฏในสื่อ รายงานของ BBC เกาหลีใต้ระบุว่า เธอเป็นบุตรสาวคนกลางของ คิมจองอึน และ รีซอลจู โดยทั้งคู่แต่งงานกันในปี 2009 มีบุตรทั้งหมด 3 คน คนแรกเกิดในปี 2010 ส่วนคิมจูแอเกิดในปี 2013 ปัจจุบันมีอายุ 13 ปี

ขณะที่ก่อนหน้านี้ หน่วยข่าวกรองแห่งชาติเกาหลีใต้ (NIS) เคยรายงานในปี 2017 ว่า คิมจองอึนมีบุตรคนที่สามด้วย แต่ไม่ได้เปิดเผยเพศหรือรายละเอียดใดๆ

ทั้งนี้ ตัวตนของ คิมจูแอ ถูกเปิดเผยครั้งแรกในปี 2013 หลัง เดนนิส ร็อดแมน อดีตนักบาสเกตบอล NBA เล่าว่า ตอนเยือนเกาหลีเหนือ เขาได้อุ้มบุตรสาวของคิมจองอึน แต่ในเวลานั้น ยังไม่มีการเปิดเผยชื่อหรืออายุอย่างเป็นทางการ

เท่าที่ปรากฏข้อมูล รายงานลับของ NIS ระบุว่า คิมจูแอเรียนหนังสือที่บ้าน มีงานอดิเรกคือ ขี่ม้า ว่ายน้ำ และเล่นสกี โดยผู้นำสูงสุดเกาหลีเหนือภาคภูมิใจทักษะขี่ม้าของเธอมาก

ในบรรดาพี่น้องสามคน คิมจูแอคือคนที่ออกงานในสาธารณะอย่างเปิดเผย โดยปรากฏตัวครั้งแรกในการทดสอบขีปนาวุธกับบิดาในเดือนพฤศจิกายน 2022 รวมถึงในงานสำคัญของรัฐ เช่น การทดสอบขีปนาวุธ ICBM ฮวาซอง-18, การปล่อยดาวเทียมสอดแนม ไปจนถึงงานเลี้ยงครบรอบก่อตั้งพรรคแรงงานเกาหลีเหนือ

ทำไมเกาหลีใต้ชี้ว่า คิมจูแอคือว่าที่ผู้นำคนต่อไปของเกาหลีเหนือ

วันที่ 12 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา NIS เปิดเผยข้อมูลทายาทผู้นำเกาหลีเหนือในการชี้แจงลับต่อคณะกรรมาธิการข่าวกรองของรัฐสภา โดย พัค ซอนวอน และ อี ซองควอน สมาชิกผู้แทนราษฎรให้ข้อมูลกับสื่อมวลชนว่า ขณะนี้ เปียงยางกำลังเข้าสู่ช่วงเวลาแห่งการกำหนดผู้นำคนต่อไป โดยมีการวางตัวคิมจูแออย่างเป็นรูปธรรม ถือเป็นการยกระดับจากการประเมินครั้งก่อน ซึ่งระบุว่า เธอมี ‘แนวโน้ม’ มากที่สุด

อี ซองควอนให้เหตุผลว่า คิมจูแอมักปรากฏตัวในงานสำคัญของรัฐ เช่น งานครบรอบก่อตั้งกองทัพประชาชนเกาหลี การเยือนพระราชวังสุสานคึมซูซาน และมีสัญญาณว่า เธอได้แสดงความเห็นต่อบางนโยบายของรัฐ ทำให้ NIS เชื่อว่า เธอถูกวางตัวเป็นผู้นำคนต่อไปแล้ว

นอกจากนี้ อีกประเด็นที่ NIS จับตาคือ การเข้าร่วมการประชุมใหญ่พรรคแรงงานเกาหลีในช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์ว่า คิมจูแอจะปรากฏตัวในเวทีสำคัญดังกล่าวหรือไม่ โดยอาจเป็นตัวชี้วัดสำคัญต่อทิศทางการสืบทอดอำนาจในระยะถัดไป

ในมิติภาพลักษณ์ระหว่างประเทศ Yonhap News Agency สื่อเกาหลีใต้ยังรายงานว่า บริเวณบอร์ดภาพหน้าสถานทูตเกาหลีเหนือประจำกรุงปักกิ่ง มีภาพของ คิมจูแอ ยืนเคียงข้าง คิมจองอึน ในชุดภาพกิจกรรม 25 ภาพ โดยมีคำบรรยายภาษาจีนระบุว่า ผู้นำสูงสุดส่งคำอวยพรปีใหม่แก่ประชาชน แต่ไม่ได้เอ่ยชื่อของเธอโดยตรง

ปกติแล้ว สถานทูตเกาหลีเหนือในปักกิ่งมักจะจัดแสดงภาพของ คิมจองอึน เป็นปกติ เช่น ภาพถ่ายร่วมกับสีจิ้นผิง ประธานาธิบดีจีน แต่นี่คือครั้งแรกที่มีภาพถ่ายของ คิมจูแอ ยืนคู่อย่างโดดเด่น

ล่าสุด วันนี้ (17 กุมภาพันธ์) สำนักข่าวกลางเกาหลี (KCNA) ยังเผยแพร่ภาพจากงานเปิดตัวโครงการที่อยู่อาศัยในเกาหลีเหนือ เผยให้เห็นภาพ คิมจูแอ คู่กับบิดา กำลังแสดงความยินดีและโอบกอดประชาชน ซึ่งภาพดังกล่าวยังอยู่ในหนังสือพิมพ์โรดงชินมุน สื่อหลักของเกาหลีเหนือ

อนึ่ง หากย้อนกลับไปในอดีต Radio Free Asia เคยรายงานว่า เกาหลีเหนือเคยบังคับให้ประชาชนที่มีชื่อเดียวกับ คิมจูแอ ทำการเปลี่ยนชื่อ ถือเป็นแนวปฏิบัติในยุค คิมอิลซอง และ คิมจองอิล อดีตผู้นำเกาหลีเหนือ 2 รุ่นที่ผ่านมา

เกาหลีเหนือ สังคมชายเป็นใหญ่ แต่มีผู้นำหญิงคนแรก เป็นไปได้ไหม?

สำหรับแนวโน้มความเป็นไปได้ที่ คิมจูแอ จะเป็นผู้นำหญิงคนแรกในเกาหลีเหนือ ด้าน BBC เกาหลีใต้มองว่า คิมจองอึนกำลังปูทางให้บุตรสาวของเขา โดยเริ่มสร้างความชอบธรรมตั้งแต่อายุน้อย แต่ในอีกด้านหนึ่ง ก็ยังไม่มีสัญญาณที่ผู้นำสูงสุดเกาหลีเหนือต้องถ่ายโอนอำนาจเร่งด่วน

รายงานยังตั้งข้อสังเกตว่า ในประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา ผู้นำเกาหลีเหนือล้วนแต่เป็นผู้ชาย แต่หาก คิมจูแอ ได้เป็นทายาททางการเมือง นั่นแปลว่า ความเป็น ‘เลือดบริสุทธิ์’ จากตระกูลคิม มีความสำคัญเหนือกว่าโครงสร้างสังคมชายเป็นใหญ่

ขณะที่รายงานจาก Korea Institute for National Unification (통일연구원) ระบุว่า ยังเร็วเกินที่จะสรุปว่า คิมจูแอคือผู้นำเกาหลีเหนือคนถัดไป เพียงเพราะปรากฏตัวในงานสำคัญกับ คิมจองอึน

ทั้งนี้ โอคยองซอบ นักวิจัยประจำฝ่ายศึกษาเกาหลีเหนือของสถาบันระบุว่า แม้การสืบทอดทางสายเลือดเปียงยาง ไม่ได้ยึดหลัก ‘บิดาสู่บุตรชาย’ หรือ ‘บุตรชายคนโต’ อย่างเคร่งครัด แต่ยังเร็วเกินไปที่จะสรุป เพราะขั้นตอนในการสืบทอดอำนาจต้องมีการรวบรวมข้อมูลภายในเกาหลีเหนือ และผ่านการตรวจสอบอย่างรอบด้าน จนอยู่ในระดับที่ไม่มีใครอาจปฏิเสธได้

โอยังระบุว่า หากมีการแต่งตั้งจริง หลักฐานทั้งทางตรงและทางอ้อม จะทยอยปรากฏออกมาในอนาคต

อนึ่ง รายงานวิเคราะห์ว่า ตามธรรมเนียมการสืบทอดแบบพ่อสู่ลูกของเกาหลีเหนือ หากตระกูลคิมมีบุตรชายที่มีสุขภาพแข็งแรง ก็มีแนวโน้มสูงที่จะได้รับการสืบทอดอำนาจ แต่หาก คิมจองอึนมีเพียงบุตรสาว ก็มีความเป็นไปได้ที่จะเกิดการสืบทอดเช่นนี้

ผู้เชี่ยวชาญชี้ แต่งตั้ง คิมจูแอ อาจต้องระวัง ‘ศึกสายเลือด’

ราจงอิล ศาสตราจารย์กิตติคุณแห่งมหาวิทยาลัยดงกุก อดีตรองผู้อำนวยหน่วยข่าวกรองแห่งชาติ และอดีตเอกอัครราชทูตเกาหลีใต้ประจำญี่ปุ่นและสหราชอาณาจักร ให้สัมภาษณ์กับ The Telegraph สื่ออังกฤษว่า คิมจูแอ อาจต้องเผชิญ ‘ศึกสายเลือด’ จาก คิมโยจอง ผู้เป็นป้าที่มีท่าทีทะเยอทะยานและแข็งกร้าว

ราระบุว่า หาก คิมโยจอง เห็นโอกาสการเป็นผู้นำสูงสุด เธอจะไม่ลังเลคว้าโอกาสนั้นไว้ และในมุมของเธอ ย่อมไม่มีเหตุผลใดที่จะเปิดทางให้ คิมจูแอ ขึ้นสู่อำนาจ ทำให้ความเป็นไปได้สูงที่เกาหลีเหนือจะมีการแย่งชิงอำนาจภายใน

The Telegraph ยังยกตัวอย่างกรณีการกวาดล้างทางการเมืองในยุค คิมจองอึน เช่น การลอบสังหาร คิมจองนัม พี่ชายต่างมารดา และการประหารชีวิต ชาง ซองแท็ก ลุงเขย โดยชี้ว่า หากความขัดแย้งทวีความรุนแรง ก็ไม่อาจตัดความเป็นไปได้ที่สถานการณ์จะลุกลามไปสู่การนองเลือด

รายงานระบุว่า คิมโยจอง สร้างฐานสนับสนุนในพรรคแรงงานและกองทัพ จนถูกมองว่า เป็นผู้ทรงอิทธิพลอันดับสองของประเทศ หากเทียบกับ คิมจูแอที่อายุ 13 ปี และมีฐานอำนาจทางการเมืองเปราะบางมาก

นอกจากนี้ The Telegraph ยังประเมินว่า หาก คิมจองอึน เสียชีวิตหรือไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ คิมโยจอง อาจใช้โอกาสนี้ยึดอำนาจ

สำหรับประเด็นการวางตัวคิมจูแอ มีการมองว่า แม้ คิมจองอึน จะอยู่ในวัย 40 ปี แต่ปัญหาสุขภาพอาจเป็นปัจจัยที่ทำให้ต้องเร่งจัดการโครงสร้างทางอำนาจเร็วกว่าที่คาดการณ์ไว้

แฟ้มภาพ: KCNA via Reuters

อ้างอิง: