เลือกตั้ง 2569 : จุลพันธ์ชี้นโยบายแจกวันละ 9 ล้าน ไม่ใช่นโยบายประชานิยมแบบเดิม แต่เป็นการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานข้อมูล

วันนี้ (25 มกราคม) ภายหลังการเปิดตัวนโยบาย ‘แจกเงินล้านผ่านใบเสร็จ’ ของพรรคเพื่อไทยเมื่อวันที่ 23 มกราคมที่ผ่านมา จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ หัวหน้าพรรคเพื่อไทย และแคนดิเดตนายกรัฐมนตรีของพรรค ได้โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กเพื่อชี้แจงถึงเบื้องหลังและที่มาของนโยบายนี้อย่างละเอียด

จุลพันธ์ระบุว่า มีความเข้าใจคลาดเคลื่อนว่านโยบายนี้เป็นการใช้งบประมาณอย่างสิ้นเปลือง แต่แท้จริงแล้วคือกลยุทธ์การขยายฐานภาษีอย่างเป็นระบบ โดยใช้แรงจูงใจ (Incentive) ให้ประชาชนเรียกหาใบเสร็จเพื่อลุ้นรางวัล ซึ่งจะส่งผลให้รัฐมีรายได้จากภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) เพิ่มขึ้นโดยอัตโนมัติ

เป้าหมายหลักของนโยบายคือดึงเศรษฐกิจนอกระบบ 9 ล้านล้านบาท ปัจจุบันเศรษฐกิจนอกระบบของไทยใหญ่เป็นอันดับ 14 ของโลก การใช้รางวัลลุ้นล้านวันละ 9 รางวัล จะเป็นแรงจูงใจให้ผู้ประกอบการและประชาชนสมัครใจเข้าสู่ระบบภาษีเอง นอกจากนี้ รัฐจะได้ข้อมูลเศรษฐกิจระดับจุลภาคแบบ Real-time เพื่อนำ AI มาวิเคราะห์และออกแบบนโยบายสวัสดิการได้ตรงจุด แทนการ “หว่านแห” แบบเดิม

หัวหน้าพรรคเพื่อไทยได้เปรียบเทียบความคุ้มค่าของการลงทุน (Return on Investment หรือ ROI) โดยอ้างอิงจากกรณีศึกษาของไต้หวัน ที่เพิ่มรายได้ภาษีได้ถึง 20% และบราซิลที่เพิ่มประสิทธิภาพการจัดเก็บได้ 8–9%

เมื่อคำนวณความคุ้มค่าแล้ว ใช้ต้นทุนนโยบาย (เงินรางวัล): ประมาณ 3,000 กว่าล้านบาทต่อปี รายได้คาดการณ์ หากจัดเก็บภาษี VAT เพิ่มได้ 20% (จากฐานเดิม 8–9 แสนล้านบาท) รัฐจะมีรายได้เพิ่มขึ้นเกือบ 200,000 ล้านบาทต่อปี โดยสัดส่วนต้นทุนจะคิดเป็นเพียง 3.3% ของรายได้ที่คาดว่าจะได้รับเพิ่มขึ้น

ต่อข้อกังวลเรื่องวินัยการเงินการคลัง จุลพันธ์ยืนยันว่าคำตอบอยู่ที่ผลตอบแทนจากการลงทุน ซึ่งชัดเจนว่าคุ้มค่ากว่าการใช้งบสวัสดิการแบบไม่มีข้อมูลแม่นยำในปัจจุบัน ส่วนประเด็นการ ‘ล็อกผล’ จุลพันธ์ขอให้เลิกปั่นวาทกรรมดังกล่าว โดยยืนยันว่าระบบการสุ่มรางวัลจะถูกออกแบบให้ตรวจสอบได้ (Auditable) ตามมาตรฐานสากล

“นโยบายนี้ไม่ควรถูกมองว่าเป็นประชานิยมแจกเงินแบบเก่า แต่คือการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้านข้อมูลของประเทศ เพื่อผลตอบแทนในอนาคตทั้งในรูปของรายได้รัฐและฐานข้อมูลที่มีมูลค่าเกินกว่าจะประเมินได้”

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ก่อนหน้านี้เมื่อวาน (24 มกราคม) กรณ์ จาติกวณิช รองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ และแคนดิเดตนายกรัฐมนตรีของพรรค ได้วิพากษ์วิจารณ์นโยบายแจกเงินล้านจากใบเสร็จของพรรคเพื่อไทยว่า เป็นการใช้งบประมาณภาษีโดยสิ้นเปลือง และขาดความโปร่งใส รวมถึงอาจมีการเอื้อพวกพ้อง