หากผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่สามารถไปใช้สิทธิได้ในวันเลือกตั้ง จะต้องแจ้งเหตุจำเป็นเพื่อป้องกันการถูกจำกัดสิทธิทางการเมือง โดยทาง กกต. กำหนด ‘เหตุอันสมควร ที่ยอมรับไว้ดังนี้
- เหตุจำเป็นส่วนบุคคลและการเดินทาง
- มีธุระจำเป็นเร่งด่วน: ต้องเดินทางไปพื้นที่ห่างไกล หรือมีภารกิจสำคัญที่หลีกเลี่ยงไม่ได้
- เจ็บป่วยหรือสูงอายุ: ผู้ป่วยที่เคลื่อนย้ายลำบาก คนพิการ หรือผู้สูงอายุที่ไม่สามารถเดินทางไปยังหน่วยเลือกตั้งได้
- อยู่ห่างไกลจากที่เลือกตั้ง: อยู่ห่างจากหน่วยเลือกตั้งที่ตนมีชื่ออยู่เกินกว่า 100 กิโลเมตร
- มีถิ่นที่อยู่นอกราชอาณาจักร: พำนักอยู่ในต่างประเทศในวันเลือกตั้ง
- เหตุสุดวิสัยและอุปสรรคภายนอก
- ภัยพิบัติ: เกิดเหตุสุดวิสัยจากธรรมชาติ เช่น น้ำท่วมหนัก ดินถล่ม หรืออุปสรรคการคมนาคมที่ทำให้เส้นทางถูกตัดขาด
- เหตุการณ์ทางการเมือง/ความไม่สงบ: กรณีมีเหตุจลาจลหรือเหตุการณ์ที่ทำให้การเลือกตั้งในพื้นที่นั้นๆ ไม่สามารถดำเนินไปได้ตามปกติ
วิธีแจ้งเหตุเพื่อรักษาสิทธิ
หากเข้าข่ายเหตุข้างต้น ให้ดำเนินการแจ้งภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด (ปกติคือ 7 วันก่อนวันเลือกตั้ง หรือ 7 วันหลังวันเลือกตั้ง) ผ่านช่องทางดังนี้:
- แจ้งด้วยตนเองหรือมอบหมายผู้อื่น: ยื่นหนังสือต่อนายทะเบียนอำเภอ หรือนายทะเบียนท้องถิ่นที่มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน
- แจ้งทางไปรษณีย์: ส่งหนังสือแจ้งเหตุทางไปรษณีย์ลงทะเบียน
- แจ้งผ่านช่องทางออนไลน์: ผ่านแอปพลิเคชัน Smart Vote หรือเว็บไซต์ที่ กกต. กำหนด
