ความคืบหน้าจากการให้สัมภาษณ์ล่าสุดของ นครินทร์ เมฆไตรรัตน์ ประธานศาลรัฐธรรมนูญ วันนี้ (30 มีนาคม) ในกรณีศาลรับคำร้องคดี ‘บาร์โค้ด’ บนบัตรเลือกตั้งเมื่อ 18 มีนาคมที่ผ่านมา
สืบเนื่องจากองค์คณะตุลาการศาลรัฐธรรมนูญมีมติ 6 ต่อ 3 เสียง รับคำร้องของผู้ตรวจการแผ่นดิน ที่ขอให้ศาลพิจารณาวินิจฉัยกรณีมีผู้ร้องเรียนว่าคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) กำหนดรูปแบบและจัดพิมพ์บัตรเลือกตั้งที่มีบาร์โค้ด และคิวอาร์โค้ด ซึ่งน่าเชื่อได้ว่าสามารถสืบทราบและตรวจสอบตัวตนผู้ลงคะแนน รวมถึงผลการลงคะแนน ทำให้การเลือกตั้งเป็นไปโดยลับ เป็นการกระทำที่ขัดต่อรัฐธรรมนูญ หรือไม่
นครินทร์เปิดเผยว่า กรณีดังกล่าวต้องรอคำชี้แจงจากคู่ความทั้งสองฝ่าย มติของศาลรับแล้ว ให้เวลาทาง กกต. และผู้ยื่นคือผู้ตรวจการแผ่นดินได้ยื่นคำแถลง บัญชีพยาน และการได้มาซึ่งพยาน เพื่อให้ศาลได้เข้าถึงพยานเหล่านั้น
อย่างไรก็ตาม ประธานศาลรัฐธรรมนูญไม่ได้ตอบคำถามว่า จะเปิดให้มีการไต่สวนหรือไม่ เมื่อศาลได้รับคำชี้แจงจากทั้งสองฝ่าย ถ้าบุคคลชี้แจงเป็นลายลักษณ์อักษรเป็นที่เข้าใจหมดแล้ว ก็ไม่ต้องไต่สวน แต่ถ้าคำชี้แจงนั้นไม่เป็นที่เข้าใจ ตุลาการก็สามารถขอไต่สวนได้ กรณีที่บัญชีพยานไม่ใช่บุคคลอาจจะเป็นเทปหรืออุปกรณ์ทางอื่นอิเล็กทรอนิกส์บางอย่าง อาจจะไต่สวนหรือไม่ไต่สวนก็ได้ จะต้องดูเป็นกรณีไป จึงไม่สามารถตอบล่วงหน้าได้
▪️ศาลจะเรียกหลักฐานเพิ่มหรือไม่ “มีในใจอยู่เหมือนกัน”
ส่วนกรณีบัตรเลือกตั้งมีบาร์โค้ด จะทำให้การเลือกตั้งเป็นโมฆะหรือไม่นั้น นครินทร์กล่าวว่า ยังตอบอะไรไม่ได้ จนกว่าจะได้เห็นหลักฐาน
“ถ้าหลักฐานเข้ามาทั้งสองฝ่าย ทั้งทางผู้ตรวจการแผ่นดิน ซึ่งก็อยากรู้เช่นกันว่าผู้ตรวจการจะยื่นใครมาเป็นพยาน เพราะมีผู้ร้องเข้ามาจำนวนมาก ผู้ตรวจการแผ่นดินอาจจะหนักใจ อาจจะอมทุกข์คนเดียวไม่ได้ นอกจากจะออกความทุกข์มาที่ศาล ก็อยากเห็นเหมือนกันว่าผู้จัดการจะยื่นมาทั้งหมดหรือไม่ แต่ถ้าไม่ยื่นก็จบ
“ส่วน กกต. ก็เช่นกันต้องดูว่าจะยื่นใครมาเป็นพยาน จึงต้องตัดสินใจว่าจะถึงขั้นนั้นหรือไม่ ศาลอาจจะเรียกพยานหลักฐานเพิ่มก็ได้ ขึ้นอยู่กับพยานหลักฐานที่ส่งเข้ามา เพราะตอนนี้ก็มีในใจอยู่เหมือนกัน แต่ก็ยังพูดไม่ได้ จนกว่าจะเห็นหลักฐานของทั้งสองฝ่ายที่จะยื่นเข้ามา”
สำหรับกรณีข้อพิพาทว่า บัตรเลือกตั้งเป็นไปโดยลับหรือไม่นั้น ประธานศาลรัฐธรรมนูญกล่าวว่า จะลับหรือไม่ลับก็อยู่ที่ข้อกฎหมาย ซึ่งเรายังไม่ได้คุยกัน เพราะคำว่า ‘ศาล’ ไม่ใช่ความเห็นของบุคคลใดบุคคลหนึ่ง แต่เป็นความเห็นของทั้ง 9 คนที่ได้รับมอบอำนาจจากรัฐธรรมนูญ เป็นองค์กรที่รัฐธรรมนูญจัดตั้งขึ้นหน้าที่ตามอำนาจของรัฐธรรมนูญและพระราชบัญบัติ ประกอบรัฐธรรมนูญ (พ.ร.ป.) ที่มอบหมายให้ทำ ทั้ง 9 คนมีดุลพินิจเป็นอิสระ
ดังนั้นหลังจากฟังข้อเท็จจริงแล้วแต่ละคนเชื่อว่ามีดุลพินิจในการวินิจฉัย ฉะนั้นบัตรเลือกตั้งจะเป็นความลับหรือไม่ ซึ่งคำวินิจฉัยก็เป็นคำวินิจฉัยส่วนตน
▪️ ‘เลือกตั้งจำลอง’ อาจยื่นมาเป็นหลักฐานก็ได้
ผู้สื่อข่าวสอบถามว่า กรณีที่มีภาคประชาชนจัดการเลือกตั้งจำลองเพื่อพิสูจน์ว่าบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งสามารถย้อนกลับไปหาผู้เลือกได้ จะถูกนำมาเป็นหลักฐานประกอบการพิจารณาต่อศาลได้หรือไม่ นครินทร์กล่าวว่า ข้อเท็จจริงเหล่านี้ยังไม่เคยเข้ามาที่ศาล ศาลไม่เคยได้รับมาก่อน ข้อเท็จจริงที่อยู่นอกศาล ขอให้นำเข้ามาอยู่ในกระบวนการของศาล
“(ผู้ตรวจการแผ่นดิน) จะยื่นหลักฐานนี้มาก็ได้ครับ ผมก็อยากดูเหมือนกันว่าเขาจะยื่นอะไรมาบ้าง” นครินทร์กล่าว
ส่วนจะนำหลักรัฐศาสตร์มาวินิจฉัยในกรณีนี้ด้วยหรือไม่ เพราะมีคำพูดที่ว่า การที่เดินหน้าตั้งรัฐบาล และสงครามตะวันออกกลาง อาจทำให้ศาลไม่กล้าสั่งให้กันและตั้งเป็นโมฆะ นครินทร์ยืนยันว่า ศาลวินิจฉัยตามรัฐธรรมนูญ รัฐธรรมนูญมีทั้งหลักรัฐศาสตร์และหลักนิติศาสตร์อยู่ในตัวเองแต่เมื่อมาผสมกันแล้ว กลายมาเป็นรัฐธรรมนูญที่กลมกล่อมหรือไม่ อยู่ที่รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน
เกาะติดความเคลื่อนไหว หลัง เลือกตั้ง 2569 : อัปเดตข่าวล่าสุด บทวิเคราะห์ และ ผลการเลือกตั้ง 2569
https://thestandard.co/election2569/
