ทำไมแคนาดา ‘งัดไม้แข็ง’ ใส่ OpenAI หลังเหตุกราดยิงสะเทือนประเทศ?

กลายเป็นประเด็นใหญ่ในวงการเทคโนโลยี หลังกระทรวงปัญญาประดิษฐ์และนวัตกรรมดิจิทัลแคนาดา เรียกฝ่ายความปลอดภัยของ OpenAI เข้าชี้แจงด่วนเมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา หลังมีข้อมูลเปิดเผยว่า บริษัทเคยระงับบัญชี ChatGPT ของผู้ต้องสงสัยเหตุกราดยิงในรัฐบริติชโคลัมเบียครั้งล่าสุด แต่กลับไม่ได้แจ้งข้อมูลต่อเจ้าหน้าที่ ซึ่งทางการมองว่า นี่คือโอกาสที่หลุดลอยในการป้องกันเหตุร้ายล่วงหน้า

นอกจากนี้ รัฐบาลแคนาดายังงัดไม้แข็งกับ OpenAI โดยระบุว่า หากบริษัทไม่เร่งยกระดับมาตรการความปลอดภัย ทางการอาจออกกฎหมายกำกับเอง

เกิดอะไรขึ้นในเหตุกราดยิงในแคนาดา แล้ว ChatGPT และ OpenAI เกี่ยวข้องอย่างไรกับเหตุการณ์นี้? THE STANDARD สรุปที่มาที่ไปและประเด็นทั้งหมด

กราดยิงวัย 18 ปี เกี่ยวอย่างไรกับ ChatGPT?

ย้อนกลับไปเมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ เกิดเหตุกราดยิงในเมืองทัมเบลอร์ ริดจ์ รัฐบริติชโคลัมเบีย โดยผู้ก่อเหตุคือ เจสซี แวน รูตเซอลาร์ เยาวชนข้ามเพศวัย 18 ปี เธอใช้อาวุธปืนยิงมารดาและน้องชายต่างมารดาวัย 11 ปีเสียชีวิตที่บ้าน ก่อนบุกเข้าไปในโรงเรียนมัธยมทัมเบลอร์ ริดจ์ สังหารนักเรียน 5 คน และครู 1 คน จากนั้นจึงตัดสินใจปลิดชีพตนเอง

ตามรายงานของ CNN ตำรวจยังไม่สรุปแรงจูงใจ และอยู่ในระหว่างการสอบสวนหลักฐาน เช่น อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ประวัติการใช้โซเชียลมีเดีย และที่มาของอาวุธปืน โดยเบื้องต้นพบว่า ผู้ก่อเหตุเคยพูดถึงการล่าสัตว์และอาวุธปืนบน Youtube ส่วนตัว ขณะที่บัญชี Reddit ก็เคยโพสต์วิดีโอขณะใช้อาวุธปืนในสนามยิงปืน และบรรยายอาการป่วย เช่น ภาวะสมาธิสั้น (ADHD), โรคซึมเศร้า หรือโรคย้ำคิดย้ำทำ

ด้าน Roblox แพลตฟอร์มเกมออนไลน์ระบุว่า ได้ลบบัญชีของรูตเซอลาร์แล้ว หลังมีรายงานว่า เธอสร้างเกมจำลองเหตุกราดยิงในห้างสรรพสินค้า โดยเกมดังกล่าวจะมีผู้เข้าชมเพียง 7 ครั้งก็ตาม

อย่างไรก็ตาม ประเด็นที่กลายเป็นชนวนความขัดแย้งระหว่าง OpenAI กับรัฐบาลแคนาดา คือรายงานของ The Wall Street Journal ที่เปิดเผยว่า หลายเดือนก่อนเกิดเหตุกราดยิง OpenAI เคยพิจารณาแจ้งเจ้าหน้าที่เกี่ยวกับพฤติกรรมการใช้งาน ChatGPT ของรูตเซอลาร์

เรื่องมีอยู่ว่า ChatGPT แบนแอคเคานต์ของรูตเซอลาร์ เพราะได้บรรยายสถานการณ์เกี่ยวกับความรุนแรงจากอาวุธปืนต่อเนื่องหลายวัน ทำให้พนักงานในองค์กรราวสิบคนถกเถียงกันว่า ควรทำอย่างไรต่อ เช่น แจ้งตำรวจหรือไม่ เพราะเนื้อหามีความสุ่มเสี่ยงที่จะก่อความรุนแรงในชีวิตจริง

อย่างไรก็ดี ผู้บริหารของ OpenAI ตัดสินใจไม่ติดต่อทางการแคนาดา โดยอ้างว่า ยังไม่พบกิจกรรมที่เข้าเกณฑ์จะเกิดความรุนแรงและสุ่มเสี่ยง และย้ำว่า การแทรกแซงในสถานการณ์เช่นนี้อาจสร้างความทุกข์ใจให้กับเยาวชนและครอบครัว รวมถึงก่อให้เกิดข้อกังวลด้านความเป็นส่วนตัว

ขณะที่ OpenAI ออกแถลงการณ์ว่า พนักงานได้ติดต่อตำรวจแคนาดาทันที พร้อมให้ข้อมูลเกี่ยวกับผู้ก่อเหตุว่า ใช้งาน ChatGPT อะไรบ้าง แต่ปรากฏว่า รัฐบาลบริติชโคลัมเบียยืนยันว่า บริษัทไม่ได้เปิดเผยว่าเคยระงับบัญชีของรูตเซอลาร์

เดวิด อีบี มุขมนตรีรัฐบริติชโคลัมเบียระบุว่า การที่ OpenAI มีข้อมูลเกี่ยวข้องกับเหตุกราดยิง เป็นเรื่องน่ากังวลต่อครอบครัวเหยื่อและชาวบริติชโคลัมเบียทุกคน

ทางการแคนาดางัดไม้แข็ง หากไม่เปิดเผย จะออกกฎหมายบังคับ

ล่าสุด Reuters รายงานว่า ทางการแคนาดาแจ้งกับ OpenAI ว่า หากบริษัทไม่เร่งยกระดับมาตรการความปลอดภัย รัฐบาลจะดำเนินการแก้ไขผ่านการออกกฎหมายเอง

“ข้อความที่ทางการส่งไปมีความชัดเจนอย่างไร้ข้อกังขา เราคาดหวังว่า จะต้องมีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้น และหากไม่เกิดขึ้นโดยเร็ว รัฐบาลจะเป็นผู้ดำเนินการเปลี่ยนแปลงเอง” ฌอน เฟรเซอร์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมกล่าวกับผู้สื่อข่าว

ขณะที่ อีแวน โซโลมอน รัฐมนตรีกระทรวงปัญญาประดิษฐ์ระบุว่า ทางการรู้สึกกังวลกับการที่ OpenAI มีโอกาสรายงานความผิดปกติล่วงหน้า แต่ไม่ได้กระทำ โดยแคนาดาต้องการมั่นใจได้ว่า หากกรณีนี้เกิดขึ้นกับบริษัทอื่นๆ ก็ต้องยกระดับแจ้งเตือนทางการเช่นเดียวกัน

ส่วน มาร์ก คาร์นีย์ นายกรัฐมนตรีแคนาดาตอกย้ำว่า รัฐบาลกำลังพิจารณาให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง มีส่วนร่วมในการป้องกันไม่ให้โศกนาฏกรรมเช่นนี้ซ้ำรอยเกิดขึ้นอีก

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญด้านอาชญากรรมชี้ว่า แม้ต้องเพิ่มการตรวจสอบแพลตฟอร์ม AI และโซเชียลมีเดียมากขึ้น แต่ตำรวจหรือหน่วยงานอื่นๆ ก็อาจพลาดป้องกันเหตุกราดยิงเช่นกัน เพราะก่อนหน้านี้ ตำรวจเคยยึดอาวุธปืนจากบ้านของผู้ต้องสงสัย แต่คืนให้ในภายหลัง

ในช่วงที่ผ่านมา รัฐบาลแคนาดาในปี 2024 เคยเสนอร่างกฎหมายเพื่อปราบปรามความเกลียดชังทางออนไลน์ แต่ความพยายามดังกล่าวชะงักลงท่ามกลางเสียงวิจารณ์ว่า ร่างกฎหมายมีขอบเขตกว้างเกินไป

ภาพ: Jennfier Gauthier / Reuters

อ้างอิง: