เปิด 6 คำถาม-ตอบที่ควรรู้ หลังแบงก์ชาติออกเกณฑ์ถอนเงินสดเกิน 5 ล้านต่อวัน ต้องถูกตรวจสอบที่มาเข้มงวด โดยจะมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2569 เป็นต้นไป หวังปิดช่องโหว่การใช้เงินสดเป็นเครื่องมือในกิจกรรมผิดกฎหมาย
1. แบงก์ชาติทำอะไร?
ตอบ: ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ออกเกณฑ์ควบคุมความเสี่ยงธุรกรรมเงินสดฉบับใหม่ โดยกำหนดให้สถาบันการเงินต้องตรวจสอบ ‘วัตถุประสงค์การใช้เงิน’ อย่างเข้มงวด สำหรับการถอนเงินสดเกิน 5 ล้านบาทต่อวัน เพื่อปิดช่องโหว่การใช้เงินสดเป็นเครื่องมือในกิจกรรมผิดกฎหมาย
หลักเกณฑ์นี้เป็นไปตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย ที่ 16/2569 เรื่อง หลักเกณฑ์การบริหารจัดการความเสี่ยงของธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับเงินสดสำหรับสถาบันการเงิน
โดยจะมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2569 เป็นต้นไป
2. ทำไมแบงก์ชาติต้องออกหลักเกณฑ์ฉบับนี้
ตอบ: เพื่อป้องกันไม่ให้สถาบันการเงินถูกใช้เป็นช่องทางหรือเครื่องมือสนับสนุนการทำความผิดหรือกิจกรรมผิดกฎหมาย เช่น การเคลื่อนย้าย หรือปกปิดแหล่งที่มาของเงิน โดยเฉพาะธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับเงินสด เช่น การถอนเงินสด หรือการขึ้นเงินจากเช็คที่ไม่ระบุชื่อผู้รับ
นอกจากนี้ การติดตามและตรวจสอบเส้นทางการเงินของธุรกรรมเงินสดทำได้ยาก เนื่องจากไม่มีการบันทึกข้อมูลการนำเงินสดไปใช้ รวมถึงไม่รู้ตัวตนของผู้ใช้เงินสด สถาบันการเงินจึงถูกใช้เป็นเครื่องมือเคลื่อนย้ายเงินจากการก่ออาชญากรรมเพิ่มมากขึ้นอย่างมีนัยสำคัญในระยะนี้
3. เกณฑ์นี้ครอบคลุมธุรกรรมเงินสดแบบไหนบ้าง
- การเบิกถอนเงินสด
- การเบิกถอนเงินที่เกี่ยวข้องกับเช็คเงินสดที่ไม่ขีดคร่อมเข้าบัญชี เช่น การถอนเงินโดยออกเป็นเช็คเงินสด หรือการนำเช็คเงินสดไปขึ้น
4. หากต้องการเบิกถอนเงินสดตั้งแต่ 5 ล้านบาทขึ้นไปที่สาขา ต้องทำอะไรบ้าง
ตอบ: กรณีลูกค้าต้องการถอนเงินสดที่สาขา หรือการเบิกถอน/ขึ้นเงินจากเช็คเงินสดที่ไม่ขีดคร่อมเข้าบัญชี โดยมีจำนวนตั้งแต่ 5 ล้านบาทขึ้นไป ลูกค้าต้องดำเนินการ
(1) แสดงตัวตน/ข้อมูลปัจจุบัน เช่น กิจการ อาชีพ
(2) แจ้งวัตถุประสงค์การใช้เงินสด และแสดงเอกสารประกอบ (ถ้ามี)
หากลูกค้าไม่สามารถแจ้งวัตถุประสงค์/เหตุผล/ความจำเป็น หรือไม่สามารถให้เอกสาร/ข้อมูลที่จำเป็นได้ สถาบันการเงินไม่สามารถทำธุรกรรมเบิกถอนเงินสดดังกล่าวให้ได้
กรณีลูกค้าต้องการโอนเงิน หรือใช้เช็คที่ขีดคร่อมเข้าบัญชี จำนวนตั้งแต่ 5 ล้านบาทขึ้นไป สามารถทำได้ตามปกติ เนื่องจากเป็นธุรกรรมที่ติดตามหรือตรวจสอบเส้นทางการเงินได้
5. จะทำให้การรับบริการที่สาขา ใช้เวลานานขึ้นกว่าเดิมหรือไม่
ตอบ: กรณีธุรกรรมเงินสดที่ยอดไม่สูงหรือความเสี่ยงต่ำ ใช้เวลาทำธุรกรรมไม่แตกต่างจากเดิม
กรณีธุรกรรมเงินสดเกิน 5 ล้านบาท อาจใช้เวลามากขึ้นในบางกรณี จากการสอบถามข้อมูล/ขอเอกสารเพิ่มเติม
6. หากไม่สามารถทำธุรกรรมเงินสดเกิน 5 ล้านบาทได้ จะถือว่าบัญชีนั้นถูกอายัดหรือไม่
ตอบ: การตรวจสอบการทำธุรกรรมเงินสดเกิน 5 ล้านบาท ไม่เกี่ยวข้องกับการอายัดบัญชี
ดังนั้น แม้ลูกค้าจะไม่สามารถเบิกถอนเงินสดเกิน 5 ล้านบาทได้ (เนื่องจากไม่สามารถระบุชื่อผู้รับ/วัตถุประสงค์การใช้เงิน/ให้เอกสารประกอบ) ลูกค้ายังสามารถใช้บัญชีทำธุรกรรมอื่นๆ ได้ตามปกติ
