ตั้งแต่โลกได้รู้จัก ChatGPT เมื่อกว่า 3 ปีก่อน ภูมิทัศน์เทคโนโลยีเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง จากเดิมที่ AI ถูกมองเป็นเครื่องมือเสริม วันนี้มันกลายเป็น ‘โครงสร้างพื้นฐาน’ ไม่ต่างจากอินเทอร์เน็ตหรือคลาวด์ในอดีต ความสามารถของโมเดล AI ก้าวกระโดดทั้งด้านภาษา การวิเคราะห์ข้อมูลซับซ้อน ภาพ วิดีโอ และเหตุผลเชิงลึก ซึ่งเพียง 18 เดือนก่อนยังแทบเป็นไปไม่ได้
ข้อมูลจากทีม Global Investing หลักทรัพย์บัวหลวง ระบุว่าเบื้องหลังการพัฒนานี้คือการลงทุนมหาศาลในโครงสร้างพื้นฐาน ตั้งแต่ GPU หน่วยความจำ ไปจนถึงศูนย์ข้อมูลทั่วโลก ทำให้ AI ไม่ใช่แค่นวัตกรรม แต่กลายเป็น ‘วัฏจักรเศรษฐกิจขนาดใหญ่ที่สุดของทศวรรษ’ ปี 2569 จึงเป็นจุดเปลี่ยนจากคำถามว่า ‘AI ทำอะไรได้บ้าง?’ สู่คำถามใหม่ว่า ‘โมเดลธุรกิจใดจะสร้างรายได้จริง?’ และ ‘Ecosystem ใดจะเติบโตในรอบนี้?’
แรงขับจาก Hyperscaler และการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน
ในปีนี้ Hyperscaler รายใหญ่ เช่น Microsoft, Google, Amazon และ Meta รวมถึง Alibaba และ Tencent ยังคงเดินหน้าทุ่มเงินลงทุนสร้างศูนย์ข้อมูล AI และโครงสร้างพื้นฐานเพื่อรองรับโมเดลขนาดใหญ่ โดย CAPEX ของ Hyperscaler ในปี 2569 คาดว่าจะยังอยู่ในระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ ซึ่งสะท้อนว่าต้นน้ำของอุตสาหกรรมยังมีแรงหนุนต่อเนื่อง ผู้ผลิตชิปและหน่วยความจำ เช่น TSMC, Samsung, SK Hynix และ Micron ได้อานิสงส์จากความต้องการหน่วยความจำความเร็วสูง (HBM) ที่เป็นคอขวดสำคัญของอุตสาหกรรม ขณะที่ฝั่งจีนเองก็เร่งพัฒนา Semiconductor ภายในประเทศ ทำให้ SMIC ถูกจับตาในฐานะผู้เล่นสำคัญในซัพพลายเชนเอเชีย โดยเฉพาะงานที่ต้องรองรับดีมานด์ AI ที่เพิ่มขึ้นในประเทศ
พลังงาน คอขวดใหม่ของการเติบโต
เมื่อความต้องการศูนย์ข้อมูล AI เพิ่มขึ้นแบบทวีคูณ โลกกำลังก้าวเข้าสู่ปัญหาใหม่ที่ไม่ใช่ชิปหรือหน่วยความจำ แต่คือพลังงานไฟฟ้า ศูนย์ข้อมูลยุค AI ใช้ไฟมากกว่าศูนย์ข้อมูลเดิมหลายเท่า ทั้งด้านการประมวลผลและระบบหล่อเย็น ทำให้เกิด ‘AI Power Crunch’ ในหลายประเทศพร้อมกัน เช่น สหรัฐฯ และยุโรปที่โครงข่ายไฟฟ้าเริ่มรองรับดีมานด์ไม่พอ หลายรัฐในสหรัฐฯ เริ่มจำกัดคิวศูนย์ข้อมูลใหม่เพราะไฟฟ้าไม่พอจ่าย Hyperscaler ต้องหันไปลงทุนพลังงานทางเลือกเอง ทั้ง Microsoft, Amazon และ Google หันมาลงทุนซื้อไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนแบบระยะยาว (PPA) และพิจารณาเทคโนโลยีใหม่ เช่น Small Modular Reactor (SMR) ประเทศที่มีไฟฟ้าเหลือ เช่น UAE และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้บางประเทศ กลายเป็นจุดยุทธศาสตร์ด้านโครงสร้างพื้นฐาน AI บริษัทพลังงานและโครงสร้างพื้นฐานไฟฟ้ากลายเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่ AI โดย AI ไม่ได้เติบโตอยู่ในอุตสาหกรรมเทคอย่างเดียวอีกต่อไป แต่เริ่มดึงอุตสาหกรรมพลังงานและสาธารณูปโภคเข้ามาในวงจรด้วย
ปีแห่ง ROI ตลาดเลิกให้ค่าการเล่าเรื่อง
หลังจากปี 2567 – 2568 ที่บริษัทเพียงประกาศทำ AI ก็ได้แรงหนุนจากตลาด ปี 2569 จะเป็นปีที่ตลาดเปลี่ยนเกณฑ์ประเมินไปสู่ผลลัพธ์จริง โดยเน้น 3 ปัจจัยหลัก ได้แก่ การสร้างรายได้ใหม่จากบริการ AI หรือ subscription, การเพิ่มประสิทธิภาพเพื่อลดต้นทุน และโมเดลธุรกิจที่สามารถขยายตามการใช้งาน AI เช่น ซอฟต์แวร์ที่คิดค่าบริการตามปริมาณการประมวลผล บริษัทที่พิสูจน์ได้ว่ามี ROI ชัดเจนจะได้รับการประเมินมูลค่าที่สูงขึ้น ขณะที่บริษัทที่ยังอยู่ในขั้นทดลองอาจถูกกดดันจากตลาด
ปลายน้ำเริ่มเก็บเกี่ยว: Enterprise AI และ Health Tech
เมื่อองค์กรเริ่มนำ AI เข้าสู่งานจริง ไม่ใช่แค่โครงการทดลอง ตลาดจึงกลับมาให้ความสำคัญกับบริษัทซอฟต์แวร์ที่สามารถสร้างรายได้จาก AI ได้อย่างจับต้องได้ โดยมีสามกลุ่มที่คาดว่าจะโดดเด่นในปี 2569 ได้แก่ ซอฟต์แวร์องค์กรและ AI Application เช่น Salesforce, Oracle และ Palantir ซึ่งได้เปรียบจากฐานลูกค้าองค์กรเดิม กลุ่ม AI Industry Solutions ที่ให้บริการแก่โลจิสติกส์ การผลิต และภาครัฐ รวมถึง Health Tech ที่ใช้ AI ในการแพทย์ เช่น Intuitive Surgical ซึ่งเป็นผู้นำด้านหุ่นยนต์ผ่าตัดที่ผสานข้อมูลและการประเมินภาพแบบเรียลไทม์
AI พลิกแพลตฟอร์มคอนเทนต์และเศรษฐกิจดิจิทัล
AI ไม่ได้พลิกเฉพาะอุตสาหกรรมองค์กรหรือภาคการผลิต แต่กำลังเปลี่ยนพฤติกรรมการเสพสื่อของผู้บริโภคในระดับโครงสร้าง ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อแพลตฟอร์มคอนเทนต์และอีคอมเมิร์ซที่อาศัย Engagement เป็นหัวใจของโมเดลธุรกิจ แพลตฟอร์มอย่าง YouTube, TikTok, Bilibili และ Kuaishou เริ่มใช้ AI เข้าไปแก้ปัญหารากของธุรกิจ เช่น การเพิ่มคุณภาพคอนเทนต์ที่ผลิตโดยผู้ใช้ การจับคู่คอนเทนต์กับผู้ชมได้แม่นยำขึ้น และการขยายโมเดลรายได้ใหม่ เช่น Paid content, micro-payment และ live commerce การเติบโตของกลุ่มนี้แม้ไม่วูบวาบแบบกลุ่มฮาร์ดแวร์ แต่มีเสถียรภาพเชิงพฤติกรรมผู้บริโภคที่ยั่งยืนกว่า และเป็นหนึ่งในกลุ่มที่มีแนวโน้มได้แรงหนุนจาก AI เช่นกัน
ภาพรวมและมุมมองจากทีม Global Investing หลักทรัพย์บัวหลวง
เมื่อพิจารณาภาพรวมทั้งหมด จะเห็นว่าอุตสาหกรรม AI ในปี 2569 ไม่ได้ถูกขับเคลื่อนโดยปัจจัยเดียวอีกต่อไป แต่กำลังเข้าสู่จุดที่ทุกชั้นของห่วงโซ่ทำงานประสานกันอย่างชัดเจน ต้นน้ำได้รับแรงสนับสนุนจากเม็ดเงินลงทุนของ Hyperscaler ที่ยังไม่มีทีท่าชะลอ ขณะที่ซัพพลายชิปและหน่วยความจำยังไม่ทันดีมานด์ ปลายน้ำอย่างซอฟต์แวร์องค์กรเริ่มเห็นผลลัพธ์ของการนำ AI ไปใช้งานจริง รวมถึงกลุ่ม Health Tech และแพลตฟอร์มคอนเทนต์เริ่มเปลี่ยนพฤติกรรมผู้บริโภคอย่างเป็นรูปธรรม ที่สำคัญที่สุด ตลาดกำลังเลื่อนจุดสนใจจากความสามารถของ AI ไปสู่ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ ทำให้ปี 2569 ถูกจับตามองว่าอาจเป็นปีแรกที่ AI ไม่ได้ถูกประเมินในฐานะเทคโนโลยีอีกต่อไป แต่ในฐานะระบบเศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูล พลังงาน และประสิทธิภาพขององค์กรในทุกระดับ และนี่คือสิ่งที่จะกำหนดทิศทางตลาดเทคโนโลยีของโลกในทศวรรษหน้าอย่างแท้จริง
ภาพ: J Studios/Getty Images
