วันนี้ (29 มิถุนายน) ที่รัฐสภา ดร.การดี เลียวไพโรจน์ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ ได้อภิปรายในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร เพื่อพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 โดยตั้งคำถามว่า งบประมาณฉบับนี้กำลังเป็นงบไร้อนาคต ที่อาจทำให้ประเทศไทยตกขบวนเทคโนโลยีโลก เนื่องจากขาดวิสัยทัศน์ในเชิงยุทธศาสตร์ที่ชัดเจน
ประเด็นแรก การจัดงบประมาณกระจัดกระจายและซ้ำซ้อน พบว่ากระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ได้รับงบประมาณ 13,625 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อนถึง 30% คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 0.36 ของงบประมาณทั้งประเทศ แต่กว่าร้อยละ 65 กระจุกตัวอยู่ในโครงการระบบ Cloud ภาครัฐ (GDCC) ที่ตั้งงบสูงถึง 5,000 ล้านบาท และยังพบว่ามีความซ้ำซ้อนกับหน่วยงานอื่นๆ เช่น กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงสาธารณสุข และ กระทรวง อว. ที่มีการแยกเช่าระบบ Cloud ของตนเองอีก 55 โครงการ มูลค่ารวมกว่า 1,530 ล้านบาท
นอกจากนี้ งบด้านไอทีภาพรวมทั้งประเทศที่มีสูงถึง 51,000 ล้านบาท โดยไม่มีแผนที่นำทาง (Roadmap) หรือพิมพ์เขียวที่ชัดเจน สะท้อนว่าผู้บริหารกระทรวงทำหน้าที่เสมือนหัวหน้าฝ่ายจัดซื้อมากกว่าผู้กำหนดกลยุทธ์ประเทศ
ประเด็นที่สอง งบประมาณ AI ติดป้ายปลอม-ไม่ตรงปก จากการตรวจสอบงบประมาณที่ระบุคำว่าปัญญาประดิษฐ์ (AI) จำนวน 2,583 ล้านบาท รวม 198 รายการ ใน 91 หน่วยงาน พบว่ากว่าร้อยละ 90 ระบุว่าเป็นงบลงทุน แต่เมื่อเจาะลึกเนื้อหาภายในกลับเป็นการนำเงินไปใช้สร้างห้องเรียน ซื้อครุภัณฑ์ และสร้างอาคาร ซึ่งไม่ใช่การลงทุนเพื่อสร้างผลสัมฤทธิ์หรือพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางด้าน AI อย่างแท้จริง แต่เป็นเพียงการแปะป้ายเพื่อขออนุมัติงบประมาณ
ประเด็นสุดท้าย เสี่ยงนำพาประเทศตกขบวนโลก ดร.การดี ย้ำว่า รัฐบาลชุดนี้ยังไม่มีคำตอบที่ชัดเจนใน 5 ด้านหลัก ได้แก่ โครงสร้างพื้นฐาน AI ระดับชาติ ข้อมูลสำหรับ Train AI การต่อยอดสู่ภาคเอกชน การยกระดับทักษะแรงงาน และธรรมาภิบาล AI (AI Governance) โดยได้เตือนว่าหากยังไม่มีการวางรากฐานที่ดี ประเทศไทยจะประสบปัญหาซ้ำรอยวิกฤต E-Commerce ต่างชาติที่เข้ามาทำลายโครงสร้าง SME ไทย และภายใน 3 ปีข้างหน้า ข้อมูลความมั่นคงและเทคโนโลยี AI ของประเทศอาจจะตกไปอยู่ในมือของกลุ่มทุนต่างชาติทั้งหมด จนคนไทยไม่สามารถเข้าถึงสิทธิประโยชน์ได้เลย
“ถ้าวันนี้เราไม่วางโครงสร้างพื้นฐานและยุทธศาสตร์ที่ดี บทเรียนจาก E-Commerce จะกลับมาหลอนเราเรื่อยๆ จึงขอเรียกร้องให้ทุกฝ่ายร่วมกันทบทวนและแก้ไข เพื่อเปลี่ยนงบประมาณไร้อนาคตฉบับนี้ ให้เป็นโอกาสในการขับเคลื่อนประเทศไปด้วยกัน” ดร.การดี กล่าว
