เทศกาลสร้างสรรค์ Pattani Decoded ประจำปี 2569 เตรียมเปิดฉากอย่างเป็นทางการระหว่างวันที่ 11-19 กรกฎาคม 2569 นี้ ภายใต้แนวคิด ‘Riversation’ (บทสนทนาผ่านสายน้ำ) โดยมุ่งเน้นการสำรวจและสะท้อนเรื่องราวของเมืองปัตตานีที่ผูกพันกับทรัพยากรน้ำผ่าน 3 มิติสำคัญ ได้แก่ Root (รากเหง้าประวัติศาสตร์), Resource (ทรัพยากรและภูมิปัญญา) และ Resilient (การปรับตัวต่อวิกฤตภูมิอากาศและอุทกภัย) เพื่อการเปิดพื้นที่พูดคุยถึงอนาคตของปัตตานี ทั้งในแง่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ การอนุรักษ์ และการรับมือกับวิกฤตสิ่งแวดล้อมที่กำลังเกิดขึ้นจริง
ในปีนี้ งานจะกระจายตัวจัดขึ้นใน 3 ย่านสำคัญของเมืองปัตตานี ได้แก่ ย่านสะบารัง ย่านจะบังติกอ และย่านอารมณ์ดี (ย่านเมืองเก่า) เพื่อนำเสนอความเปลี่ยนแปลงของเมืองตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ผ่าน 10 นิทรรศการและกิจกรรมไฮไลต์เชิงโครงสร้าง สังคม และสิ่งแวดล้อม ดังนี้
- นาวา ศรัทธา ลังกาสุกะ: นิทรรศการประวัติศาสตร์พันปีที่นำเสนอหลักฐานทางโบราณคดีจากเมืองโบราณยะรัง รวมถึงการค้นพบเหรียญเงินเปอร์เซียโบราณอายุกว่า 1,500 ปี พร้อมถ่ายทอดบันทึกความทรงจำของชาวปัตตานีในยุค พ.ศ. 2500 ที่เคยเดินทางแสวงบุญทางเรือจากอ่าวปัตตานีสู่ทะเลแดง
- ประมงปัตตานี: จากอดีตสู่อนาคต: นิทรรศการเชิงวิพากษ์ที่สะท้อนภาวะ ‘อาทิตย์อัสดง’ ของอุตสาหกรรมประมงพื้นบ้าน ท่ามกลางความท้าทายจากกฎระเบียบที่เข้มงวด มลพิษทางน้ำ ขยะทะเล และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พร้อมนำเสนอแนวทางการฟื้นฟูระบบนิเวศอย่างยั่งยืน
- The River Caravan: ผลงานมิวสิควิดีโอเชิงสารคดีและบทประพันธ์โดย Stu do vol. Records ที่บอกเล่าการเดินทางของวิถีชีวิตและวัฒนธรรมหลากหลายชาติพันธุ์ในพื้นที่ภาคใต้ตอนล่าง (Deep South) ที่เติบโตและพึ่งพาอาศัยสายน้ำ
- 14+1 Flooding Landscape: งานศิลปะจัดวาง (Installation Art) โดยกลุ่ม สานสาด ที่ใช้ฐานข้อมูลระดับน้ำท่วมจริงของ 14 จังหวัดภาคใต้ มาจำลองเป็น ‘เสาแห่งความหวัง’ เพื่อสะท้อนผลกระทบจากภัยพิบัติและจินตนาการถึงโครงสร้างเมืองที่ยืดหยุ่นในอนาคต
- Laut Damai สมุทราแห่งสันติ: นิทรรศการโดย เอ็มโซเฟียน เบ็ญจเมธา ที่ใช้ความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตใต้ทะเลเป็นสัญลักษณ์เปรียบเทียบ เพื่อสร้างความเข้าใจในความแตกต่างทางความคิดและลดอคติในสังคม
- The Missing Canon: งานนิทรรศการจาก Studio Act of Kindness ที่ตั้งคำถามต่อประวัติศาสตร์และเรื่องเล่าที่ขาดหาย โดยหยิบยกเรื่องราวลึกลับของ ‘ปืนใหญ่มหานครา’ และ ‘ปืนใหญ่มหาเลลา’ ที่สูญหายไปจากบันทึก แต่ยังคงอยู่ในความทรงจำร่วมของคนในท้องถิ่น
- Sastera: เทศกาลหนังสือเมืองแห่งสายน้ำ: ครั้งแรกของการเปิดพื้นที่วรรณกรรมมลายูและสากล (Sastera หมายถึง วรรณกรรมในภาษามลายู) เพื่อสร้างพื้นที่แห่งปัญญาและการแลกเปลี่ยนมุมมองผ่านตัวอักษรท่ามกลางยุคสมัยที่เปลี่ยนแปลง
- Pattani Fishermen Community Hub: พาวิเลียนสถาปัตยกรรมสาธารณะร่วมสมัย ออกแบบโดย Jenchieh Hung และ กุลธิดา ทรงกิตติภักดี จาก HAS design and research มุ่งหมายให้เป็นพื้นที่เรียนรู้และเชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนกับแม่น้ำปัตตานี
- Senjata Patani: นิทรรศการแสดงงานประณีตศิลป์ชั้นสูงอย่าง ‘กริช’ และ ‘เครื่องทองเหลือง’ ซึ่งเป็นหลักฐานเชิงประจักษ์ที่สะท้อนถึงความรุ่งเรืองและอัตลักษณ์ทางอารยธรรมมลายูในอดีต
- กิจกรรมวิถีเมืองและทักษะการรับมือภัยพิบัติ: การเปิดพื้นที่สร้างประสบการณ์ตรงผ่านกิจกรรมทางเลือก เช่น การตกปลาตามวิถีเมือง, การวิ่งสำรวจเมืองยามเช้า, การล่องเรือชมสถาปัตยกรรมริมน้ำ รวมถึงการจัดเวิร์กชอปฝึกอบรมทักษะการกู้ภัยและรับมือภัยพิบัติทางน้ำให้กับประชาชน
