เลือกตั้ง 2569 : We Watch แถลงผลจับตาเลือกตั้ง-ประชามติ พบ 8 ปัญหา บัตรเขย่ง-เจ้าหน้าที่ผิดพลาด-ซื้อเสียง ชี้ประชาชนกว่า 57% ไม่พอใจการทำงาน กกต.

วันนี้ (10 กุมภาพันธ์) เครือข่ายภาคประชาชนสังเกตการณ์การเลือกตั้ง (We Watch) นำโดย พงษ์ศักดิ์ จันทร์อ่อน ผู้อำนวยการ We Watch และคณะทำงาน แถลงข่าวสรุปสถานการณ์ การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและการออกเสียงประชามติ ซึ่งจัดขึ้นเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ซึ่งได้ระดมอาสาสมัครกว่า 16,360 คน สังเกตการณ์ใน 77 จังหวัดทั่วประเทศ พบข้อบกพร่องร้ายแรงหลายประการที่สะท้อนถึงความไม่โปร่งใสและไร้ประสิทธิภาพ

We Watch ยังเปิดเผยข้อมูลสถิติผู้มาใช้สิทธิประมาณ 34.9 ล้านคน แต่สิ่งที่น่ากังวลคือพบ ‘บัตรเสีย’ ในสัดส่วนที่สูง เฉลี่ยถึงร้อยละ 8.3 ของบัตรเลือกตั้งทั้ง 2 รูปแบบ นอกจากนี้ จากการสำรวจความพึงพอใจของประชาชนหน้าหน่วยเลือกตั้ง พบว่าร้อยละ 57.6 ไม่พึงพอใจการทำงานของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ซึ่งสอดคล้องกับปัญหาหน้างานที่อาสาสมัครพบเจอ

จากการสังเกตการณ์ We Watch สรุปปัญหาสำคัญ 8 ประเด็น ได้แก่

1. หน่วยเลือกตั้งไม่พร้อม: สถานที่คับแคบ แสงสว่างไม่พอ และไม่มีทางลาดสำหรับคนพิการและผู้สูงอายุ ทำให้เกิดอุบัติเหตุในบางพื้นที่

2. ละเมิดสิทธิลงคะแนนลับ: คูหาไม่มีฉากกั้นหลัง หรือจัดวางโต๊ะเจ้าหน้าที่ใกล้เกินไปจนมองเห็นการกาบัตร

3. ข้อมูลผู้มีสิทธิมั่ว: พบชื่อผู้เสียชีวิตในบัญชี หรือตรวจสอบสิทธิออนไลน์มีชื่อแต่หน้าหน่วยไม่มี โดยเฉพาะกรณีรายชื่อหายทั้งจังหวัดที่เชียงใหม่และกาฬสินธุ์

4. เอกสารล่องหนและบัตรเขย่ง: หลายหน่วยไม่ปิดประกาศผลคะแนน หรือเก็บกลับเร็วผิดปกติ พบปัญหาจำนวนบัตรไม่ตรงกับผู้มาใช้สิทธิ (บัตรเขย่ง) อย่างชัดเจนในพื้นที่ พิจิตร เขต 1, สกลนคร และบุรีรัมย์ เขต 1

5. เจ้าหน้าที่ (กปน.) สับสน: ไม่ตรวจสอบบัตรประชาชน วินิจฉัยบัตรดี/บัตรเสียผิดพลาด แม้มีการทักท้วงจากผู้สังเกตการณ์

6. กีดกันภาคประชาชน: ห้ามถ่ายภาพขณะนับคะแนนและขอดูเอกสาร ทั้งที่ กกต. มีหนังสืออนุญาตให้ทำได้หากอยู่นอกเส้นกั้น

7. ทุจริตซื้อเสียง: พบพฤติการณ์ให้ถ่ายรูปบัตรที่กาแล้วแลกเงิน 1,000 บาท ที่อุบลราชธานี เขต 7 และกรณีเจ้าหน้าที่พยายามหย่อนบัตรเพิ่มที่พะเยา

8. ปัญหาไฟดับและนับคะแนน: กรณีชลบุรี เขต 1 ที่ไฟดับและผลคะแนนไม่ตรงกับบัตร ซึ่งภาคประชาชนได้ร้องเรียนแล้ว

พงษ์ศักดิ์ระบุเพิ่มเติมว่า ได้ยื่นข้อเสนอเร่งด่วนต่อ กกต. 3 ข้อ คือ 1. ต้องเปิดเผยคะแนนดิบและจำนวนบัตรที่มีปัญหาให้ตรวจสอบได้ทันที 2. เร่งสอบสวนและลงโทษเจ้าหน้าที่ที่ทุจริตหรือข่มขู่ผู้สังเกตการณ์ และ 3.ออกระเบียบคุ้มครองผู้สังเกตการณ์ให้ชัดเจน

ในช่วงถาม-ตอบ ตัวแทน We Watch ยังย้ำถึงกรณีชลบุรี เขต 1 ที่มีปัญหาไฟดับและคะแนนไม่ตรงว่า กกต.กลาง ต้องรีบวินิจฉัยสั่งการ เพราะ กกต. จังหวัดไม่มีอำนาจเปิดหีบ พร้อมยืนยันว่าประชาชนทั่วไปมีสิทธิถ่ายภาพบรรยากาศการนับคะแนนได้ตามกฎหมาย หากไม่รบกวนการปฏิบัติงาน