ทำไมสหรัฐฯ สั่งระงับ วีซ่าถาวร 75 ประเทศ รวมถึงไทย? เริ่ม 21 มกราคมนี้

กลายเป็นข่าวใหญ่ในชั่วข้ามคืน หลังกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐอเมริกาออกมายืนยันรายงานของ Fox News ว่า ทางการเตรียมระงับวีซ่าถาวร (Immigrant Visa) สำหรับผู้สมัครจาก 75 ประเทศ เช่น โซมาเลีย, เฮติ, อิหร่าน, เอริเทรีย รวมถึงไทย

ทั้งนี้ มาตรการดังกล่าวจะมีผลตั้งแต่วันที่ 21 มกราคมนี้เป็นต้นไป โดยมุ่งเป้าไปที่กลุ่มผู้ขอวีซ่าที่เจ้าหน้าที่เห็นว่า อาจกลายเป็น ‘ภาระของรัฐ’ ซึ่งหมายถึงบุคคลที่อาจต้องพึ่งพาสวัสดิการของรัฐบาลเพื่อการดำรงชีพขั้นพื้นฐาน

“การระงับนี้จะยังคงมีผลบังคับใช้ จนกว่าสหรัฐฯ จะสามารถมั่นใจได้ว่าผู้อพยพรายใหม่จะไม่เข้ามาเพื่อดึงทรัพยากรจากประชาชนชาวอเมริกัน เรากำลังดำเนินการเพื่อให้มั่นใจว่าความเอื้อเฟื้อของชาวอเมริกันจะไม่ถูกนำไปใช้ในทางที่ผิดอีกต่อไป” เหล่านี้คือข้อมูลล่าสุดที่เรารู้จากกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ

ระงับวีซ่าถาวร กระทบใครบ้าง?

ตามแถลงการณ์ของกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ เหตุผลในการระงับวีซ่าถาวร เป็นไปเพื่อปกป้องประชาชนจากชาวต่างชาติที่มีเจตนาก่อเหตุโจมตี เป็นกลุ่มผู้ก่อการร้าย คุกคามความมั่นคงแห่งชาติ และความปลอดภัยสาธารณะ ทั้งยุยงให้เกิดอาชญากรรมจากความเกลียดชัง หรือใช้ประโยชน์จากกฎหมายตรวจคนเข้าเมืองเพื่อวัตถุประสงค์ที่เป็นภัย

นอกจากนี้ แถลงการณ์ยังระบุว่า ชาวต่างชาติจากกลุ่มประเทศในลิสต์มีส่วนเกี่ยวข้องกับอาชญากรรม เช่น ฆาตกรรม การก่อการร้าย การยักยอกเงินสาธารณะ การลักลอบขนคน และการค้ามนุษย์

แถลงการณ์ยังระบุเหตุผลอีกอย่างว่า บางประเทศในลิสต์เสนอ ‘สัญชาติโดยการลงทุน’ โดยไม่ต้องพำนักอาศัย ซึ่งสร้างความท้าทายต่อสหรัฐฯ อย่างยิ่งในการคัดกรองและตรวจสอบ และถูกใช้เป็นช่องทางหลบเลี่ยงมาตรการจำกัดการเดินทาง

ทั้งนี้ สำนักข่าว Bloomberg อ้างอิงจากแหล่งข่าวที่ยังไม่เปิดเผยตัวตนว่า มาตรการดังกล่าวจะมีผลเฉพาะกับผู้ที่ต้องการเข้ามาอยู่อาศัยและทำงานในสหรัฐฯ แบบถาวรเท่านั้น

มาตรการนี้ไม่รวมถึงนักท่องเที่ยวหรือแรงงานชั่วคราว ซึ่งเป็นสัดส่วนใหญ่ของผู้ยื่นขอวีซ่า เพราะรัฐบาลคาดว่าความต้องการวีซ่าประเภทนี้จะเพิ่มสูงขึ้น เนื่องจากสหรัฐฯ จะเป็นเจ้าภาพฟุตบอลโลกปี 2026 และโอลิมปิกปี 2028

ดังนั้นมีการคาดการณ์ว่า กลุ่มที่ได้รับผลกระทบหนักมากที่สุด คือ ผู้อพยพที่ต้องการย้ายถิ่นแบบถาวร โดยเฉพาะกลุ่มคู่สมรส บุตร และญาติใกล้ชิดของพลเมืองสหรัฐฯ ที่เดิมมีสิทธิยื่นขอถิ่นพำนักถาวรได้

ความมั่นคงและเศรษฐกิจ คือเหตุผลที่ทรัมป์ตัดสินใจดำเนินนโยบายดังกล่าว?

สำหรับที่มาที่ไปของนโยบายนี้ ต้องทำความเข้าใจก่อนว่า ทรัมป์มีนโยบายพุ่งเป้าโจมตีชุมชนผู้อพยพเป็นทุนเดิม โดยเฉพาะกลุ่มผู้อพยพจากเฮติ โซมาเลีย เวเนซุเอลา เม็กซิโก และประเทศอื่นๆ มาเป็นเวลาหลายปี โดยมักใช้ถ้อยคำดูหมิ่นต่อประชาชน หรือสร้างวาทกรรมบางอย่าง

เช่น ทรัมป์เคยกล่าวบนเวทีดีเบตเลือกตั้งสหรัฐฯ ปี 2024 ว่า ผู้อพยพชาวเฮติในเมืองสปริงฟิลด์และรัฐโอไฮโอ ขโมยสัตว์เลี้ยง กินเนื้อสุนัข และเนื้อแมว

อนึ่งมีการตั้งข้อสังเกตว่า การระงับวีซ่าเกิดขึ้นท่ามกลางสถานการณ์ในรัฐมินนิโซตาในไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา หลังมีข้อกล่าวหาว่า ชาวโซมาเลียในพื้นที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการฉ้อโกงโครงการสวัสดิการของรัฐบาลกลาง

ขณะที่ทรัมป์เคยกล่าวในเดือนพฤศจิกายน 2025 ว่า จะระงับการอพยพจากกลุ่มประเทศโลกที่ 3 อย่างถาวร หลังเกิดเหตุการณ์กราดยิงใกล้ทำเนียบขาว ทำให้สมาชิกกองกำลังพิทักษ์มาตุภูมิ (National Guard) เสียชีวิต ซึ่งมีข้อสันนิษฐานว่า ผู้ก่อเหตุมาจากประเทศอัฟกานิสถาน

นอกจากเหตุผลด้านความมั่นคงแล้ว เรื่องการระงับวีซ่าถาวรยังเกี่ยวข้องกับปัญหาเศรษฐกิจและสวัสดิการโดยตรง ทรัมป์เคยส่ง ‘สัญญาณ’ บางอย่างถึงนโยบายดังกล่าวเมื่อวันที่ 4 มกราคมที่ผ่านมา โดยโพสต์ข้อมูลแผนภูมิผ่าน Truth Social ซึ่งแสดงรายชื่อประเทศ 120 ประเทศที่ชี้ให้เห็นว่า ผู้อพยพจากกลุ่มประเทศดังกล่าว มีสัดส่วนการพึ่งพาระบบสวัสดิการของรัฐในระดับสูง

กราฟดังกล่าวแสดงให้เห็นข้อมูลส่วนประเทศต้นทาง ควบคู่กับตัวเลขการใช้สวัสดิการ โดยมีเกณฑ์ชี้ขาดคือประเทศนั้นต้องใช้สวัสดิการของสหรัฐฯ ‘เกิน 25% ขึ้นไป’ แต่ไม่ได้ระบุประเภทหรือระยะเวลาอย่างชัดเจน

รัฐบาลทรัมป์ใช้เกณฑ์การประเมินผ่าน ‘Public Charge’ หรือภาระสาธารณะ หมายถึง บุคคลที่มีแนวโน้มต้องพึ่งพาสวัสดิการของรัฐในระยะยาว เช่น เงินช่วยเหลือรายได้, สวัสดิการอาหาร, ความช่วยเหลือด้านที่อยู่อาศัย และสวัสดิการด้านสาธารณสุข หรือ Medicaid

อนึ่งรายชื่อ 10 อันดับแรกได้แก่ ภูฏาน (81.4%), เยเมน (75.2%), โซมาเลีย (71.9%), หมู่เกาะมาร์แชลล์ (71.4%), สาธารณรัฐโดมินิกัน (68.1%), อัฟกานิสถาน (68.1%), คองโก (66.0%), กินี (65.8%), ซามัว (1940-1950) 63.4% และเคปเวิร์ด (63.1%)

ขณะที่ไทยอยู่อันดับ 46 หรือคิดเป็นตัวเลข 36.7% ที่ต้องพึ่งพาสวัสดิการสหรัฐฯ

สำหรับเบื้องหลังของนโยบายดังกล่าว นอกจากเหตุผลทางการเมืองอย่างการหาเสียงเรื่องที่เป็น Pain Point ต่อฝ่ายอนุรักษนิยม สหรัฐฯ ยังเผชิญภาวะย่ำแย่เรื้อรังทางเศรษฐกิจ เช่น หนี้สาธารณะสูง, ขาดดุลการคลังต่อเนื่อง (ซึ่งมีรายจ่ายด้านสวัสดิการสูงมาก) และค่าใช้จ่ายทางสังคมสูงผิดปกติ

รัฐบาลทรัมป์จึงมองว่า สหรัฐฯ ไม่สามารถแบกรับภาระเพิ่มได้อีก ทำให้ผู้อพยพจากบางประเทศถูกมองว่า เมื่อเข้ามาแล้วมีแนวโน้มพึ่งพาสวัสดิการ จึงถูกจัดเป็น ‘ต้นทุนของรัฐ’ มากกว่าการลงทุนทางเศรษฐกิจ

ทางออกของรัฐบาลคือจำกัดการอพยพถาวร และทำให้การเข้าถึงสวัสดิการยากขึ้น เพื่อให้เงินรัฐถูกใช้กับชาวอเมริกันเป็นหลัก และลดแรงกดดันต่อระบบการคลังในระยะยาว

อนึ่ง แนวคิดนี้สอดคล้องกับรายงานพิเศษของ CNBC ที่ตั้งคำถามว่า เพราะเหตุใดอินเดียจึงไม่รวมอยู่ในลิสต์รายชื่อ 120 ประเทศ เพราะเป็นหนึ่งในกลุ่มผู้อพยพที่มีรายได้มาก มีอัตราการมีส่วนร่วมในตลาดแรงงานสูง และพึ่งพาสวัสดิการรัฐในระดับต่ำ

รายงานของ CNBC ระบุว่า ผู้อพยพชาวอินเดียมีบทบาทสำคัญต่อเศรษฐกิจสหรัฐฯ ในฐานะเป็นผู้เสียภาษีรายสำคัญ อีกทั้งยังมีส่วนในการก่อตั้งหรือร่วมก่อตั้งสตาร์ตอัปจำนวนมากในซิลิคอนแวลลีย์

ทั้งนี้ ผลการศึกษาล่าสุดจาก Manhattan Institute ระบุว่า ผู้อพยพชาวอินเดียเป็นกลุ่มที่สร้างประโยชน์ทางเศรษฐกิจสูงที่สุด และช่วยประหยัดงบประมาณของรัฐบาลกลางได้ 1.7 ล้านดอลลาร์ภายในระยะเวลา 30 ปี

อย่างไรก็ดี มีผู้เชี่ยวชาญจำนวนไม่น้อยออกมาตั้งข้อสังเกตถึงนโยบายระงับวีซ่าถาวร โดย เดวิด ลีโอโปลด์ ทนายความด้านตรวจคนเข้าเมืองจากเมืองคลีฟแลนด์ และสำนักงานกฎหมาย Thompson Hine ตั้งคำถามถึงความจำเป็นของการระงับวีซ่าแบบเหมารวมกับ Bloomberg

ลีโอโปลด์ระบุว่า กฎหมายตรวจคนเข้าเมืองของสหรัฐฯ มีระบบคัดกรองอย่างเข้มงวดอยู่แล้ว เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้สมัครที่มีแนวโน้มพึ่งพาสวัสดิการของรัฐได้รับอนุญาตให้เข้าประเทศ

เขาตั้งคำถามว่า การสั่งห้ามวีซ่าผู้อพยพและชั่วคราวมีประโยชน์อย่างไร เพราะสหรัฐฯ มีระบบคัดกรองที่เข้มงวด พร้อมชี้ว่า มีบทบัญญัติทางกฎหมายที่ห้ามผู้ที่มีแนวโน้มจะพึ่งพาสวัสดิการของรัฐเข้าประเทศ

นอกจากนี้ ข้อกล่าวอ้างของรัฐบาลสหรัฐฯ ที่ระบุว่า ผู้อพยพที่ใช้สวัสดิการเป็นภาระของรัฐ ยังถูกหักล้างด้วยข้อมูลจาก Cato Institute, American Immigration Council ซึ่งชี้ว่า ผู้อพยพใช้สวัสดิการน้อยกว่าชาวอเมริกันโดยกำเนิด

ภาพ: Jessica Koscielniak / Reuters

อ้างอิง: