แพลตฟอร์มดิจิทัลรายใหญ่ของไทย Grab, Lazada, LINE MAN และ Shopee ผนึกกำลังจัดตั้ง ‘สมาคมการค้าแพลตฟอร์มดิจิทัลไทย’ หรือ TDPA อย่างเป็นทางการ เพื่อยกระดับและเสริมความแข็งแกร่งให้เศรษฐกิจแพลตฟอร์มไทย เติบโตอย่างมีศักยภาพภายใต้กรอบการกำกับดูแลที่โปร่งใส
พันโทหญิง ดร. ธมกร ศุภธนรังสี นายกสมาคมการค้าแพลตฟอร์มดิจิทัลไทย เปิดเผยว่า รายงานเศรษฐกิจดิจิทัลเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (e-Conomy SEA Report 2025) ล่าสุดโดย Google, Temasek และ Bain & Company ระบุว่า มูลค่าเศรษฐกิจดิจิทัลของไทยในปีที่ผ่านมาอยู่ที่ราว 1.73 ล้านล้านบาท เติบโต 16% และยังคงมีขนาดตลาดใหญ่เป็นอันดับ 2 ของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
แรงขับเคลื่อนสำคัญมาจากภาคอีคอมเมิร์ซที่ขยายตัวรวดเร็ว ควบคู่กับธุรกิจขนส่งออนไลน์, บริการส่งอาหาร และสื่อดิจิทัล ซึ่งล้วนมีบทบาทต่อการเติบโตของเศรษฐกิจดิจิทัลไทยอย่างมีนัยสำคัญ จากแนวโน้มดังกล่าว ผู้นำแพลตฟอร์มจึงเห็นความจำเป็นในการรวมพลัง เพื่อร่วมกำหนดทิศทางและยกระดับเศรษฐกิจแพลตฟอร์มไทยสู่มาตรฐานสากล พร้อมผลักดันการเติบโตอย่างยั่งยืน
นายกสมาคมฯ มองว่า ความพร้อมสู่เศรษฐกิจดิจิทัลต้องเริ่มจากความเข้าใจ เนื่องจากปัจจุบันเทคโนโลยีเปลี่ยนเร็วมาก หากผู้ประกอบการขาดความรู้ที่ถูกต้องอาจก่อให้เกิดความกังวลและอุปสรรคต่อการปรับตัว
“บทบาทของ TDPA จึงไม่จำกัดเพียงการสนับสนุนผู้ประกอบการบนแพลตฟอร์ม แต่ยังทำหน้าที่เป็นตัวกลางให้ข้อมูล สร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง และประสานการสื่อสารระหว่างภาคธุรกิจกับภาครัฐ เพื่อให้การขับเคลื่อนเป็นไปในทิศทางเดียวกัน”
ยิ่งไปกว่านั้น การก่อตั้งสมาคม TDPA นับเป็นก้าวสำคัญของอุตสาหกรรมดิจิทัลไทย ในช่วงเวลาที่เศรษฐกิจดิจิทัลไม่ได้เป็นเพียงหนึ่งในภาคธุรกิจอีกต่อไป แต่กลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานและแรงขับหลักของประเทศ ซึ่งมีสัดส่วนราว 10% ของ GDP และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง
สำหรับภารกิจหลัก TDPA มุ่งสร้างระบบนิเวศดิจิทัลที่น่าเชื่อถือ เชื่อมโยงผู้ให้บริการ ผู้บริโภค และผู้ประกอบการ โดยเฉพาะ SMEs ไทย ให้สามารถแข่งขันในระดับสากล พร้อมทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมระหว่างภาครัฐและเอกชน เพื่อพัฒนากรอบนโยบายที่สมดุล โปร่งใส เปิดกว้างต่อการแข่งขัน และตั้งอยู่บนหลักความรับผิดชอบร่วมกัน โดยเชื่อว่าการกำกับดูแลที่แม่นยำและสอดคล้องมาตรฐานสากล จะเป็นรากฐานสำคัญในการเสริมสร้างความเชื่อมั่นและยกระดับเศรษฐกิจแพลตฟอร์มไทยในระยะยาว
ทั้งนี้ TDPA วาง 4 ค่านิยมหลักในการดำเนินงาน ได้แก่
1. ความเป็นกลางและการแข่งขันที่เป็นธรรม ส่งเสริมสนามแข่งขันที่เท่าเทียม เปิดโอกาสให้ทั้งแพลตฟอร์มเกิดใหม่และ SMEs เติบโตได้จริง
2. การกำกับดูแลที่มุ่งผลลัพธ์ ร่วมผลักดันกฎหมายและนโยบายที่ตอบโจทย์ประโยชน์สาธารณะอย่างสมดุล
3. ความโปร่งใสและความไว้วางใจ ยกระดับมาตรฐานด้านข้อมูล ความปลอดภัย และการคุ้มครองผู้บริโภค
4. ส่งเสริมทักษะดิจิทัลและการเข้าถึงโอกาส สนับสนุนธุรกิจไทยก้าวสู่เศรษฐกิจดิจิทัลอย่างมีศักยภาพ
สมาคมฯ ย้ำว่า แต่ละแพลตฟอร์มมีเครื่องมือและระบบสนับสนุนที่ช่วยเพิ่มขีดความสามารถให้คู่ค้า ทั้งด้านการบริหารจัดการ การตลาด และการเข้าถึงผู้บริโภคในวงกว้าง ขณะเดียวกัน ต้องการเห็นภาครัฐเปิดพื้นที่หารือและแลกเปลี่ยนข้อมูลกับภาคเอกชนอย่างใกล้ชิด เพื่อนำไปสู่แนวทางความร่วมมือที่เหมาะสม
ในมิติด้านกฎระเบียบ สมาคมมองว่ายังเป็นงานที่ไม่เสร็จสิ้น เนื่องจากหลายหน่วยงานมีแผนพัฒนากฎหมายของตนเอง สิ่งสำคัญคือการสร้างความเข้าใจต่อโมเดลธุรกิจแพลตฟอร์ม ซึ่งมีกรอบความรับผิดชอบเฉพาะและความซับซ้อนในหลายมิติ โดยเห็นว่าการนำกฎหมายยุคเดิมมาใช้ อาจไม่สอดคล้องกับบริบทเศรษฐกิจดิจิทัลที่เปลี่ยนเร็ว
ทั้งนี้ การออกแบบนโยบายจะเกิดจากความร่วมมือจากทุกภาคส่วน เพื่อให้เกิดความสมดุลและเป็นธรรม และธุรกิจแพลตฟอร์มจะทำหน้าที่เป็นตัวกลาง เชื่อมโยงผู้ซื้อและผู้ขาย
ส่วนหลักเกณฑ์การรับสมาชิก จะพิจารณาจากการเป็นธุรกิจแพลตฟอร์มที่ดำเนินกิจการในประเทศไทย มีฐานผู้ใช้งานและผู้ซื้อจริง และเป็นที่รู้จักในระดับหนึ่ง โดยตั้งเป้าดึงสมาชิกเข้ามาอยู่ในสมาคมประมาณ 200 ราย ครอบคลุมแพลตฟอร์มหลากหลายประเภท เช่น เดลิเวอรี่, ท่องเที่ยว และบริการดิจิทัลอื่นๆ ทั้งรายเล็ก, รายกลาง และใหญ่
อย่างไรก็ตาม การจัดตั้งสมาคมดังกล่าวเกิดจากการหารือร่วมกันต่อเนื่องนานกว่าหนึ่งปี ก่อนจะก่อตั้งขึ้นอย่างชัดเจน ซึ่งสอดรับกับทิศทางของภาครัฐที่ต้องการเห็นแพลตฟอร์มดิจิทัลมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาทักษะและยกระดับศักยภาพผู้ประกอบการไทยให้แข่งขันกับประเทศอื่นได้มากขึ้น
และในช่วงเวลาเดียวกัน ยังได้คลายข้อกังวลเรื่องความเป็นกลาง เนื่องจากสมาชิกบางรายเป็นคู่แข่งทางธุรกิจกัน โดยสมาคมฯ ยืนยันว่าทุกฝ่ายยึดหลักความเชื่อมั่น โปร่งใส และให้เกียรติซึ่งกันและกัน มุ่งทำงานบนเป้าหมายร่วมในการผลักดันระบบนิเวศแพลตฟอร์มไทยให้เติบโตอย่างยั่งยืนและพร้อมแข่งขันในเวทีโลก
