จับตามองไวรัสนิปาห์ในเอเชีย หลังอินเดียมีผู้ติดเชื้อ 2 ราย ทำให้ไทย สิงคโปร์ ฮ่องกง จีน เนปาล และมาเลเซีย เพิ่มมาตรการคัดกรองผู้โดยสารอย่างเข้มงวด ขณะที่ผู้เชี่ยวชาญชี้ว่า ไวรัสนิปาห์ไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่ก็ต้องเฝ้าระวังการแพร่กระจายจากคนสู่คน ซึ่งขณะนี้ยังไม่เป็นภัยคุกคามร้ายแรงที่สร้างผลกระทบในวงกว้าง
สื่อต่างประเทศหลายแห่ง เช่น Reuters, BBC, CNA, SkyNews รายงานสถานการณ์ล่าสุดในเอเชียถึงการรับมือไวรัสนิปาห์ หลังเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในอินเดียเปิดเผยว่า มีผู้ติดเชื้อทั้ง 2 รายในรัฐเบงกอลตะวันตก ซึ่งเป็นบุคลากรทางการแพทย์ โดยขณะนี้กำลังเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลท้องถิ่น
ทั้งนี้ กระทรวงสาธารณสุขอินเดียระบุว่า ทางการได้ติดตามประชากรกลุ่มเสี่ยงจำนวน 196 คน ที่ใกล้ชิดหรือเกี่ยวข้องกับผู้ติดเชื้อทั้งสองราย โดยขณะนี้ยังไม่พบใครมีอาการ และผลตรวจทั้งหมดเป็นลบ
นอกจากนี้ แถลงการณ์ของกระทรวงสาธารณสุขอินเดียยังระบุว่า มีการเผยแพร่ข้อมูลผู้ป่วยโรคไวรัสนิปาห์ไม่ถูกต้อง พร้อมย้ำว่า ได้เพิ่มมาตรการเฝ้าระวังอย่างเข้มงวด ซึ่งช่วยควบคุมสถานการณ์ได้ทันท่วงที
เอเชียรับมือการแพร่ระบาดไวรัสนิปาห์อย่างไร
สิงคโปร์จะเริ่มมาตรการคัดกรองอุณหภูมิร่างกายผู้โดยสารที่เดินทางมาจากอินเดีย และวางแผนจัดตั้งแพลตฟอร์มรายงานข้อมูลเชื้อที่ตรวจพบ ขณะที่กระทรวงแรงงานจะเพิ่มการเฝ้าระวังแรงงานข้ามชาติมาจากเอเชียใต้ พร้อมประสานผู้ให้บริการด้านสาธารณสุขเพื่อยกระดับการเฝ้าระวัง
ออง เยคุง (Ong Ye Kung) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขของสิงคโปร์โพสต์ข้อความบน Facebook ระบุว่า โลกจำเป็นต้องอยู่ในภาวะเฝ้าระวังสถานการณ์อยู่เสมอ เนื่องจากการระบาดของโรคร้ายแรงสามารถเกิดขึ้นได้เป็นระยะในหลายพื้นที่
รัฐมนตรีกระทรวงสาธารณสุขย้ำว่า ประเด็นสำคัญที่ต้องจับตาเป็นพิเศษ คือการแพร่เชื้อจากคนสู่คนอย่างต่อเนื่อง ซึ่งขณะนี้ ไวรัสยังจำกัดการแพร่เชื้ออยู่ในวงแคบ ต่างจากการแพร่ระบาดของโรคซาร์สหรือโควิด-19 ที่แพร่กระจายในวงกว้าง
ขณะที่ฮ่องกงให้กรมอนามัยคัดกรองผู้ป่วยที่ท่าอากาศยานนานาชาติจากฮ่องกง และตรวจวัดอุณหภูมิของผู้โดยสารที่เดินทางมาจากอินเดีย ด้านจีนแผ่นดินใหญ่ระบุว่า ยังไม่พบผู้ติดเชื้อในประเทศ แต่มีความเสี่ยงในการนำเข้าเชื้อ
นอกจากนี้ เนปาล ประเทศที่มีพรมแดนติดกับอินเดีย ก็เริ่มทำการตรวจคัดกรองผู้ที่เดินทางเข้ามาทางสนามบินในกรุงกาฐมาณฑุ และจุดผ่านแดนทางบกอื่นๆ ที่ติดกับอินเดียแล้วเช่นกัน
ด้านกระทรวงสาธารณสุขมาเลเซียยกระดับความพร้อมรับมือไวรัสนิปาห์ ผ่านการคัดกรองสุขภาพในสนามบิน โดยเฉพาะผู้เดินทางจากประเทศที่จัดว่าอยู่ในกลุ่มเสี่ยง
ส่วนมาตรการของไทย ทางการได้เพิ่มความเข้มงวดของมาตรการคัดกรองที่สนามบินตั้งแต่ต้นสัปดาห์นี้ โดยจัดจุดจอดอากาศยานพิเศษสำหรับเที่ยวบินจากพื้นที่ที่พบการติดเชื้อ พร้อมกำหนดให้ผู้โดยสารต้องกรอกแบบฟอร์มแสดงข้อมูลสุขภาพก่อนผ่านด่านตรวจคนเข้าเมือง
ไวรัสนิปาห์คืออะไร ต้องกังวลมากแค่ไหน?
ไวรัสนิปาห์เป็นโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน (Zoonotic Disease) ถูกค้นพบตั้งแต่ราวปี 1998-1999 โดยมีแหล่งแพร่โรคหลักในค้างคาวผลไม้ โดยเฉพาะค้างคาวขนาดใหญ่อย่างค้างคาวแม่ไก่ ขณะที่สัตว์อื่นอย่างสุกรก็สามารถเป็นพาหะของเชื้อได้เช่นกัน
ไวรัสนิปาห์สามารถแพร่เชื้อจากคนสู่คนได้ผ่านการสัมผัสใกล้ชิด หรืออาหารที่ปนเปื้อนเชื้อ โดยอาการป่วยในมนุษย์จะมีตั้งแต่ไม่มีอาการใดๆ ไปจนถึงสมองอักเสบรุนแรง (Encephalitis) จนถึงขั้นเสียชีวิต ซึ่งมีความเป็นไปได้ถึง 40–75% แล้วแต่ลักษณะการแพร่ระบาดในแต่ละครั้ง
ส่วนอาการทั่วไปที่พบบ่อย ได้แก่ เป็นไข้, ปวดศีรษะ, ปวดกล้ามเนื้อ, อาเจียน และเจ็บคอจากนั้นอาจพัฒนาเป็นอาการอื่นๆ อย่างเวียนศีรษะ ง่วงซึม หรืออาการทางระบบประสาท ซึ่งเป็นอาการบ่งชี้ถึงภาวะสมองอักเสบเฉียบพลัน
แม้ไวรัสนิปาห์ไม่ใช่โรคระบาดสายพันธุ์ใหม่ อย่างไรก็ดี องค์การอนามัยโลก (WHO) จัดให้ไวรัสนิปาห์เป็นเชื้อก่อโรคที่มีความสำคัญเร่งด่วน เนื่องจากยังไม่มีวัคซีนหรือยารักษาที่ได้รับการรับรอง ทำให้ผู้ป่วยมีอัตราการเสียชีวิตสูง และมีความกังวลว่า เชื้ออาจกลายพันธุ์จนแพร่กระจายได้ง่ายขึ้น
ปัจจุบัน แนวทางการรักษาไวรัสนิปาห์ คือ การประคับประคองอาการ โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ป่วยที่มีภาวะระบบทางเดินหายใจหรือระบบประสาทรุนแรง โดย WHO ระบุว่า อินเดียเป็นหนึ่งในพื้นที่เสี่ยงสูงของโลก ขณะที่บังกลาเทศรายงานการพบผู้ติดเชื้อในมนุษย์เกือบทุกปี
ขณะที่ เอฟสตาธิออส จิออติส อาจารย์ด้านไวรัสวิทยาโมเลกุลจาก University of Essex ในสหราชอาณาจักรให้ความเห็นกับ Reuters ว่า แม้ต้องเฝ้าระวังสถานการณ์อย่างใกล้ชิด แต่ขณะนี้ยังไม่มีหลักฐานบ่งชี้ว่า ไวรัสนิปาห์คือภัยคุกคามด้านสาธารณสุขในวงกว้าง
ภาพ: Suvarnabhumi Airport Office / Reuters
อ้างอิง:
- https://news.sky.com/story/what-is-nipah-virus-the-highly-lethal-disease-causing-concern-across-asia-13500185
- https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/india-reports-two-nipah-virus-infections-thai-malaysia-step-up-screening-2026-01-28/
- https://www.channelnewsasia.com/singapore/cda-monitoring-nipah-virus-infection-outbreak-india-5890681
- https://www.bbc.com/news/articles/cd7zp581q5do


