วันนี้ (11 เมษายน) พัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข (สธ.) เปิดเผยถึงความห่วงใยต่อสุขภาพของประชาชนในช่วงเทศกาลสงกรานต์ประจำปี 2569 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่มีการเดินทางกลับภูมิลำเนาและท่องเที่ยวเป็นจำนวนมาก โดยระบุว่า การนั่งรถเป็นระยะเวลานานอาจส่งผลกระทบต่อสมดุลธาตุในร่างกาย โดยเฉพาะธาตุลมและธาตุไฟ ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้เกิดอาการเวียนศีรษะ คลื่นไส้ อ่อนเพลีย รวมถึงระบบย่อยอาหารแปรปรวน
เพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมและดูแลสุขภาพเบื้องต้นระหว่างการเดินทาง กระทรวงสาธารณสุข โดยกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ได้แนะนำให้ประชาชนพกยาสมุนไพร 5 ชนิด ติดรถหรือติดตัวไว้ ควบคู่ไปกับการทำกายบริหารด้วยท่าฤๅษีดัดตนแก้เกียจ เพื่อช่วยผ่อนคลายร่างกาย ป้องกันอาการเมื่อยล้า และลดอุบัติเหตุบนท้องถนน พร้อมเน้นย้ำให้ประชาชนพักผ่อนให้เพียงพอ ดื่มน้ำอย่างสม่ำเสมอ และตรวจสอบสภาพรถให้พร้อมใช้งานอยู่เสมอ
ทางด้าน นายแพทย์อำพล เวหะชาติ ผู้อำนวยการศูนย์การแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ได้ให้รายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับสรรพคุณของยาสมุนไพรทั้ง 5 ชนิด ที่ควรพกติดตัวไว้ในช่วงเดินทางไกล ดังนี้:
- ยาขิง: ช่วยป้องกันและบรรเทาอาการเมารถ เมาเรือ ขับลม และบรรเทาอาการแน่นจุกเสียด
- ยาธาตุบรรจบ: ใช้สำหรับบรรเทาอาการท้องเสียชนิดไม่ติดเชื้อ (ไม่มีมูกเลือด และไม่มีไข้)
- ยาหอมอินทจักร์: ช่วยแก้ลมวิงเวียน คลื่นไส้ อาเจียน และบรรเทาอาการหน้ามืดอ่อนเพลีย
- ยาสเปรย์กระดูกไก่ดำ: ใช้ฉีดพ่นเพื่อบรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อ ฟกช้ำ และเคล็ดขัดยอก
- ยาธาตุอบเชย: ช่วยขับลม บรรเทาอาการท้องอืดและท้องเฟ้อ
อย่างไรก็ตาม ขอให้ประชาชนใส่ใจศึกษาฉลาก วิธีใช้ ข้อห้าม และข้อควรระวังอย่างละเอียดก่อนการใช้ยาสมุนไพรทุกครั้ง เพื่อความปลอดภัยสูงสุด และหากมีข้อสงสัย สามารถปรึกษาแพทย์แผนไทยเพื่อให้การใช้ยาเป็นไปอย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ
นอกจากการเตรียมยาสมุนไพรแล้ว การเติมความสดชื่นและป้องกันอาการกล้ามเนื้อตึงจากการนั่งท่าเดิมนานเกินไป สามารถทำได้ด้วยแนวคิดขยับทุก 2 ชั่วโมง โดยการฝึกท่าฤๅษีดัดตน (ท่าแก้เกียจ) ซึ่งเป็นท่าที่ช่วยยืดคลายกล้ามเนื้อได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีขั้นตอนการปฏิบัติดังนี้:
ท่าเตรียม: ประสานมือทั้งสองข้างไว้บริเวณระดับลิ้นปี่
ขั้นตอนที่ 1: ดันแขนไปทางซ้าย เหยียดแขนให้ตึง หน้าตรง ค้างไว้เล็กน้อย แล้วกลับสู่ท่าเตรียม
ขั้นตอนที่ 2: ดันแขนไปทางขวา เหยียดแขนให้ตึง หน้าตรง ค้างไว้เล็กน้อย แล้วกลับสู่ท่าเตรียม
ขั้นตอนที่ 3: ดันแขนไปด้านหน้า ค้างไว้สักครู่ แล้วกลับสู่ท่าเตรียม
ขั้นตอนที่ 4: ยืดแขนขึ้นด้านบนให้แนบชิดหู ค้างไว้ จากนั้นลดมือลงพักบนศีรษะในลักษณะหงายมือ ก่อนกลับสู่ท่าเตรียม
การบริหารด้วยท่าดังกล่าว ควรทำซ้ำประมาณ 5–10 ครั้ง จะช่วยยืดกล้ามเนื้อบริเวณบ่า ไหล่ แขน หลัง และหน้าอก พร้อมทั้งกระตุ้นการไหลเวียนโลหิตให้ดียิ่งขึ้น ทั้งนี้ ประชาชนสามารถรับชมวิดีโอสาธิตการกายบริหารแบบไทยด้วยท่าฤๅษีดัดตนได้ทางช่องยูทูบของกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก
สำหรับประชาชนที่มีข้อสงสัยเกี่ยวกับศาสตร์การแพทย์แผนไทยและสมุนไพร สามารถขอคำปรึกษาได้จากแพทย์แผนไทยในสถานบริการสาธารณสุขของรัฐทั่วประเทศ หรือติดต่อโดยตรงที่กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก หมายเลขโทรศัพท์ 0 2149 5678 หรือผ่านช่องทางออนไลน์ที่เฟซบุ๊ก กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก และ LINE Official Account: @DTAM
