KnackSat-2 ดาวเทียมไทย ขึ้นสู่อวกาศสำเร็จ!

วงการอวกาศไทยจารึกประวัติศาสตร์หน้าใหม่ หลังดาวเทียม KnackSat-2 (แนคแซท 2) ซึ่งออกแบบและพัฒนาโดยมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ (มจพ.) ถูกปล่อยออกจากสถานีอวกาศนานาชาติ (ISS) เข้าสู่วงโคจรอย่างสมบูรณ์ เมื่อเวลา 15.55 น. ของวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2569 วานนี้

การปล่อยดาวเทียมในครั้งนี้ดำเนินการผ่านระบบ J-SSOD ขององค์การสำรวจอวกาศญี่ปุ่น (JAXA) และไลฟ์สดถ่ายทอดมายังคณะผู้เข้าร่วมงาน KnackSat-2 ประเทศไทย ณ อุทยานเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ (มจพ.)

นำโดย ศาสตราจารย์ ดร.ธีรวุฒิ บุณยโสภณ นายกสภามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ (มจพ.) เป็นประธานกล่าวเปิดงานปล่อยดาวเทียม KNACKSAT-2 พร้อมศาสตราจารย์ ดร.สุชาติ เซี่ยงฉิน ผู้อำนวยการอุทยานเทคโนโลยี, ศาสตราจารย์ ดร.ธานินทร์ ศิลป์จารุ อธิการบดี คณะผู้บริหาร, ดร.พงศธร สายสุจริต รักษาการผู้อำนวยการสถาบันเทคโนโลยีอวกาศนานาชาติเพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจ หัวหน้าโครงการ และนักวิจัยโครงการดาวเทียมแนคแซท 2 ร่วมเป็นสักขีพยาน

นับเป็นก้าวย่างสำคัญที่พิสูจน์ศักยภาพของไทยในการก้าวข้ามจากการเป็นผู้ซื้อ สู่การเป็นผู้พัฒนาเทคโนโลยีอวกาศระดับสากล

นวัตกรรม “Ride-Sharing” ครั้งแรกของไทย

ดาวเทียมนี้มีเป้าหมายเพื่อการศึกษาให้แก่เยาวชน โดยความโดดเด่นของ KnackSat-2 คือการเป็นดาวเทียมขนาดเล็ก (CubeSat) ขนาด 3U (30 x 10 x 10 ซม.) ที่ออกแบบภายใต้แนวคิด “Ride-Sharing Platform” หรือการแชร์พื้นที่บนดาวเทียมร่วมกัน เพื่อบรรจุระบบปฏิบัติการ (Payload) ถึง 7 ระบบ

• สัดส่วนฝีมือคนไทย: ใช้วัสดุและชิ้นส่วนภายในประเทศสูงถึง 98%
• ลดอุปสรรคด้านต้นทุน: เปิดโอกาสให้หน่วยงานวิจัยและเอกชนเข้าถึงอวกาศได้โดยไม่ต้องสร้างดาวเทียมเองทั้งดวง

ภารกิจดาวเทียม KnackSat-2

ดาวเทียม KnackSat-2 ไม่ได้เป็นเพียงความสำเร็จทางวิศวกรรม แต่คือ ‘ห้องแล็บเคลื่อนที่’ บนวงโคจรดาวเทียมที่ความสูงประมาณ 400 กิโลเมตร และปฏิบัติภารกิจต่อเนื่องเป็นเวลา 18 เดือน เพื่อส่งข้อมูลกลับมายังสถานีภาคพื้นดินและระบบคลาวด์ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำไปใช้งาน โดยภารกิจหลักได้แก่

• ปฏิวัติระบบ Satellite IoT เชื่อมต่อเซ็นเซอร์จากพื้นที่อับสัญญาณ ทั้งกลางสมุทร ป่าลึก และไร่นาห่างไกล ให้เข้าถึงข้อมูลได้ไร้ขีดจำกัด
• ยกระดับความปลอดภัยการคมนาคมด้วยระบบ APRS ติดตามตำแหน่งและความเร็วของรถไฟไทยแบบ Real-time ผ่านสัญญาณอวกาศ
• ใช้เฝ้าระวังไฟป่าและตรวจสอบทรัพยากรธรรมชาติ

พันธมิตรระดับโลก: เบื้องหลังความสำเร็จ KNACKSAT-2

โครงการนี้คือผลลัพธ์ของการบูรณาการองค์ความรู้ระหว่างสถาบันการศึกษาและอุตสาหกรรมอวกาศข้ามชาติ ภายใต้มาตรฐานวิศวกรรมสากลดังนี้

• มจพ. & สทอศ. รับผิดชอบการออกแบบระบบ ภารกิจ และการปฏิบัติการภาคพื้น
• NBSPACE สตาร์ทอัพไทยด้านอวกาศ รับผิดชอบการผลิต ประกอบ และทดสอบระบบดาวเทียม พร้อมถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่ภาคอุตสาหกรรม
• KYUTECH (ญี่ปุ่น) สนับสนุนการทดสอบในสภาพแวดล้อมอวกาศ การตรวจสอบความปลอดภัย และความพร้อมก่อนปล่อย
• JAXA (ญี่ปุ่น) สนับสนุนการปล่อยดาวเทียมผ่านสถานีอวกาศนานาชาติ ด้วยระบบ J-SSOD

ดร.พงศธร สายสุจริต หัวหน้าโครงการฯ ระบุว่าเป้าหมายหลักของ KnackSat-2 คือการขับเคลื่อน “เศรษฐกิจอวกาศ” (Space Economy) โดยเน้นการใช้เทคโนโลยี Satellite IoT เพื่อส่งสัญญาณในพื้นที่อับสัญญาณ เช่น กลางมหาสมุทร พื้นที่เกษตรกรรมห่างไกล และเขตป่าลึก ใช้เฝ้าระวังไฟป่าและตรวจสอบทรัพยากรธรรมชาติ สนับสนุนระบบโลจิสติกส์ทางเรือและพาณิชย์นาวี ช่วยให้ภาคธุรกิจเข้าถึงข้อมูลเชิงลึกผ่านระบบเซ็นเซอร์อัจฉริยะได้โดยตรง ในราคาต้นทุนในประเทศ ช่วยลดการพึ่งพาและภาระค่าใช้จ่ายจากเทคโนโลยีต่างชาติ

ความสำเร็จของ KnackSat-2 ไม่ใช่เพียงการส่งดาวเทียมขึ้นไปเท่านั้น แต่ยังส่งความสามารถของคนในประเทศออกนอกโลกได้สำเร็จ จาก “บุคลากร” รุ่นใหม่ ที่จะเป็นฟันเฟืองสำคัญในการขับเคลื่อนขีดความสามารถทางการแข่งขันของประเทศไทยในเวทีโลก