ปี 2026 เปิดศักราชด้วยความร้อนแรงของตลาดการเงินโลกที่ไม่ใช่เพียงแค่การปรับขึ้นของตลาดหุ้นหลายประเทศทั่วโลกที่กลับมาทำการซื้อขายเท่านั้น แต่ยังมาพร้อมกับความเสี่ยงเชิงภูมิรัฐศาสตร์ที่ซับซ้อน หลังประธานาธิบดี Donald Trump สั่งเปิดปฏิบัติการทางการทหารในเวเนซุเอลา ส่งผลให้ราคาสินค้าโภคภัณฑ์อย่างทองคำ เงิน และทองแดงปรับตัวขึ้นจากความกังวลด้านอุปทาน โดยเฉพาะในภาวะปัจจุบันที่ห่วงโซ่อุปทานมีความเปราะบางอยู่แล้วจากทั้งปัจจัยโครงสร้างและการเมืองระหว่างประเทศ
นอกจากทองคำและเงินที่ปรับตัวขึ้นอย่างโดดเด่นในช่วงปีที่ผ่านมา โลหะกลุ่ม Base Metals อาทิ ทองแดง เป็นอีกหนึ่งแร่ที่กำลังจะก้าวขึ้นมาเป็นโลหะน่าจับตาในปี 2026 จากบทบาทในฐานะโลหะเชิงยุทธศาสตร์ของสหรัฐฯ และการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้าง
ทองแดงหนึ่งในแร่ธาตุยุทธศาสตร์สำคัญ
- ราคาทองแดงปรับตัวขึ้นทำจุดสูงสุดใหม่เป็นประวัติการณ์ แตะระดับ 13,187 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน ในการซื้อขายที่ตลาดโลหะลอนดอน (LME) เมื่อวันที่ 6 มกราคม 2026 โดยมีการปรับตัวขึ้นต่อเนื่องนับตั้งแต่ปี 2025 เนื่องจากทองแดงเป็นหนึ่งในแร่ที่รวมอยู่ในรายชื่อแร่ธาตุสำคัญภายใต้ “Final 2025 List of Critical Minerals” ซึ่งเป็นกลุ่มแร่ที่รัฐบาลสหรัฐฯ มองว่ามีความสำคัญต่อทั้งเศรษฐกิจและความมั่นคงของชาติ โดยอาจถูกนำไปสู่การพิจารณามาตรการเพิ่มเติมเช่นการขึ้นภาษีนำเข้า การควบคุมการส่งออก หรือการใช้มาตรการภายใต้กฎหมาย Section 232 เพื่อจัดการความเสี่ยงด้านห่วงโซ่อุปทานของแร่นั้น ๆ
- ภายหลังจากสหรัฐฯ เพิ่มทองแดงเข้าสู่รายชื่อ Final 2025 List of Critical Minerals ผู้ค้าทองแดงได้เร่งซื้อ/นำเข้าทองแดงเข้าสู่สหรัฐฯ เพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงจากมาตรการภาษี โดยข้อมูลจาก ING Group “Copper upside building on tight supply” (As of 8 Dec 2025) ซึ่งเผยว่าในเดือน ส.ค. 2025 การนำเข้าทองแดงบริสุทธิ์ของสหรัฐฯ เพิ่มขึ้นมากกว่า +50%YoY ขณะเดียวกัน สต็อกทองแดงในตลาด COMEX เพิ่มขึ้นเกิน 400,000 ตัน ซึ่งเป็นระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ การสะสมสต็อกดังกล่าวทำให้อุปทานทองแดงนอกสหรัฐฯ ตึงตัวมากขึ้น และเป็นอีกปัจจัยสำคัญที่ผลักดันราคาทองแดงทั่วโลกให้ปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง
บทบาทใหม่ในยุคพลังงานสะอาดและ AI
- อุปสงค์ของทองแดงกำลังเกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้าง จากเดิมอุปสงค์ของทองแดงมีความสัมพันธ์กับการเติบโตทางเศรษฐกิจโลกเป็นหลัก โดยเฉพาะภาคอสังหาริมทรัพย์ของจีนเนื่องจากทองแดงถูกนำมาใช้ในภาคการก่อสร้าง ซึ่งปัจจุบันภาคอสังหาริมทรัพย์จีนยังไม่เกิดการฟื้นตัวเท่าที่ควร แต่อุปสงค์ของทองแดงกลับเริ่มถูกใช้ไปในกิจกรรมอื่นๆ มากขึ้น
- ปัจจุบันทองแดงกลายเป็นหนึ่งในแร่ที่ขับเคลื่อนการเปลี่ยนผ่านสู่ Mega Trend ของโลก ไม่ว่าจะเป็นพลังงานสะอาด หรือการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานของโครงข่ายไฟฟ้าซึ่งเติบโตอย่างก้าวกระโดดจากการมาของอุตสาหกรรม AI เนื่องจากทองแดงมีคุณสมบัติเด่นด้านการนำไฟฟ้าสูงเป็นอันดับสองรองจากเงิน แต่ทองแดงมีข้อดีอีกอย่างคือความทนทานต่อการกัดกร่อนและมีราคาที่ถูกกว่าโดยเปรียบเทียบ โดยทองแดงสามารถส่งพลังงานไปยังศูนย์ข้อมูลหรือ AI Data Center ได้อย่างมีประสิทธิภาพและยังลดการสูญเสียพลังงานได้ดี
- นักวิเคราะห์จาก JP Morgan ประเมินว่า ความต้องการใช้ทองแดงในปี 2026 จะเพิ่มขึ้นเพราะโลกจะใช้ทองแดงสำหรับการสร้าง Data Center ประมาณ 475,000 ตัน ซึ่ง เพิ่มขึ้นราว 110,000 ตันจากปีนี้ และภายในปี 2030 ความต้องการใช้ทองแดงจาก Data Center อาจเพิ่มขึ้นเป็นประมาณ 1 ล้านตันต่อปี ผ่านบทความ JP Morgan “Base & Precious Metals Outlook 2026/27 Even greater heights” (As of 20 Nov 2025)
ทองแดงกำลังเผชิญข้อจำกัดด้านอุปทาน
- บริษัท Freeport-McMoRan อินโดนีเซีย ซึ่งเป็นเหมืองทองแดงขนาดใหญ่อันดับสองของโลก โดยมีกำลังการผลิตราว 4% ของกำลังการผลิตทั่วโลก ประกาศภาวะสุดวิสัย (Force Majeure) เมื่อวันที่ 24 กันยายน 2025 หลังเกิดเหตุโคลนถล่มขนาดใหญ่ที่เหมือง Grasberg เบื้องต้นนักกลยุทธ์สินค้าโภคภัณฑ์จาก ING ประเมินว่า กำลังการผลิตราว 70% ของเหมืองยังต้องใช้เวลาฟื้นตัว และคาดว่าจะกลับมาดำเนินงานได้เต็มกำลังการผลิตอีกครั้งในปี 2027
- การเพิ่มกำลังการผลิตทองแดงจากเหมืองในระยะสั้นยังทำได้ยาก เนื่องจากการก่อสร้างเหมืองใหม่ต้องใช้เวลาพัฒนานาน อีกทั้งยังเผชิญกับความล่าช้าในการขอใบอนุญาต โดยแหล่งแร่ทองแดงที่มีคุณภาพสูงและมีความคุ้มค่าในการลงทุนเริ่มหาได้ยากโดยเฉพาะในเขตอำนาจศาลที่มีความเสี่ยงต่ำ (Tier 1) อาทิ ชิลี แคนาดา สหรัฐฯ และออสเตรเลีย ส่งผลให้การเริ่มโครงการใหม่ซึ่งต้องบุกเบิกในโซนอื่นที่กฎหมายด้านสิ่งแวดล้อมเข้มข้นกว่ามีต้นทุนสูงและมีความคุ้มค่าในการผลิตลดลง ขณะเดียวกันเหมืองทองแดงเดิมที่ดำเนินการอยู่ก็เผชิญกับความท้าทายในการควบคุมคุณภาพแร่ภายในเหมือง
ข้อจำกัดของการรีไซเคิลทองแดง
- แม้ทองแดงมีอีกหนึ่งคุณสมบัติที่โดดเด่นคือ ความสามารถในการรีไซเคิลได้ 100% โดยไม่สูญเสียคุณสมบัติดั้งเดิม ทำให้ทองแดงรีไซเคิลสามารถทำหน้าที่เป็นแหล่งวัตถุดิบเสริมที่มีประสิทธิภาพควบคู่ไปกับการทำเหมืองทองแดงใหม่
- อย่างไรก็ตามกระบวนการรีไซเคิลทองแดงเป็นกระบวนการที่มีความซับซ้อนและประกอบด้วยหลายขั้นตอน ตั้งแต่การรวบรวม การคัดแยก การหลอม ไปจนถึงการกลั่น โดยแต่ละขั้นตอนจำเป็นต้องใช้เทคโนโลยีและแนวปฏิบัติที่แตกต่างกันไปตามประเภทของของเสีย รวมถึงการเผชิญข้อจำกัดอื่นๆ เช่น อุปสรรคในด้านกฎระเบียบพลังงานสะอาด และการเปลี่ยนแปลงทางการค้า
- สถาบันทรัพยากรโลกเผยผ่านบทความ World Resources Institute “More Than Ore: The Pivotal Role Recycled Copper Can Play in the Energy Transition” (As of 7 Jan 2025) โดยประเมินว่าอัตราการรีไซเคิลทองแดงทั่วโลกต้องเพิ่มขึ้นจากราว 32% ในปัจจุบันเป็น 66% หากต้องการให้ทองแดงรีไซเคิลจากผลิตภัณฑ์ที่ใช้งานแล้วสามารถรองรับความต้องการทองแดงในอนาคต
กล่าวโดยสรุปคืออุปสงค์ของทองแดงในปัจจุบันกำลังเกิดความเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างในด้านที่เป็นบวก ส่งผลให้ทิศทางราคาของทองแดงมีโอกาสปรับตัวขึ้นต่อหรืออาจจะรักษาระดับราคาในปัจจุบันเอาไว้ได้ในช่วง 1-2 ปีนี้ ซึ่งเป็นบวกต่อภาคเอกชนและบริษัทจดทะเบียนที่อยู่ในห่วงโซ่อุปทานของการผลิตทองแดงดังนั้นการลงทุนในอุตสาหกรรมเหมืองจึงเป็นหนึ่งใน Theme การลงทุนที่น่าสนใจและมีปัจจัยพื้นฐานรองรับ
ภาพ: Bloomberg Creative/Getty images
