ในปี 2568 ที่กำลังจะมาถึงมีความท้าทายและความเสี่ยงรอภาคธุรกิจไทยที่ต้องเตรียมรับมือในหลายเรื่อง จะมีประเด็นอะไร ธุรกิจไหนเสี่ยงมากที่สุด

ปราณิดา ศยามานนท์ ผู้อำนวยการฝ่าย Industry Analysis ศูนย์วิจัยเศรษฐกิจและธุรกิจ ธนาคารไทยพาณิชย์ (SCB EIC) ให้สัมภาษณ์ผ่านรายการ Morning Wealth ว่า ภาคธุรกิจไทยในปี 2568 มีความท้าทายรออยู่ค่อนข้างมาก ทั้งปัจจัยภายในประเทศและต่างประเทศ โดยปัจจัยภายในประเทศมาจากประเด็นปัญหาความเปราะบางของภาคครัวเรือน รวมถึงการบริโภคในประเทศที่ฟื้นตัวได้ค่อนข้างจำกัด ส่วนปัจจัยต่างประเทศมาจากกรณีที่เศรษฐกิจโลกมีความผันผวนและยังมีประเด็นจากผลกระทบของนโยบายทรัมป์ 2.0

อีกทั้งในภาคของธุรกิจไทยยังมีปัญหาเชิงโครงสร้างภาคการผลิตที่ยังปรับตัวได้ช้าและมีความสามารถในการแข่งขันน้อย รวมถึงปัจจัยการเปลี่ยนแปลงของเมกะเทรนด์ต่างๆ

กำลังซื้อเปราะบาง ฉุดตลาดรถยนต์ปี 2568 ต่อเนื่อง

หากประเมินผลกระทบต่อภาคธุรกิจไทยในปี 2568 ประเมินว่ากลุ่มอุตสาหกรรมยานยนต์จะได้รับผลกระทบจากกำลังซื้อที่ยังคงเปราะบาง รวมทั้งสถาบันการเงินมีความเข้มงวดในการพิจารณาให้สินเชื่อ ในขณะที่ฝั่งผู้ประกอบรถยนต์ก็มีแรงกดดันเพิ่มเติมจากประเด็นการเปลี่ยนผ่านของอุตสาหกรรมจากรถสันดาปไปสู่รถยนต์ EV ส่งผลให้มีข้อจำกัดในการปรับตัวอยู่ค่อนข้างสูง

นอกจากนี้ยังมีกลุ่มธุรกิจอื่นๆ ที่มีความเสี่ยงจะชะลอตัว ได้แก่ กลุ่มอุตสาหกรรมที่เผชิญแรงกดดันจากจีน เช่น กลุ่มผู้ผลิตเหล็กและผลิตภัณฑ์พลาสติก ซึ่งมีความเสี่ยงที่เผชิญกับการตีตลาดของสินค้าราคาถูกจากจีนอย่างต่อเนื่อง ทำให้การผลิตยังมีแนวโน้มหดตัว

ขณะที่ภาคอสังหาริมทรัพย์เชิงพาณิชย์จะเผชิญปัจจัยความเสี่ยงของสถานการณ์โอเวอร์ซัพพลายที่ยังคงมีซัพพลายใหม่ๆ เข้ามาสู่ตลาดอีกจำนวนมาก โดยประเมินว่าความสามารถในการปรับตัวของผู้ประกอบการค่อนข้างมีจำกัด ซึ่งจะเห็นได้ว่าผู้ประกอบการรายใหญ่ยังคงสามารถปรับตัวได้ ขณะที่ผู้ประกอบการอสังหาริมทรัพย์รายกลางและเล็กยังมีข้อจำกัดในการปรับตัว

อย่างไรก็ดี กลุ่มธุรกิจที่ยังคงมีแนวโน้มเติบโตได้ก็ยังคงมีอยู่บ้าง ได้แก่ กลุ่มสินค้าที่สอดรับกับเทรนด์ใหม่ๆ เช่น กลุ่มสินค้าเกษตรและอาหารที่เป็นสินค้าจำเป็นที่ยังคงเติบโตได้ดี รวมถึงกลุ่มสินค้าอิเล็กทรอนิกส์บางหมวดที่ตอบโจทย์เทรนด์เซมิคอนดักเตอร์หรือเกี่ยวข้องกับ AI ที่ยังคงมีแนวโน้มเติบโตได้ รวมถึงธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวที่ยังคงเติบโตได้ตามปริมาณของนักท่องเที่ยว รวมถึงที่เกี่ยวข้องเทรนด์สุขภาพที่ขยายตัวได้ดี

หวั่น ‘ทรัมป์ 2.0’ ดันสินค้าจีนทะลักเข้าไทยปะทุแรงขึ้น

อีกทั้งประเมินว่านโยบายทรัมป์ 2.0 จะมีผลกระทบต่อภาคธุรกิจไทยในหลายด้าน ได้แก่ ผลกระทบที่จะส่งผ่านมาจากจีน เนื่องจากสหรัฐฯ จะมีการตั้งกำแพงภาษีสินค้านำเข้าจากจีน ส่งผลให้จีนส่งออกสินค้าไปยังสหรัฐฯ ได้น้อยลง โดยจะส่งผลกระทบต่อสินค้าขั้นกลางของไทยที่อยู่ใน Value Chain การผลิตของจีน เช่น กลุ่มสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ขั้นกลาง ส่วนประกอบคอมพิวเตอร์ต่างๆ ที่จะมีความต้องการสินค้าชะลอตัวลง

นอกจากนี้ยังมีผลกระทบอีกด้านที่จะส่งต่อมาจากจีน โดยหากจีนส่งออกสินค้าไปยังสหรัฐฯ ได้น้อยลง ทำให้จีนจำเป็นจะต้องหาตลาดส่งออกสินค้าอื่นๆ เพื่อทดแทนตลาดสหรัฐฯ ดังนั้นสินค้าราคาถูกจากจีนมีโอกาสจะทะลักเข้ามาสู่ไทยมากขึ้น ซึ่งจะเป็นปัญหาที่รุนแรงมากขึ้น เช่น กลุ่มผลิตภัณฑ์เหล็ก พลาสติก เครื่องใช้ไฟฟ้า และรถยนต์ EV ที่ผู้ประกอบการของไทยมีความเสี่ยงจะเผชิญกับปัญหาเหล่านี้เพิ่มมากขึ้น

ปราณิดากล่าวต่อว่า นโยบายของ โดนัลด์ ทรัมป์ จะส่งผลให้ดีมานด์สินค้าของสหรัฐฯ ลดลง เนื่องจากการที่สหรัฐฯ ตั้งกำแพงภาษีกับสินค้านำเข้าจากต่างประเทศต่างๆ รวมถึงไทย ซึ่งประเมินว่าอาจจะมีผลกระทบทั้งในเชิงลบและเชิงบวก โดยในแง่ของภาษีนำเข้าที่สูงขึ้นอาจส่งผลให้ดีมานด์สินค้าบางส่วนจากสหรัฐฯ มีความต้องการที่ชะลอตัวลง

อย่างไรก็ดี ผู้ประกอบการไทยอาจได้ประโยชน์ เนื่องจากสหรัฐฯ อาจมีการนำเข้าสินค้าจากไทยเข้าไปทดแทนสินค้าจากจีน เพราะถือว่าสินค้าจากไทยยังมีราคาที่ต่ำกว่าเมื่อเปรียบเทียบกับจีนหลังจากมีการใช้นโยบายกำแพงภาษีของสหรัฐฯ โดยกลุ่มสินค้าที่ประเมินว่ายังคงมีปริมาณสูงจากสหรัฐฯ และยังคงพึ่งพาการนำเข้าจากต่างประเทศ ได้แก่ กลุ่มสินค้าเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์

สำหรับผลกระทบในด้านอื่นๆ จากนโยบายของทรัมป์ ซึ่งประกาศนโยบายชัดเจนว่าสนับสนุนการใช้พลังงานจากฟอสซิล รวมถึงอาจจะมีการชะลอนโยบายในการเปลี่ยนผ่านใช้พลังงานฟอสซิลไปสู่การใช้พลังงานสะอาด ซึ่งอาจจะมีผลกระทบต่อราคาพลังงานโลกให้มีความผันผวน และมีโอกาสที่จะเห็นการปรับตัวลดลงของราคาพลังงาน

พร้อมทั้งประเมินว่ายังมีผลกระทบในเชิงบวกบ้าง อาจจะเห็นอุตสาหกรรมย้ายฐานการผลิตจากจีนมาไทยแทน โดยมีแนวโน้มที่จะเห็นมากขึ้น ซึ่งจะส่งผลดีต่อภาคนิคมอุตสาหกรรมของไทยกับกลุ่มธุรกิจแวร์เฮาส์

จับตาทรัมป์ลุยตรวจเก็บภาษี บริษัทจีนย้ายฐานผลิตมาอาเซียน

อย่างไรก็ตาม ยังคงต้องติดตามสถานการณ์การย้ายฐานการผลิตจากจีนมายังไทย เนื่องจากสหรัฐฯ อาจดำเนินมาตรการในการตรวจสอบแหล่งที่มาของสินค้า เช่น เริ่มเก็บภาษีนำเข้าจากผู้ผลิตแผงโซลาร์จากบริษัทสัญชาติจีนที่มีฐานผลิตในอาเซียน ซึ่งถือเป็นปัจจัยที่ต้องติดตามอย่างใกล้ชิด

ขณะที่ภาพโครงสร้างของธุรกิจไทยในปี 2568 ยังคงมีความท้าทาย โดยแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลัก ดังนี้

1. กลุ่มธุรกิจดั้งเดิม ซึ่งแบ่งย่อยเป็น 2 กลุ่ม คือ

1.1 กลุ่มที่เผชิญความเสี่ยงสูงและสามารถดำเนินธุรกิจต่อไปได้ค่อนข้างยาก คือกลุ่มที่ผลิตสินค้าและบริการเดิมๆ ไม่ตอบโจทย์กับความต้องการของตลาด รวมถึงขาดการพัฒนาเทคโนโลยีและยังคงพึ่งพาในตลาดเดิมๆ ซึ่งหากธุรกิจเหล่านี้ไม่มีการปรับตัวจะไปต่อในอนาคตได้ค่อนข้างยาก

ดังนั้นจึงต้องมีการปรับตัวโดยเร่งออกจากเซ็กเมนต์เดิมที่มีความเสี่ยงจะไปต่อไม่ไหว รวมถึงมีการปรับปรุงสินค้าให้ตอบโจทย์ความต้องการของตลาดและมีการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต

1.2 กลุ่มที่สามารถปรับตัวได้ในการดำเนินธุรกิจและสามารถนำพาธุรกิจให้ดำเนินต่อไปได้ ซึ่งกลุ่มนี้จะเป็นกลุ่มที่มีการพัฒนาสินค้าให้ตอบโจทย์ความต้องการของตลาดได้ดีขึ้น อีกทั้งมีการพัฒนาสินค้าให้มีมูลค่าสูงขึ้นหรือดำเนินธุรกิจที่ครบวงจร ซึ่งกลุ่มนี้จะต้องมีกลยุทธ์ในการปรับตัวด้วยเช่นกัน เพื่อให้ธุรกิจดำเนินไปได้อย่างยั่งยืนในระยะยาว โดยมีการเพิ่มงบลงทุนในการวิจัยและพัฒนา (R&D)

นอกจากนี้ควรมีการบริหารห่วงโซ่อุปทานให้มีความยืดหยุ่น อีกทั้งพัฒนาสินค้าให้ทันกับการเปลี่ยนแปลงของเทรนด์โลกอย่างต่อเนื่อง

2. กลุ่มธุรกิจใหม่ๆ เป็นกลุ่มที่สามารถเติบโตได้ตามเทรนด์ของโลกที่เติบโตได้ค่อนข้างดี เช่น ธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับกระแสความยั่งยืน และ AI ต่างๆ ซึ่งในกลุ่มนี้จะมีการพัฒนาด้านนวัตกรรมและโมเดลธุรกิจใหม่ๆ ซึ่งจะต้องปรับตัวและต่อยอดจากธุรกิจเดิมเพื่อรับมือกับคู่แข่ง

ทั้งนี้ จากโครงสร้างธุรกิจทั้ง 2 กลุ่มข้างต้น ขอยกตัวอย่างในภาพของอุตสาหกรรมยานยนต์ ที่จะเห็นได้ว่ามีทั้งเซ็กเมนต์ดั้งเดิม คือผู้ผลิตรถยนต์สันดาปและผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งในอนาคตมีความเสี่ยงที่จะดำเนินธุรกิจต่อไปได้ค่อนข้างยากหากยังไม่ปรับตัวรับการเปลี่ยนผ่านของอุตสาหกรรมที่มุ่งไปสู่รถยนต์ EV

ขณะที่กลุ่มผู้ประกอบการอุตสาหกรรมยานยนต์ไฮบริด (BEV) ยังมีโอกาสดำเนินธุรกิจต่อไปได้ เพราะผลิตและพัฒนาสินค้าได้ตรงกับความต้องการของตลาด และกลุ่มผู้ประกอบการธุรกิจใหม่ๆ ก็ยังมีโอกาสที่จะเติบโตได้ เช่น กลุ่มผู้ผลิตแบตเตอรี่รถยนต์ที่ใช้กับรถยนต์ EV

ภาพ: Artigone Pumsirisawas / Getty Images 

The post SCB EIC เปิด ‘ความเสี่ยงธุรกิจไทย’ ที่ต้องรับมือในปีหน้า ท่ามกลางกำลังซื้อในประเทศที่ยังเปราะบาง และ ‘ทรัมป์ 2.0’ ซ้ำเติม appeared first on THE STANDARD.

สหภาพยุโรป (EU) ได้นำพระราชบัญญัติ AI (EU Artificial Intelligence Act) มาใช้อย่างเป็นทางการแล้วเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม 2567 ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญในการควบคุมเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่มีผลกระทบต่อธุรกิจทั่วโลก รวมถึงธุรกิจที่อยู่นอกสหภาพยุโรป

พระราชบัญญัติ AI มีที่มาจากสมุดปกขาวเกี่ยวกับ AI ของคณะกรรมาธิการยุโรป (The European Commission White Paper on AI) ที่ออกมาในเดือนกุมภาพันธ์ 2563 โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างกรอบการกำกับดูแลเพื่อให้แน่ใจว่าเทคโนโลยี AI สอดคล้องกับมาตรฐานทางจริยธรรมและสิทธิมนุษยชน และป้องกันความเสี่ยงต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้นจากการใช้ AI เช่น อคติและการเลือกปฏิบัติภายในอัลกอริทึม, การแคมเปญข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง, ปัญหาการละเมิดความเป็นส่วนตัว และความท้าทายด้านความโปร่งใสเนื่องจากความซับซ้อนของระบบ AI ตลอดจนข้อกังวลด้านความปลอดภัยในการใช้งานในบางภาคส่วน เช่น การสาธารณสุขและการคมนาคมขนส่ง ความเสี่ยงเหล่านี้นำมาซึ่งแนวคิดการกำกับดูแล AI เพื่อส่งเสริมความโปร่งใส ความรับผิดชอบ และความไว้วางใจของสาธารณะ

ในขั้นตอนการร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ คณะกรรมาธิการยุโรปได้มีการปรึกษาหารือกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่เกี่ยวข้อง รวมถึงกลุ่มผู้พัฒนา AI จากนั้นมีการบังคับใช้กฎหมายอย่างเป็นทางการในเดือนสิงหาคม 2567 ส่งผลให้ EU เป็นผู้นำกฎระเบียบด้าน AI ในปัจจุบัน

เปิดเนื้อหาพระราชบัญญัติ AI แบ่งระดับความเสี่ยง

กฎหมายฉบับนี้แบ่งระบบ AI ออกเป็น 4 ระดับความเสี่ยง ได้แก่ ความเสี่ยงที่ยอมรับไม่ได้, ความเสี่ยงสูง, ความเสี่ยงจำกัด และความเสี่ยงต่ำ โดยการแบ่งประเภทนี้จะกำหนดระดับการกำกับดูแลตามกฎระเบียบที่แต่ละระบบจะต้องปฏิบัติตาม​

• AI ที่มีความเสี่ยงที่ยอมรับไม่ได้: การใช้งาน AI เพื่อวัตถุประสงค์บางประการถูกห้าม เนื่องจากเป็นภัยคุกคามต่อความปลอดภัย สิทธิขั้นพื้นฐาน หรือค่านิยมทางสังคมอย่างมาก เช่น การใช้ AI สำหรับการให้คะแนนทางสังคม (Social Scoring) การระบุข้อมูลไบโอเมตริกซ์ (การระบุอัตลักษณ์ เช่น ลายนิ้วมือ การจดจำใบหน้า) แบบเรียลไทม์ในพื้นที่สาธารณะ และระบบที่ใช้ประโยชน์จากช่องโหว่ของกลุ่มเฉพาะ​
• AI ที่มีความเสี่ยงสูง: ครอบคลุมถึงระบบ AI ที่ใช้ในภาคส่วนสำคัญ เช่น การดูแลสุขภาพ, การขนส่ง, การบังคับใช้กฎหมาย และบริการทางการเงิน โดยต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดต่างๆ เช่น การประเมินความเสี่ยง, จัดทำเอกสารทางเทคนิคโดยละเอียด, การจัดทำแนวทางการจัดการข้อมูลที่ปลอดภัย และการกำกับดูแลโดยมนุษย์ ซึ่งผู้ที่เกี่ยวข้องต้องทำให้แน่ใจว่าระบบเหล่านี้โปร่งใสและปลอดภัย
• AI ที่มีความเสี่ยงจำกัด: ได้แก่ แชตบอตและเครื่องมืออัตโนมัติในการบริการลูกค้า โดยระบบเหล่านี้ต้องอยู่ภายใต้ข้อผูกพันด้านความโปร่งใส เช่น ผู้ใช้จะต้องได้รับแจ้งว่าพวกเขากำลังคุยกับ AI
• AI ที่มีความเสี่ยงต่ำ: การใช้ AI ส่วนใหญ่จัดอยู่ในหมวดหมู่นี้ เช่น วิดีโอเกมที่ใช้ AI หรือตัวกรองสแปม แม้ว่าระบบ AI ที่มีความเสี่ยงน้อยที่สุดจะได้รับการยกเว้นจากข้อผูกพันตามกฎหมายฉบับนี้ แต่ก็ยังต้องปฏิบัติตามมาตรฐานความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ของ EU ด้วย

สำรวจผลกระทบต่อธุรกิจนอกสหภาพยุโรป

การบังคับใช้พระราชบัญญัติ AI ส่งผลกระทบต่อบริษัทต่างๆ ทั่วโลกที่ต้องการดำเนินการภายในตลาดของ EU ธุรกิจที่พัฒนาหรือใช้ระบบ AI ที่มีการโต้ตอบ (Interact) กับพลเมืองของ EU จะต้องปฏิบัติตามกฎหมายฉบับนี้ ซึ่งรวมถึงจัดทำแนวทางการประเมินความเสี่ยง และนำแนวทางการจัดการข้อมูลที่เหมาะสมมาใช้ ตลอดจนต้องทำให้แน่ใจว่าระบบ AI โปร่งใสและมีความรับผิดชอบ

ต้นทุนการดำเนินงานที่เพิ่มขึ้น: บริษัทที่ไม่ได้อยู่ใน EUจะเผชิญกับต้นทุนการดำเนินงานที่เพิ่มขึ้น เนื่องจากต้องปรับตัวให้เข้ากับมาตรฐานการกำกับดูแลของ EUซึ่งรวมถึงต้นทุนที่เกี่ยวข้องกับการตรวจสอบการปฏิบัติตามกฎหมาย การจัดทำเอกสาร หรือแม้แต่อาจต้องทำการออกแบบระบบ AI ใหม่เพื่อให้ตรงตามข้อกำหนดของ EUนอกจากนี้ธุรกิจต่างๆ จะต้องลงทุนในการฝึกอบรมพนักงานและอัปเดตนโยบาย รวมทั้งกรอบการกำกับดูแลให้สอดคล้องกับกฎหมาย

โทษหนักสำหรับผู้ที่ไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย: กฎหมาย AI กำหนดโทษหนักสำหรับผู้ที่ไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย โดยอาจปรับเงินได้สูงถึง 30 ล้านยูโร หรือ 6 เปอร์เซ็นต์ของยอดขายประจำปีทั่วโลก แล้วแต่จำนวนใดจะสูงกว่า ซึ่งถือเป็นความเสี่ยงอย่างมากสำหรับธุรกิจระหว่างประเทศ

ข้อได้เปรียบในการแข่งขันสำหรับธุรกิจที่ปฏิบัติตามกฎหมาย: บริษัทที่ปฏิบัติตามกฎหมาย AI อย่างจริงจังอาจได้รับข้อได้เปรียบในการแข่งขันในตลาด EUและการแสดงให้เห็นถึงความมุ่งมั่นต่อจริยธรรมปัญญาประดิษฐ์จะทำให้ธุรกิจสามารถเพิ่มชื่อเสียง และสร้างความไว้วางใจต่อผู้บริโภค รวมถึงอาจสร้างโอกาสทางธุรกิจเพิ่มเติมภายใน EUได้​

ธุรกิจที่อยู่นอกสหภาพยุโรปต้องรับมืออย่างไร?

• การประเมินระบบ AI: บริษัทต่างๆ ควรประเมินระบบ AI ของตนอย่างละเอียดถี่ถ้วน รวมถึงการทำความเข้าใจการแบ่งประเภทตามความเสี่ยงของเทคโนโลยี AI และข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องกับแต่ละประเภท
• การเสริมสร้างการกำกับดูแลข้อมูล (Data Governance): ธุรกิจที่อยู่นอก EUจำเป็นต้องนำกรอบการกำกับดูแลข้อมูลที่เหมาะสมมาใช้ เพื่อให้เป็นไปตามมาตรฐานการจัดการข้อมูลและความโปร่งใส เพื่อรับรองคุณภาพข้อมูล ความเป็นส่วนตัว และความปลอดภัย ตลอดจนการจัดทำกระบวนการจัดทำเอกสารที่ชัดเจน​
• การเพิ่มความโปร่งใสและความรับผิดชอบ: ธุรกิจต่างๆ ควรเน้นที่การปรับปรุงความโปร่งใสและความรับผิดชอบของระบบ AI ซึ่งรวมถึงการให้ข้อมูลที่ชัดแจ้งแก่ผู้ใช้เกี่ยวกับการทำงานของ AI และการรับรองการกำกับดูแลโดยมนุษย์ในการใช้ AI ที่มีความเสี่ยงสูง
• การจัดลำดับความสำคัญของระบบ AI ที่มีความเสี่ยงสูง: ธุรกิจต่างๆ ควรโฟกัสไปที่ระบบ AI ที่มีความเสี่ยงสูง เพื่อให้แน่ใจว่าระบบเหล่านั้นเป็นไปตามมาตรฐานกำหนดโดยสหภาพยุโรป ซึ่งรวมถึงการนำกลยุทธ์การจัดการความเสี่ยงอย่างครอบคลุมมาใช้
• การติดตามการพัฒนากฎระเบียบ: ในขณะที่สหภาพยุโรปยังคงปรับปรุงภูมิทัศน์ของกฎระเบียบด้าน AI ธุรกิจต่างๆ จะต้องคอยติดตามข้อมูลเกี่ยวกับการพัฒนากฎระเบียบด้าน AI ที่กำลังเกิดขึ้นในภูมิภาคต่างๆ ทั่วโลก ขณะที่รัฐเองควรเน้นการมีส่วนร่วมกับผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายและสมาคมอุตสาหกรรม เพื่อทำความเข้าใจถึงผลกระทบของกฎระเบียบที่เกิดขึ้นใหม่

จับตาแนวโน้มอนาคต

พระราชบัญญัติ AI มีแนวโน้มจะสร้างบรรทัดฐานสำหรับการกำกับดูแล AI ทั่วโลก โดยมีอิทธิพลต่อภูมิภาคอื่นๆ ในการพัฒนากรอบการกำกับดูแลที่คล้ายคลึงกัน ความเป็นผู้นำของสหภาพยุโรปในการกำกับดูแล AI ส่งสัญญาณถึงการเปลี่ยนแปลงไปสู่การกำกับดูแลเทคโนโลยี AI ที่เข้มงวดยิ่งขึ้น ซึ่งกระตุ้นให้เกิดการสนทนาในระดับโลกเกี่ยวกับแนวทางปฏิบัติด้าน AI ที่มีจริยธรรม

สำหรับธุรกิจนอกสหภาพยุโรป พระราชบัญญัติ AI ถือเป็นทั้งความท้าทายและโอกาส แม้ว่าข้อกำหนดการปฏิบัติตามอาจเข้มงวด แต่การปรับให้สอดคล้องกับมาตรฐานของสหภาพยุโรปสามารถเปิดประตูสู่ตลาดและพันธมิตรใหม่ๆ ซึ่งตอกย้ำความสำคัญของการพัฒนา AI ที่มีจริยธรรมและโปร่งใส

เมื่อพระราชบัญญัติ AI มีผลบังคับใช้ ธุรกิจระหว่างประเทศต้องเท่าทัน ปรับตัวและเตรียมพร้อมรับมือกับกฎระเบียบที่เปลี่ยนแปลงไป

The post สำรวจโอกาส-ความเสี่ยงธุรกิจทั่วโลก หลัง EU ออกกฎหมายกำกับ AI appeared first on THE STANDARD.

ความท้าทายทางภูมิรัฐศาสตร์ที่ส่งผลกระทบต่อการค้าและเศรษฐกิจทั่วโลก ก็คือวิกฤตทะเลแดง หรือ Red Sea ที่ยังคงตึงเครียดอยู่จนถึงปัจจุบัน โดยวิกฤตนี้เกิดขึ้นจากลุ่มกบฏฮูตีในเยเมน ได้ก่อเหตุโจมตีเรือบรรทุกสินค้าในทะเลแดง ส่งผลให้ซัพพลายเชนโลกหยุดชะงัก และทำให้บรรดาบริษัทขนส่งทางเรือ หรือ Shippers รายใหญ่ทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็น MSC, Hapag-Lloyd, CMA, CGM, Yang Ming Marine Transport, Evergreen, Maersk รวมไปถึง BP บริษัทน้ำมันระดับโลก ต้องปรับแผนเปลี่ยนเส้นทางเดินเรือใหม่

เช่นเดียวกับประเทศไทยก็อยู่ในห่วงโซ่อุปทานของการค้าโลกนี้ อีกทั้งยังใช้เส้นทางนี้เป็นเส้นทางหลักในการขนส่งสินค้าผ่านไปยังยุโรป

จึงเป็นเหตุให้ผู้ส่งออก-นำเข้าทั้งหลาย ต้องเร่งหาวิธีการรับมือกับความไม่แน่นอนสูงจากปัจจัยต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นสงครามที่กล่าวถึงข้างต้น ยังไม่รวมถึงเงินเฟ้อ หรืออัตราดอกเบี้ย ที่ล้วนมีผลต่ออัตราแลกเปลี่ยน และสร้างความเสี่ยงให้กับธุรกิจที่มีการนำเข้าและส่งออกอยู่ตลอดเวลา และถึงแม้ว่าธุรกิจจะไม่สามารถควบคุมความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนได้ แต่ก็สามารถบริหารความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนได้ โดยใช้เครื่องมือต่างๆ ที่เหมาะสมกับธุรกิจตัวเอง เพื่อให้ธุรกิจได้รับผลกระทบน้อยที่สุด

แล้วหากเกิดคำถามว่า ทำไมการป้องกันความเสี่ยงค่าเงินถึงมีความสำคัญ และจะคุ้มค่าหรือไม่? เพื่อให้ได้มาซึ่งคำตอบข้างต้น เราขอพาคุณไปทำความรู้จักกับเครื่องมือบริหารความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน 2 รูปแบบ ได้แก่ FX Forward และ FX Option ซึ่งเป็นโซลูชันที่พัฒนาเพื่อ ตอบโจทย์ต่อความต้องการของธุรกิจได้อย่างตรงจุดจาก SCB SME

สำหรับไฮไลต์ของเครื่องมือ FX Forward เป็นสัญญาที่ทำเพื่อซื้อหรือขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้ากับธนาคาร ซึ่งวิธีนี้เหมาะกับธุรกิจนำเข้าส่งออกที่ต้องการล็อกเรตอัตราแลกเปลี่ยน โดยมีกำหนดส่งมอบมากกว่า 2 วันทำการขึ้นไป

ข้อดีคือสามารถรับรู้รายได้และรายจ่ายเป็นค่าเงินบาทได้ตั้งแต่วันที่ทำสัญญา ยกตัวอย่างให้เห็นภาพได้ชัดมากขึ้นก็คือ ไม่ว่าในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้าจะเกิดสถานการณ์ใดๆก็ตามที่ทำให้ธุรกิจ ต้องเจอภาวะที่ต้นทุนสูงขึ้น อัตราแลกเปลี่ยนก็จะเท่าเดิม หรือจะเรียกง่ายๆ ว่าเป็นการล็อกเรตให้ค่าเงินคงที่ในช่วงระยะเวลาที่สัญญามีผล แต่มีข้อจำกัดคือต้องมีวงเงินสินเชื่อ FX Forward กับธนาคารก่อน

ขณะที่ไฮไลต์ของเครื่องมือ FX Option เป็นอีกหนึ่งเครื่องมือในการบริหารความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยน สามารถล็อกอัตราแลกเปลี่ยน โดยมีข้อดีคือสามารถเลือกที่จะใช้สิทธิ์หรือไม่ใช้สิทธิ์ของ FX Option ได้ และช่วยลดต้นทุนหรือเพิ่มผลตอบแทนโดยใช้ประโยชน์จากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนในอนาคต

อีกทั้งไม่จำเป็นต้องมีวงเงินสินเชื่อ FX Forward กับธนาคาร แต่ต้องมีค่าใช้จ่ายในการซื้อสิทธิ์ (Premium) อย่างไรก็ตามผู้นำเข้าส่งออกสามารถเลือกเครื่องมือให้เหมาะสมกับธุรกิจ หรือจะปล่อยให้เป็นหน้าที่ของ SCB SME ที่จะเข้ามาดูแลทั้ง 2 เครื่องมือดังกล่าว ซึ่งผู้นำเข้าส่งออกจะได้เอาเวลาที่เหลือไปทุ่มเทกับการสร้างกำไรเพื่อให้เติบโตไปพร้อมกับธนาคาร

The post ทำไมเครื่องมือบริหารความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยนถึงสำคัญกับธุรกิจนำเข้าและส่งออก appeared first on THE STANDARD.

แม้ว่าธนาคารในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (ASEAN) ยังไม่ได้รับผลกระทบจากวิกฤตในภาคธนาคารฝั่งตะวันตก อย่างไรก็ตาม ธนาคารหลายแห่งในอาเซียนกลับกำลังเผชิญกับความเสี่ยงด้านสินเชื่อ และส่วนต่างรายได้ดอกเบี้ยรับ-จ่ายสุทธิ (NIM) ที่จ่อลดลง ท่ามกลางแนวโน้มเศรษฐกิจโลกที่ไม่แน่นอน 

ขณะที่ธนาคารหลายแห่งในสหรัฐฯ และยุโรป กำลังประสบปัญหาการไหลออกของเงินฝาก หรือราคาหุ้นตกต่ำ หลังจากธนาคารกลางเร่งขึ้นอัตราดอกเบี้ย เพื่อสกัดการเพิ่มขึ้นอัตราเงินเฟ้อ อย่างไรก็ตาม จนถึงขณะนี้ บรรดาธนาคารในอาเซียนยังไม่มีสัญญาณที่ชัดเจนว่ากำลังประสบปัญหาในลักษณะเดียวกันกับธนาคารฝั่งตะวันตก

กระนั้น ในรายงานของหน่วยวิจัยของ HSBC เมื่อเดือนที่แล้ว ยังระบุถึง ‘ช่องโหว่ความเปราะบาง’ ภายในภาคธนาคารในอาเซียนทั้ง 10 ประเทศ

ตัวอย่างเช่น ในประเทศไทย คาดว่าจะเห็นสินเชื่อที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ (NPL) สำหรับวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) พุ่งขึ้นสู่ระดับวิกฤตการเงินโลก (Global Financial Crisis-Levels) ควบคู่ไปกับหนี้ครัวเรือนที่เพิ่มสูงขึ้น

โดยรายงานยังระบุว่า ธนาคารในฟิลิปปินส์ NPL โดยรวมยังคงสูงที่สุดในบรรดาธนาคารในอาเซียน ขณะที่ธนาคารเวียดนามยังคงมีความล่าช้าในแง่ของการปฏิรูปภาคธนาคารอยู่

สิงคโปร์เตรียมเผชิญปัญหาส่วนต่างรายได้ดอกเบี้ยสุทธิ (NIM) ทรุด!

ขณะที่หลายธนาคารในสิงคโปร์ ไม่ว่าจะเป็น DBS Group Holdings และ United Overseas Bank (UOB) ซึ่งเป็นหนึ่งในธนาคารรายใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แม้ได้พลิกฟื้นผลกำไรเป็นประวัติการณ์เมื่ออัตราดอกเบี้ยสูงขึ้น ก็ยังมีความกังวลต่ออนาคตข้างหน้า

DBS ซึ่งเป็นธนาคารรายใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หากพิจารณาจากสินทรัพย์ทั้งหมด เพิ่งรายงานเมื่อช่วงต้นเดือนพฤษภาคมว่า กำไรสุทธิในไตรมาสแรกของปีนี้ (มกราคม-มีนาคม) เพิ่มขึ้น 43% จากปีก่อนหน้า อยู่ที่ 2.57 พันล้านดอลลาร์สิงคโปร์ (หรือกว่า 6.5 หมื่นล้านบาท)

อย่างไรก็ตาม Piyush Gupta ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร (CEO) ของ DBS กลับกล่าวเตือนว่า ส่วนต่างรายได้ดอกเบี้ยสุทธิ (NIM) เป็นเครื่องชี้ที่สะท้อนความสามารถในการหารายได้ของธนาคารพาณิชย์ จากส่วนต่างระหว่างดอกเบี้ยรับ (ซึ่งมีองค์ประกอบที่สำคัญคือ ปริมาณเงินกู้และอัตราดอกเบี้ยเงินกู้) และดอกเบี้ยจ่าย อาจลดลงในช่วงหลายเดือนข้างหน้า ส่วนหนึ่งมาจากต้นทุนเงินฝากคาดว่าจะเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง 

ทั้งนี้ โดยทั่วไปแล้วธนาคารในสิงคโปร์จะปฏิบัติตามนโยบายอัตราดอกเบี้ยของธนาคารกลางสหรัฐฯ (Fed) ในการกำหนดดอกเบี้ยเงินกู้

โดย UOB ดูเหมือนจะเผชิญปัญหา NIM ลดลงแล้ว หลังจากเมื่อเดือนที่แล้ว ธนาคารได้รายงานกำไรสุทธิ 1.51 พันล้านดอลลาร์สิงคโปร์ในไตรมาสแรก เพิ่มขึ้น 67% เมื่อเทียบจากปีก่อน อย่างไรก็ตาม NIM ของ UOB ลดลง 0.08% เมื่อเทียบกับไตรมาสก่อนหน้า โดยอยู่ที่ 2.14%

ขณะที่ธนาคารอื่นๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ก็กำลังกังวลเกี่ยวกับหนี้สูญ (Bad Debt) เนื่องจากอัตราดอกเบี้ยที่สูงขึ้นกดดันผู้กู้ที่พยายามชำระคืนเงินกู้

ข่าวที่เกี่ยวข้อง:

• เกิดอะไรขึ้นกับ ‘ฮ่องกง’ ทำไมสถานะ ‘ศูนย์กลางทางการเงินของเอเชีย’ กำลังถูกสั่นคลอน และอาจกลายเป็นแค่อดีต
• ส่องกรณีศึกษาการเติบโตของ เศรษฐกิจสิงคโปร์ ท่ามกลางความไม่แน่นอนที่รออยู่ข้างหน้า
• เปิดจุดเด่น เวียดนาม หลังจ่อขึ้นแท่นประเทศที่คว้าชัยในยุค Deglobalization

อ้างอิง:

• asia.nikkei.com/Business/Finance/ASEAN-banks-squeezed-between-credit-risks-and-interest-dynamics

The post แม้รอดพ้นผลกระทบวิกฤตแบงก์ล่มได้ แต่ธนาคารในอาเซียนกำลังเผชิญความเสี่ยงด้านสินเชื่อ และปัญหารายได้จากดอกเบี้ยที่ลดลงแทน appeared first on THE STANDARD.

Financial Times ได้เผยแพร่บทความเกี่ยวกับเทรนด์ธุรกิจ ความเสี่ยง และบุคคล ที่น่าจับมองของ 5 อุตสาหกรรม ได้แก่ พลังงาน, เทคโนโลยี, Private Capital, อสังหาริมทรัพย์เชิงพาณิชย์ และคริปโตเคอร์เรนซี 

โดยอุตสาหกรรมเหล่านี้เป็นกลุ่มที่ได้รับผลกระทบจากการที่เศรษฐกิจกำลังปรับเข้าสู่จุดสมดุลใหม่ หลังเผชิญกับปัจจัยสำคัญหลายประการเมื่อปีก่อน เช่น การผ่านพ้นช่วงเวลาแพร่ระบาดหนักของโควิด หรือสงครามระหว่างรัสเซียและยูเครน 

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

• รายงานชี้ Fed ขึ้นดอกเบี้ยไม่ช่วยสกัดเงินเฟ้อ ตราบใดที่การใช้จ่ายภาครัฐยังอยู่ในระดับสูง
• วิเคราะห์ 5 สัญญาณ บ่งชี้ เงินเฟ้อ โลกใกล้ถึงจุดพีค
• เศรษฐกิจสหรัฐฯ ‘หดตัว’ สองไตรมาสต่อเนื่อง เข้าสู่ภาวะถดถอยทางเทคนิค ขณะที่ NBER ยังไม่ประกาศอย่างเป็นทางการ

พลังงาน

• เทรนด์ที่ต้องจับตามอง

ปี 2023 อาจเป็นปีแห่งการเริ่มต้นยุคสมัยใหม่ของอุตสาหกรรมพลังงาน ซึ่งเป็นการเริ่มต้นของการที่ตลาดน้ำมันโลกถูกแบ่งออกเป็นส่วนๆ สำหรับ 3 ทศวรรษที่ผ่านมา การซื้อขายน้ำมันค่อนข้างจะไหลลื่นอย่างเสรีทั่วโลก แต่หลังจากยุโรปและสหรัฐอเมริกาตัดสินใจคว่ำบาตรการส่งออกน้ำมันของรัสเซีย ทำให้ตลาดน้ำมันไม่เป็นเช่นเดิมอีกต่อไป และแบ่งแยกโลกออกเป็น 2 ฝั่งอีกครั้งคือ ตะวันออกและตะวันตก 

น้ำมันของรัสเซียที่เคยส่งออกไปยังยุโรป ปัจจุบันต้องส่งออกไปยังจีนและอินเดีย ขณะที่น้ำมันของสหรัฐฯ และตะวันออกกลางถูกส่งมายังยุโรปแทนที่ ผลที่ตามมาคือ ไม่ว่าการคว่ำบาตรจะได้ผลหรือไม่ และใครจะมารับซื้อน้ำมันจากรัสเซีย สิ่งที่น่าจะเกิดขึ้นคือราคาน้ำมันมีโอกาสจะสูงขึ้นอีกในช่วง 12 เดือนข้างหน้า 

• บุคคลที่จะมีบทบาทสำคัญ

Wael Sawan ก้าวขึ้นมารับตำแหน่งหัวเรือใหญ่ของ Shell บริษัทด้านพลังงานที่ใหญ่ที่สุดในยุโรป โดยขึ้นมาแทนที่ Ben van Beurden อดีตซีอีโอของบริษัทที่ดำรงตำแหน่งมา 9 ปี 

Sawan รับช่วงต่อการบริหารงานใน Shell ในช่วงที่บริษัททำกำไรได้เป็นสถิติสูงสุด แต่กลับมีความไม่แน่นอนสูงเกี่ยวกับอนาคตของบริษัท บทบาทของ Sawan หลังจากนี้คือการนำกลยุทธ์ของบริษัทเพื่อเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานมาใช้ให้เกิดขึ้นจริง ซึ่งการปรับเปลี่ยนกลยุทธ์แม้เพียงเล็กน้อยของ Shell อาจส่งผลกระทบในวงกว้างต่ออุตสาหกรรมได้ 

คำถามสำคัญที่ตามมาสำหรับ Sawan คือ เขาจะเลือกเดินไปในทางไหน ระหว่างเดินหน้าเปลี่ยนธุรกิจไฮโดรคาร์บอนไปสู่ธุรกิจคาร์บอนต่ำ หรือยังคงรักษากำลังการผลิตน้ำมันและก๊าซธรรมชาติในระดับนี้ต่อไปท่ามกลางวิกฤตด้านพลังงาน

• ความเสี่ยงที่ใหญ่ที่สุด

หน่วยงานกำกับในสหรัฐฯ และยุโรปต่างปรับกฏเกณฑ์ที่เข้มงวดมากขึ้น เพื่อบรรลุเป้าหมายด้านสภาพภูมิอากาศ อย่างหน่วยงาน ก.ล.ต. สหรัฐฯ เมื่อเดือนมีนาคม 2022 ได้เสนอมาตรการให้บริษัทเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับการปล่อยก๊าซคาร์บอนในรายงานประจำปี นอกจากนี้ ภายใต้ร่างกฎหมาย Inflation Reduction Act ระบุว่า การปล่อยก๊าซมีเทนส่วนเกินในสหรัฐฯ จะมีบทลงโทษนับแต่ปี 2024

ในปีนี้ดูเหมือนว่าจะมีคดีฟ้องร้องเกี่ยวกับประเด็นเหล่านี้เพิ่มขึ้น พร้อมกับผลกระทบโดยตรงต่อแนวทางการดำเนินธุรกิจของบริษัทพลังงาน

เทคโนโลยี 

• เทรนด์ที่ต้องจับตามอง

Artificial Intelligence หรือ AI ก้าวมาเป็นเทคโนโลยีกระแสหลัก ด้วยระบบที่สามารถเขียนหรือสร้างสรรค์รูปภาพได้ออกมาไม่ต่างไปจากฝืมือของมนุษย์ ด้วยเงินลงทุนจำนวนมหาศาลที่ไหลเข้ามาลงทุน การแข่งขันภายในอุตสาหกรรมตอนนี้คือ จะทำอย่างไรเพื่อทำให้ระบบเหล่านี้เข้าถึงคนในวงกว้าง

อีกหนึ่งเทคโนโลยีสำคัญที่ถูกปล่อยออกมาช่วงปลายปี 2022 คือ ChatGPT โดย OpenAI จำลองให้เห็นรูปแบบใหม่ของ AI ที่จะเข้ามาเปลี่ยนแนวทางการทำงานของมนุษย์ร่วมกับคอมพิวเตอร์ ในปีนี้มีแนวโน้มที่จะเห็นการพัฒนาใหม่ๆ มากขึ้น ด้วยความสามารถของระบบที่ครอบคลุมถึงการผลิตวิดีโอและเสียง

• บุคคลที่จะมีบทบาทสำคัญ

คงจะเป็นใครไปไม่ได้นอกจาก Elon Musk ซึ่งเป็นบุคคลที่ Financial Times เลือกเป็นบุคคลด้านเทคโนโลยีที่ต้องจับตามอง 3 ปีซ้อน แต่เหตุผลในปีนี้อาจแตกต่างออกไป แม้ว่าหลังจากนี้เขาจะตัดสินใจลงจากตำแหน่งซีอีโอของ Twitter แต่ด้วยลักษณะนิสัยของ Elon Musk จะทำให้เราได้ยินชื่อเขาอยู่ตลอด 

สิ่งที่ต้องติดตามหลังจากนี้คือ Elon Musk จะกลับไปโฟกัสในสิ่งที่เขาทำได้ดีที่สุดหรือไม่ นั่นก็คือยานยนต์ไฟฟ้าและกระสวยอวกาศ และเขาจะทำอย่างไรเพื่อต่อยอดเทคโนโลยีไปยังอุตสาหกรรมใหม่ 

• ความเสี่ยงที่ใหญ่ที่สุด

การเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรมการเงินในปี 2022 กระทบต่ออุตสาหกรรมเทคโนโลยีอย่างหนักหน่วง ทำให้ฟองสบู่ในบริษัทเทคโนโลยีซึ่งถือเป็น Growth Stock ฟีบลงมา เมื่อรวมกับการชะลอตัวของเศรษฐกิจในปีนี้ ทำให้การตีมูลค่าบริษัทเทคโนโลยีจะลดต่ำลง 

หลายบริษัทเทคโนโลยีต้องตัดสินใจลดต้นทุนพนักงานและลดการลงทุน เศรษฐกิจที่ชะลอตัวลงกระทบอุปสงค์ที่มีต่อสินค้าและบริการ จะยิ่งซ้ำเติมให้บริษัทต่างๆ ลดต้นทุนมากขึ้นอีก

Private Capital 

• เทรนด์ที่ต้องจับตามอง

บริษัทด้าน Private Equity ยักษ์ใหญ่อย่าง Blackstone, CVC และ KKR ต่างพิจารณาที่จะชะลอการลงทุน เงินลงทุนของบริษัทเหล่านี้อาจจะถูกกองไว้เฉยๆ 

เวลากลายมาเป็นศัตรูของพวกเขา ด้วยต้นทุนดอกเบี้ยที่เพิ่มขึ้นเกือบเท่าตัว ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อผู้ปล่อยกู้ แต่เป็นปัญหาสำหรับพวกเขาเมื่อรอบครบกำหนดชำระคืนใกล้เข้ามา 

ขณะเดียวกัน ตลาดหุ้นที่ซบเซาลงทำให้เป็นสิ่งที่ยากลำบากมากขึ้นต่อการขายธุรกิจออกไปและรับเงินทุนกลับมา ก่อให้เกิดปัญหาด้านสภาพคล่องสำหรับนักลงทุนและการเพิ่มจำนวนเงินลงทุนในบริษัทใหม่ๆ นอกจากนี้ เวลายังได้กระทบต่อมูลค่าอีกด้วย ทำให้บริษัทลงทุนต่างๆ อาจจำเป็นต้องบันทึกการด้อยค่าของเงินลงทุน

• บุคคลที่จะมีบทบาทสำคัญ

Orlando Bravo มหาเศรษฐีพันล้านผู้ร่วมก่อตั้ง Thoma Bravo โดดเด่นขึ้นมาจากความสามารถในการระดมทุนและนำไปลงทุนอย่างรวดเร็ว ภายในเวลาประมาณ 2 ปี บริษัทของเขาระดมทุนมาได้กว่า 5.5 หมื่นล้านดอลลาร์ และนำเงินไปลงทุนกับบริษัทพัฒนาซอฟต์แวร์คอมพิวเตอร์มากกว่า 12 แห่ง 

Bravo ยังคงมุ่งลงทุนอย่างหนักเมื่อปีก่อน โดยเข้าซื้อกิจการของบริษัทมหาชน 7 แห่ง นับแต่ที่รัสเซียเริ่มต้นบุกเข้าไปในยูเครน ขณะนี้เป็นช่วงเวลาที่จะแสดงให้เห็นว่าสิ่งที่เขาลงทุนไปนั้นแพงเกินไปหรือไม่ เพราะการพุ่งขึ้นของต้นทุนดอกเบี้ยกระทบต่อมูลค่าของบริษัทเทคโนโลยีโดยตรง 

• ความเสี่ยงที่ใหญ่ที่สุด

Jonathan Kanter หัวหน้าฝ่ายป้องกันการผูกขาด ซึ่งเดินหน้าบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจัง กำลังโฟกัสในส่วนของ Private Equity มากขึ้น 

Kanter กังวลเกี่ยวกับขนาดและอิทธิพลของอุตสาหกรรม การบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มข้นทำให้ผู้ที่ทำดีลควบรวมกิจการต้องกลับมาคิดทบทวนมากขึ้น 

อสังหาริมทรัพย์เชิงพาณิชย์

• เทรนด์ที่ต้องจับตามอง

ไม่มีใครในอุตสาหกรรมอสังหาริมทรัพย์เชิงพาณิชย์จะคาดหวังว่าปี 2023 จะเป็นปีที่ง่าย ตลาดที่ซบเซาได้เริ่มต้นขึ้นแล้วและอาจจะย่ำแย่ลงไปอีก คำถามที่นักวิเคราะห์และนักลงทุนสงสัยคือ ตลาดจะดิ่งลงไปหนักแค่ไหนก่อนจะเข้าสู่จุดสมดุล 

เจ้าของอาคารสำนักงาน ร้านค้า และคลังสินค้าทั่วโลก ยังคงค้นหาคำตอบว่าผลกระทบจากการเพิ่มขึ้นของอัตราดอกเบี้ยจะรุนแรงแค่ไหน 

ตลาดกำลังปรับตัวจากยุคที่เงินทุนถูก ซึ่งเคยดึงดูดนักลงทุนหน้าใหม่เข้ามาเป็นจำนวนมาก ไปสู่ยุคที่ต้นทุนสูงขึ้น พร้อมกับแรงกดดันจากเงินเฟ้อและความเสี่ยงภาวะเศรษฐกิจถดถอย ซึ่งเป็นความเสี่ยงที่จะทำให้เจ้าของอสังหาริมทรัพย์หลายรายอาจจำใจต้องขายออกมา โดยเฉพาะในช่วงครึ่งปีแรกของปีนี้ เนื่องจากจำเป็นต้องรีไฟแนนซ์เงินกู้ด้วยต้นทุนที่สูงขึ้น 

• บุคคลที่จะมีบทบาทสำคัญ

Sandeep Mathrani ก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำคนใหม่ของ WeWork ในปี 2020 ด้วยเป้าที่จะทำให้บริษัทพลิกมีกำไร แต่จนถึงขณะนี้ WeWork ยังคงต้องเผชิญกับการขาดทุน อย่างไรก็ตาม หาก Mathrani สามารถทำให้บริษัทพลิกกลับมาทำกำไรได้ จะเป็นแนวทางที่แสดงให้เห็นว่า บริษัทที่มีหนี้จำนวนมหาศาลจะสามารถเอาตัวรอดได้อย่างไรท่ามกลางการแข่งขันที่สูงขึ้น

• ความเสี่ยงที่ใหญ่ที่สุด

ในปี 2022 สองคำสำคัญที่ถูกนำมาใช้กับอุตสาหกรรมอสังหาริมทรัพย์คือ Stranded Assets และ Zombie Offices ซึ่งทั้งสองคำอธิบายถึงอาคารสำนักงานที่สร้างมาแล้วหลายปีหลายแห่ง ซึ่งหาผู้เช่าได้ยากภายใต้รูปแบบการทำงานที่เปลี่ยนไป 

นอกจากนี้ การปรับกฎเกณฑ์ต่างๆ ทำให้เจ้าของอาคารสำนักงานแต่ละแห่งต้องลงทุนปรับปรุงอาคารเพื่อให้เข้ากับกฎเกณฑ์ใหม่และดึงดูดผู้เช่า

คริปโตเคอร์เรนซี

• เทรนด์ที่ต้องจับตามอง

หลังการดิ่งลงอย่างหนักของตลาดคริปโต สะท้อนจากการปลดพนักงานและการล้มละลายของหลายบริษัท รวมทั้งราคาของโทเคนต่างๆ ที่ดิ่งลง ไม่ว่าจะเป็น Bitcoin หรือ Ether หลังจากนั้นอุตสาหกรรมต้องเผชิญกับความปั่นป่วนอีกครั้งในเดือนพฤศจิกายน จากการล่มสลายของ FTX

การถล่มลงของอุตสาหกรรมคริปโต ย้ำเตือนว่าการกระจายศูนย์ (Decentralisation) คือพื้นฐานและจุดแข็งที่สำคัญ แต่ปัจจุบันจะเห็นว่าหลายบริษัทในโลกคริปโตยังคงเป็นรูปแบบของการรวมศูนย์ (Centralisation) อย่างกรณีของ Binance ศูนย์ซื้อขายคริปโตที่ใหญ่ที่สุดในโลก ครองส่วนแบ่งการตลาดกว่า 60% 

• บุคคลที่จะมีบทบาทสำคัญ

Cathie Wood ของ Ark Investment Management สูญเสียมูลค่าสินทรัพย์ไปเกือบ 5 หมื่นล้านดอลลาร์ จากจุดพีคเมื่อปี 2021 อย่างไรก็ตาม แม้ว่าตลาดคริปโตจะดิ่งลงต่อเนื่อง แต่ Wood ทำนายว่า Bitcoin จะวิ่งกลับไปมีมูลค่า 1 ล้านดอลลาร์ในปี 2030 

ทั้งนี้ ราคา Bitcoin ร่วงลงมากว่า 60% ในปีที่ผ่านมา หากปีนี้ราคา Bitcoin ฟื้นกลับมาได้ ศรัทธาของ Wood ต่อสิ่งที่เรียกว่า Disruptive Innovation อาจกลับมาเป็นที่นิยมอีกครั้ง 

• ความเสี่ยงที่ใหญ่ที่สุด

ภายหลังการล่มสลายของ FTX และบริษัทด้านคริปโตอื่นๆ ทำให้เกิดคำถามต่อความมั่งคงทางการเงินของบริษัทที่เหลือในอุตสาหกรรม 

อย่างกรณีของ Binance ระบุว่า บริษัทถือครองสินทรัพย์อยู่คิดเป็นมูลค่า 6 หมื่นล้านดอลลาร์ และเพียงพอต่อการไถ่ถอนของนักลงทุน แต่สิ่งที่บริษัทเปิดเผยออกมานี้ยังไม่ได้รวมถึงหนี้สิน ทำให้ยากต่อการประเมินความแข็งแกร่งทางเงินของบริษัท และด้วยความไม่แน่นอนที่เกิดขึ้น ทำให้ Binance ยังคงเป็นหนึ่งในเรื่องที่น่ากังวลอย่างมากต่อหน่วยงานกำกับและผู้คนทั่วไป 

อ้างอิง:

• Business trends, risks and people to watch in 2023 | Financial Times (ft.com)

The post เปิดลิสต์ ‘เทรนด์ธุรกิจ-ความเสี่ยง-บุคคล’ ที่ต้องจับตามองใน 5 อุตสาหกรรมสำคัญของปี 2023 appeared first on THE STANDARD.

หุ้น OR กำลังจะเข้าซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยวันแรก 11 กุมภาพันธ์นี้ ด้วยราคา IPO ที่ระดับ 18 บาทต่อหุ้น ขณะที่หลายโบรกเกอร์ให้ราคาเหมาะสมอยู่ในช่วง 19-25 บาทต่อหุ้น ก่อนที่นักลงทุนจะวางกลยุทธ์ลงทุนสำหรับหุ้น OR เรามีเช็กลิสต์กันอีกครั้งว่า ปัจจัยใดเป็นบวกต่อ OR และปัจจัยใดเป็นความเสี่ยงที่ยังต้องติดตาม

ภาพประกอบ: นิสากร ฤทธาภัย

พิสูจน์อักษร: ลักษณ์นารา พักตร์เพียงจันทร์

The post เช็กลิสต์ ‘ปัจจัยบวก-ปัจจัยเสี่ยง’ หุ้น OR ก่อนเข้าเทรด 11 ก.พ. นี้ appeared first on THE STANDARD.

ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) แถลงตัวเลขเศรษฐกิจไทยเดือนพฤศจิกายน 2563 สะท้อนภาพการทยอยฟื้นตัวต่อเนื่อง แต่การฟื้นตัวยังไม่ทั่วถึง โดยหลายเครื่องชี้เศรษฐกิจขยายตัวจากฐานต่ำในปีก่อน ส่วนในระยะข้างหน้ายังมีประเด็นความเสี่ยงที่ต้องติดตามใน 3 ด้านสำคัญ เพราะอาจมีผลต่อการขยายตัวทางเศรษฐกิจระยะถัดไป

ชญาวดี ชัยอนันต์ ผู้อำนวยการอาวุโส ฝ่ายเศรษฐกิจมหภาค ธนาคารแห่งประเทศไทย กล่าวว่า ประเด็นความเสี่ยงทั้ง 3 ด้านที่ยังต้องติดตาม คือ 1. การแพร่ระบาดรอบใหม่ของโรคโควิด-19 ในประเทศไทยว่าจะมีพัฒนาการอย่างไร โดยเฉพาะจำนวนผู้ติดเชื้อรายใหม่จะเพิ่มขึ้นมากน้อยแค่ไหน ซึ่งประเด็นนี้มีผลต่อความเชื่อมั่นการใช้จ่ายในระยะข้างหน้า

“เราคงต้องรอดูว่าภาครัฐจะมีมาตรการจำกัดการแพร่ระบาดอย่างไร เข้มงวดมากน้อยแค่ไหน ซึ่งถ้าดูจาก Google Mobility Index ล่าสุดกิจกรรมการเดินทางเริ่มลดลงบ้าง แต่ยังไม่เท่ากับรอบแรก หากสถานการณ์ในระยะข้างหน้ายังรุนแรงขึ้น ก็อาจกระทบต่อกิจกรรมทางเศรษฐกิจได้เช่นกัน”

2. ต้องดูว่าการใช้มาตรการ ‘ปิดเมือง’ ที่เข้มงวดขึ้นในต่างประเทศ จะส่งผลต่อกิจกรรมทางเศรษฐกิจของแต่ละประเทศมากน้อยแค่ไหน โดยประเด็นนี้จะส่งผลต่อเนื่องมายังภาคการส่งออกของไทย

3. ความต่อเนื่องการฟื้นตัวในตลาดแรงงาน ซึ่งข้อนี้ถือเป็นตัวแปรสำคัญของการขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทย เพราะแม้ว่าตลาดแรงงานจะเริ่มปรับตัวดีขึ้น แต่ยังมีความเปราะบางในบางจุด

“การฟื้นตัวแม้เริ่มดีขึ้นแต่ยังไม่ทั่วถึง ตัวเลขการขอรับสวัสดิการการว่างงานก็ยังสูง ยังต้องติดตามดูพัฒนาการส่วนนี้ต่อไป และจำนวนผู้เสมือนการว่างงาน คือผู้ที่มีงานทำน้อยกว่า 20 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ในภาคเกษตร และต่ำกว่า 24 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ในฝั่งแรงงานนอกภาคเกษตร สิ่งที่เห็นคือ เริ่มมีจำนวนลดลง แต่ส่วนใหญ่เป็นกลุ่มที่อยู่นอกภาคเกษตรเป็นสำคัญ”

ชญาวดี กล่าวด้วยว่า ในส่วนของผลกระทบต่อเศรษฐกิจจากการกลับมาระบาดรอบใหม่ของโควิด-19 นั้น ยังต้องติดตามดูพัฒนาการอย่างต่อเนื่องว่าภาครัฐจะมีมาตรการดูแลอย่างไร เพราะสถานการณ์ยังเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา โดย ธปท. จะนำประเด็นเหล่านี้มาประเมินภาพเศรษฐกิจเป็นระยะ

อย่างไรก็ตามในการประเมินเศรษฐกิจรอบที่ผ่านมา ทางคณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.​) ได้ประเมินความเสี่ยงด้านต่ำไว้ระดับหนึ่งอยู่แล้ว ดังนั้นผลกระทบโดยภาพรวมจึงน่าจะอยู่ในกรอบการประเมินของ กนง.​

สำหรับภาพเศรษฐกิจไทยเดือนพฤศจิกายน 2563 แม้ว่าจะทยอยฟื้นตัวได้ต่อเนื่อง แต่ยังเป็นการฟื้นตัวที่ไม่ทั่วถึง และหลายเครื่องชี้เศรษฐกิจไทยขยายตัวได้จากฐานปีก่อนที่ต่ำ โดยเครื่องชี้การบริโภคภาคเอกชนกลับมาขยายตัวจากผลของมาตรการภาครัฐและวันหยุดยาวพิเศษ 

ขณะที่เครื่องชี้การลงทุนภาคเอกชนกลับมาขยายตัวจากการลงทุนหมวดเครื่องจักรและอุปกรณ์ การใช้จ่ายภาครัฐขยายตัวจากทั้งรายจ่ายประจำและรายจ่ายลงทุน 

ส่วนการส่งออกสินค้าหดตัวน้อยลง ซึ่งสอดคล้องกับอุปสงค์ของประเทศคู่ค้าที่ทยอยฟื้นตัว อย่างไรก็ตาม ภาคการท่องเที่ยวยังหดตัวสูงจากผลของมาตรการจำกัดการเดินทางระหว่างประเทศที่ยังมีอยู่

ชญาวดี กล่าวด้วยว่า ในเดือนพฤศจิกายนที่ผ่านมา ดุลบัญชีเดินสะพัดของไทยกลับมาขาดดุลจำนวน 1,475 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เนื่องจากดุลการค้าเกินดุลลดลง ในขณะที่ดุลบริการขาดดุลมากขึ้น ส่วนหนึ่งจากค่าขนส่งสินค้าทางเรือที่เพิ่มขึ้น ซึ่งเป็นผลจากการขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์ในการขนส่งสินค้า ขณะเดียวกันในเดือนพฤศจิกายนยังพบว่า บริษัทต่างชาติได้ส่งเงินกลับต่างประเทศเพิ่มขึ้นด้วย 

สำหรับดุลบัญชีเดินสะพัดที่ขาดดุลจำนวน 1,475 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ถือเป็นตัวเลขการขาดดุลครั้งแรกในรอบ 18 เดือนนับจากเดือนพฤษภาคม 2562

พิสูจน์อักษร: ลักษณ์นารา พักตร์เพียงจันทร์

The post ธปท. แนะจับตา ‘3 ความเสี่ยง’ ฉุดเศรษฐกิจไทยระยะข้างหน้า เผยดุลบัญชีเดินสะพัดเดือน พ.ย. พลิก ‘ขาดดุล’ คร้ังแรกรอบ 18 เดือน appeared first on THE STANDARD.

ดร.จิติพล พฤกษาเมธานันท์ หัวหน้าทีมกลยุทธ์ตลาดการเงิน และวางแผนการลงทุน แอปพลิเคชัน EASY INVEST บริษัทหลักทรัพย์ (บล.) ไทยพาณิชย์ (SCBS) กล่าวว่า เงินบาทเปิดเช้าวันนี้ที่ 30.01 บาทต่อดอลลาร์ ไม่เปลี่ยนแปลงจากช่วงปิดสิ้นวันทำการก่อน ประเมินกรอบเงินบาทระหว่างวัน 29.90-30.10 บาทต่อดอลลาร์

โดยในคืนที่ผ่านมาตลาดการเงินกลับเข้าสู่โหมดเปิดรับความเสี่ยง (Risk On) แทบทุกสินทรัพย์ปรับตัวขึ้น จากความหวังว่าจะมีการอัดฉีดสภาพคล่องเข้าสู่ระบบในอนาคต ไม่ว่าจะเป็นดัชนี S&P 500 ของสหรัฐที่ปิดบวก 0.4% ดัชนี Stoxx 600 ของยุโรปที่ปรับตัวสูงขึ้น 0.1% ไปจนถึงราคาน้ำมันดิบ WTI ก็กลับขึ้นมาที่ระดับ 48.30 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล พร้อมกับราคาทองคำที่ฟื้นตัวขึ้น 0.6% ไปที่ระดับ 1,883 ดอลลาร์ต่อออนซ์

ส่วนในตลาดเงิน เป็นดัชนีดอลลาร์ที่อ่อนค่าลง 0.1% โดยมีเงินปอนด์อังกฤษ (GBP) แข็งค่าขึ้น 0.3% จากที่สหภาพยุโรป (EU) และสหราชอาณาจักร (UK) สามารถหาข้อตกลงเรื่อง Brexit กันได้ หนุนให้บอนด์ยีลด์เยอรมันและอังกฤษอายุ 10 ปีต่างปรับตัวขึ้นราว 0.03-0.05% อย่างไรก็ดี บอนด์ยีลด์สหรัฐอายุ 10 ปีกลับปรับตัวลง 0.02% มาที่ 0.92% ชี้ว่านักลงทุนยังมีความระวังตัวสูง

ส่วนเงินบาท ช่วงวันที่ผ่านมาเห็นได้ชัดว่าแข็งค่ากลับตามทิศทางของตลาดทุน แม้จะไม่มีแรงซื้อของนักลงทุนต่างชาติ สะท้อนสภาพคล่องในตลาดที่ต่ำและส่วนใหญ่ โดยส่วนใหญ่คาดว่าเป็นการเก็งกำไรและการซื้อขายปรับสถานะช่วงสิ้นปีของนักค้าเงินในภูมิภาค 

สำหรับวันนี้ คาดว่าเงินบาทมีโอกาสแข็งค่าลงต่อ และต้องติดตามระดับทุนสำรองระหว่างประเทศ หลังประเทศไทยเริ่มถูกสหรัฐฯ เพ่งเล็งเรื่องการแทรกแซงค่าเงิน

พิสูจน์อักษร: วรรษมล สิงหโกมล

The post ‘เงินบาท’ พลิกกลับมาแข็งค่าแตะ 30.01 ต่อดอลลาร์ หลังตลาดเข้าสู่โหมดเปิดรับความเสี่ยง appeared first on THE STANDARD.

จิติพล พฤกษาเมธานันท์ ผู้อำนวยการอาวุโส Chief Investment Office บริษัทหลักทรัพย์ไทยพาณิชย์ (SCBS CIO) กล่าวว่า เงินบาทเช้าวันนี้เปิดตลาดที่ 30.12 บาทต่อดอลลาร์ อ่อนค่าจากช่วงปิดสิ้นวันทำการก่อนที่ 30.06 บาทต่อดอลลาร์ ประเมินกรอบเงินบาทระหว่างวัน 30.05-30.25 บาทต่อดอลลาร์

ตลาดการเงินอยู่ในภาวะปิดรับความเสี่ยง (Risk Off) ในคืนที่ผ่านมา ดัชนี S&P 500 ของสหรัฐฯ ปรับตัวลง 0.4% โดยมีดัชนี STOXX 600 ของยุโรปที่ปรับตัวลงมากที่สุด 2.3% จากการล็อกดาวน์ในหลายประเทศ ประเด็นดังกล่าวกดดันให้ราคาน้ำมันดิบ WTI ปรับตัวลง 2.7% ขณะที่ดัชนีวัดความกลัว (VIX Index) ปรับตัวขึ้น 25 จุด สูงที่สุดในรอบเดือน

ฝั่งตลาดเงินประเด็นที่เด่นที่สุดคือเงินปอนด์อ่อนค่าลง 0.9% จากข่าวการกลายพันธุ์ของไวรัส และโดยเฉลี่ยดอลลาร์ฟื้นตัว 0.1% เมื่อเทียบกับสกุลเงินหลัก ขณะที่บอนด์ยีลด์สหรัฐฯ อายุสิบปีปรับตัวลดลงเพียง 1BPS มาที่ระดับ 0.94% ชี้ว่านักลงทุนส่วนใหญ่ไม่ได้กังวลมาก เชื่อว่าส่วนหนึ่งมาจากสภาพคล่องที่อยู่ในระดับสูง และความหวังว่าทางการสหรัฐฯ จะผ่านมาตราการกระตุ้นเศรษฐกิจรอบใหม่ภายในสัปดาห์นี้

ด้านเงินบาท ระยะสั้นอ่อนค่าอย่างรวดเร็วจากการปิดรับความเสี่ยงของตลาด อย่างไรก็ดี เราไม่พบแรงขายจากนักลงทุนต่างชาติมาก และส่วนใหญ่เป็นการซื้อปิดสถานะขาย (Short) ที่มีอยู่ในสัปดาห์ก่อน เชื่อว่าประเด็นนี้จะยังกดดันตลาดไปอีกสักระยะ แต่จะไม่ทำให้เงินบาทกลับทิศไปอ่อนค่า และผู้ส่งออกส่วนใหญ่รอขายอยู่เหนือระดับ 30.15 บาทต่อดอลลาร์

พิสูจน์อักษร: พรนภัส ชำนาญค้า

The post ‘เงินบาท’ เช้านี้อ่อนค่าแตะ 30.12 ต่อดอลลาร์ ยังไม่พบแรงขายสินทรัพย์จากนักลงทุนต่างชาติ appeared first on THE STANDARD.

“อย่าลงทุนในธุรกิจที่คุณยังไม่เข้าใจดี” เป็นประโยคแรกๆ ที่นักลงทุนส่วนใหญ่มักเห็นผ่านตาจากหนังสือต่างๆ และยังเป็นคำพูดที่ วอร์เรน บัฟเฟตต์ นักลงทุนชื่อดังของโลกได้กล่าวไว้อีกด้วย แต่อย่าลืมว่าสไตล์การลงทุนของบัฟเฟตต์นั้นค่อนข้างลงทุนเป็นจำนวนเงินก้อนใหญ่ และไม่ถือหุ้นเป็นจำนวนมากโดยถือคติ “ใส่ไข่ทุกฟองไว้ในตะกร้าใบเดียว แล้วจงดูแลมันอย่างดี” ซึ่งค่อนข้างตรงข้ามกับหลักการลงทุนที่ให้กระจายความเสี่ยง โดยผมมองว่าอาชีพหลักของบัฟเฟตต์คือการเป็นนักลงทุนอาชีพ แตกต่างกับนักลงทุนทั่วไปที่อาจไม่ได้มีรายได้หลักมาจากการลงทุน แต่มาจากเงินเดือนหรือธุรกิจส่วนตัว ซึ่งทำให้อาจไม่มีเวลามากพอที่จะดูแลตะกร้าใบเดียวให้ดี แต่อาจจะเหมาะกับการใส่ไข่ไว้ในตะกร้าหลายใบมากกว่า

แม้ทฤษฎีจะบอกให้เรากระจายการลงทุนไปในหลายสินทรัพย์ หลากหลายประเทศ เพื่อสร้างพอร์ตโฟลิโอที่เหมาะสม แต่ผมเชื่อว่าเมื่อดูภาพรวมพอร์ตโฟลิโอของนักลงทุนคนไทยแล้วนั้น ยังน่าจะมีสัดส่วนการลงทุนในไทยมากกว่าในต่างประเทศ โดยหากเทียบ Market Cap ตลาดหุ้นทั่วโลกกว่า 40 แห่ง เราควรจะมีหุ้นสหรัฐฯ ในสัดส่วน 40% หุ้นจีน 18% และหุ้นไทยเพียง 0.50% เท่านั้น แต่ในความเป็นจริงแล้วพอร์ตหุ้นของหลายๆ ท่านเกินกว่าครึ่งน่าจะลงทุนในไทยมากกว่าต่างประเทศ

‘Home Bias’ หรือ ‘Familiarity Bias’ คือพฤติกรรมที่เราลงทุนในประเทศที่เราอาศัยอยู่หรือคุ้นชินเป็นสัดส่วนมากกว่า เสมือนการลงทุนอยู่ใน Comfort Zone โดยไม่มีเหตุผลที่เป็นวิทยาศาสตร์มารองรับ เป็นสิ่งที่เราเรียกว่า อคติการลงทุนประเภทหนึ่ง ที่นักลงทุนใช้ความรู้สึกในการตัดสินใจมากกว่าการใช้เหตุผล

ไม่ใช่แค่นักลงทุนในไทยหรอกครับที่มีพฤติกรรม Home Bias จากผลการศึกษาในต่างประเทศที่สนับสนุนโดย Charles Schwab Investment Management รายงานว่า นักลงทุนที่เป็น High Net Worth ก็ยังมีพฤติกรรม Home Bias โดยส่วนใหญ่มักจะเป็นนักลงทุนที่อยู่ในช่วง Silent Generation (เกิดปี 1928-1945) โดยนักลงทุนที่อายุน้อยมักจะมีพฤติกรรม Home Bias ที่น้อยกว่า แม้กระทั่งมืออาชีพอย่างผู้จัดการกองทุนก็ยังพบพฤติกรรมนี้บ้าง แต่ส่วนใหญ่มักจะปรากฏในพอร์ตของนักลงทุนรายย่อยมากกว่าครับ

Home Bias เกิดขึ้นได้อย่างไรนั้น สาเหตุหลักมาจากสิ่งที่เรียกว่า ‘Information Advantage’ ที่ผู้ลงทุนได้ใช้สินค้าและบริการของหุ้นหรือบริษัทที่จดทะเบียนในประเทศที่อาศัยอยู่ ทำให้มองว่าเราสามารถเข้าใจธุรกิจนี้ได้ดี และก่อให้เกิดความมั่นใจในการลงทุน เมื่อเปรียบเทียบกับการลงทุนในประเทศที่ไม่เคยไป บริษัทที่ชื่อไม่คุ้นหู และสินค้าที่เราไม่เคยใช้บริการ

โดยเฉพาะในประเทศไทยที่เปิดตลาดทุนมาได้เพียง 45 ปี ซึ่งถือว่าเป็นตลาดที่ค่อนข้างใหม่ การทำให้นักลงทุนรู้จักตลาดหุ้น หรือการลงทุนในช่วงแรกก็ค่อนข้างใช้เวลาพอสมควร อีกทั้งช่องทางในการลงทุนต่างประเทศเมื่อก่อนก็ค่อนข้างจำกัด ปัจจัยต่างๆ เหล่านี้ก็ยิ่งทำให้นักลงทุนไทยเกิดพฤติกรรม Home Bias ได้ง่ายขึ้น

บางท่านอาจจะสงสัยว่า แล้ว Home Bias ไม่ดีอย่างไร ตราบใดที่เราลงทุนแล้วยังได้กำไรก็ถือว่าใช้ได้แล้วไม่ใช่หรือ หากมองเทียบกับผลตอบแทนชนะเงินฝากหรือเงินเฟ้อนั้น การลงทุนแต่ในประเทศที่อาศัยอยู่ก็ไม่ได้ผิดอะไรหรอกครับ แต่มันจะเป็นการจำกัดโอกาสการลงทุนในต่างประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งประเทศที่เป็นผู้นำอย่างสหรัฐฯ หรือประเทศที่มีโอกาสการเติบโตสูงในแถบเอเชีย

การที่นักลงทุนมี Home Bias แล้วจะส่งให้ผลตอบแทนหายไปมากน้อยเท่าใดนั้น เราสามารถหาคำตอบได้โดยใช้วิธีที่เรียกว่าการทำ Back Test หรือจำลองผลตอบแทนจากการลงทุน โดยในช่วงระยะเวลาตั้งแต่ 1 มกราคม 2000 ถึง 31 ตุลาคม 2020 โดยมีสมมติฐานว่าได้รับผลตอบแทนทั้งในรูปแบบของส่วนต่างของราคาและเงินปันผล (Total Return) และมีผลต่างของค่าเงิน (FX Gain/Loss) ให้สะท้อนเสมือนการลงทุนจริงจะได้ผลลัพธ์ดังนี้

จากกราฟข้างต้นจะเห็นได้ว่าหุ้นไทยปรับตัวเพิ่มขึ้นและเติบโตได้ดีในช่วงปี 2010-2013 แต่ในช่วงปี 2017-2020 หุ้นไทยมีผลตอบแทนที่ค่อนข้างไม่ดีนัก ในทางกลับกัน ดัชนีหุ้น NASDAQ ที่ปีนี้ปรับตัวเพิ่มขึ้นอย่างที่ใครคาดไม่ถึง ก็มีผลตอบแทนค่อนข้างแย่ในช่วงปี 2010-2014 ดังนั้นจะเห็นได้ว่าการที่นักลงทุนมี Home Bias จะทำให้พลาดโอกาสในการลงทุนของภูมิภาคอื่นที่มีการปรับตัวได้ดี

หากเป็นสมัยก่อนเราอาจจะบอกได้ว่าเพราะเราไม่รู้จักบริษัทหรือหุ้นต่างประเทศ ทำให้ไม่กล้าเข้าไปลงทุน แต่ในปัจจุบันที่โลกเรามีความเป็น Globalization มากขึ้น ผมว่าเราจะรู้จักบริษัทต่างประเทศมากกว่าบริษัทไทยเสียอีก เพราะเราใช้โทรศัพท์ iPhone, Samsung หรือ Xiaomi เครื่องใช้ไฟฟ้า Sony, LG, Samsung การทำงานเราก็ใช้ Windows, Gmail, LINE ด้านสันทนาการก็ใช้ Spotify, Netflix หรือช้อปปิ้งผ่าน Lazada และ Shopee ดังนั้นจะบอกว่าเราไม่รู้จักหุ้นหรือบริษัทต่างประเทศนั้นก็อาจจะไม่ถูกต้องเสียทีเดียว

แน่นอนว่าเราคงไม่สามารถไป Company Visit หรือสัมภาษณ์ผู้บริหารได้เหมือนในประเทศเราเอง แต่ผมก็ไม่คิดว่านักลงทุนส่วนใหญ่จะทำเช่นนั้นกับหุ้นทุกตัวที่ถืออยู่ แต่จะเป็นการลงทุนที่กระจายลงไปในหุ้นหลายๆ ตัว หรือซื้อทั้งตลาดที่เรียกว่า Index ไปเลยมากกว่า ทำให้ความเสี่ยงเฉพาะตัวของบริษัทย่อมลดน้อยลงไปด้วย

อีกทั้งในปัจจุบันช่องทางในการลงทุนต่างประเทศนั้นก็มีการเปิดกว้างและมีขั้นตอนที่ไม่ซับซ้อนเหมือนสมัยก่อน ไม่ว่าจะเป็นการลงทุนทางอ้อมผ่านกองทุนรวมต่างประเทศ ผ่านบริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุนต่างๆ ที่มีทั้งผู้จัดการกองทุนของ บลจ. ในไทยคัดเลือกหุ้นและลงทุนเอง หรือนำเงินของผู้ลงทุนไปลงทุนกองทุนต่างประเทศอีกต่อ (Feeder Fund หรือ Fund of Funds) ผ่านบริษัทชั้นนำอย่าง BlackRock, JPMorgan, UBS และอื่นๆ อีกมากมาย หรือลงทุนผ่าน Broker บริษัทหลักทรัพย์ที่สามารถเปิดบัญชี Off-Shore เพื่อลงทุนซื้อหุ้นต่างประเทศได้โดยตรง ซึ่งบางแห่งก็มีบริการบทวิเคราะห์หุ้นต่างประเทศให้อีกด้วย

แน่นอนว่ามนุษย์เราคงไม่มีใครสามารถลงทุนโดยไม่มีอคติได้ 100% แต่อย่างน้อยการที่รู้จักเรื่องของ Home Bias นี้ก็น่าจะทำให้นักลงทุนหันมาดูพอร์ตการลงทุนของตัวเอง ว่าสัดส่วนประเทศที่เราลงทุนนั้นเป็นเพราะหุ้นประเทศนั้นมีโอกาสเติบโตได้ดี หรือมาจากอคติความเคยชินกันแน่ เพราะศัตรูคนสำคัญของการลงทุนอาจไม่ใช่ตลาดหุ้น การเมือง หรือเศรษฐกิจ แต่เป็นตัวนักลงทุนเราเองนี่แหละครับ

พิสูจน์อักษร: พรนภัส ชำนาญค้า

อ้างอิง:

• Fundamentals of behavioral finance: Home bias https://www.schwabfunds.com/content/home-bias
• Is the home bias biased? New evidence from the investment fund sector https://www.ecb.europa.eu/pub/fie/article/html/ecb.fieart202003_03~9efb363a78.en.html#toc3
• What Drives Home Bias?: Evidence from Fund Managers’ Views https://www.econstor.eu/bitstream/10419/22408/1/dp-296.pdf
• https://www.investopedia.com/terms/h/homebias.asp

The post Home Bias อคติความเคยชินในการลงทุน กับผลตอบแทนที่หายไป appeared first on THE STANDARD.

จิติพล พฤกษาเมธานันท์ ผู้อำนวยการอาวุโส Chief Investment Office บริษัทหลักทรัพย์ไทยพาณิชย์ (SCBS CIO) กล่าวว่า เงินบาทเปิดเช้าวันนี้ (3 ธันวาคม) ที่ 30.21 บาทต่อดอลลาร์ แข็งค่าจากช่วงปิดสิ้นวันทำการก่อนที่ 30.25 บาทต่อดอลลาร์ กรอบเงินบาทวันนี้ 30.10-30.30 บาทต่อดอลลาร์

โดยตลาดการเงินซื้อขายสับเปลี่ยนกลุ่มในช่วงคืนที่ผ่านมา ดัชนี S&P 500 ของสหรัฐฯ ขยับขึ้น 0.2% บนแรงหนุนของหุ้นกลุ่มพลังงาน ตามภาพราคาน้ำมันดิบ WTI ที่ปรับตัวขึ้น 1.4% ขณะที่ดัชนี STOXX 600 ของยุโรปปรับตัวลง 0.1% จากการขายทำกำไรหุ้นใหญ่ที่ปรับตัวขึ้นเร็วในช่วงเดือนก่อน

ส่วนหนึ่งมาจากภาพเศรษฐกิจที่ยังสับสน ล่าสุดตัวเลขการจ้างงานภาคเอกชน (ADP) ในสหรัฐฯ ปรับตัวขึ้นเพียง 3.07 แสนตำแหน่งในเดือนพฤศจิกายน เนื่องจากบริษัทต่างๆ กังวลกับความไม่แน่นอนของเศรษฐกิจในปีหน้า อย่างไรก็ดี ส่วนมากยังเชื่อว่าทางการสหรัฐฯ จะต้องมีนโยบายกระตุ้นเศรษฐกิจออกมาเพิ่มเติมในช่วงปลายปีนี้ถึงต้นปีหน้าแน่นอน

ด้านตลาดเงินก็ถูกขับเคลื่อนด้วยข่าวนโยบายการคลังที่ระดับใกล้เคียง 1 ล้านล้านดอลลาร์ กดดันให้ดัชนีดอลลาร์อ่อนค่า 0.1% และบอนด์ยีลด์สหรัฐฯ อายุสิบปีปรับตัวขึ้น 0.025% มาที่ระดับ 0.95% สูงที่สุดในรอบสัปดาห์ โดยนักลงทุนส่วนใหญ่เลือกที่จะถือสกุลเงินความเสี่ยงสูง เช่น ดอลลาร์ออสเตรเลีย (AUD) และลดสกุลเงินปลอดภัยอย่างเยนญี่ปุ่น (JPY) หรือฟรังก์สวิส (CHF) สะท้อนภาพตลาดเงินที่เปิดรับความเสี่ยง

ส่วนเงินบาทยังคงเคลื่อนไหวในกรอบแคบด้วยสภาพคล่องที่อยู่ในดับต่ำ นักลงทุนส่วนใหญ่รอฟังทิศทางของนโยบายอัตราแลกเปลี่ยนช่วงปลายปี และตามดูกระแสเงินทุนเคลื่อนย้าย โดยเราเชื่อว่าจุดเปลี่ยนจะอยู่ที่ตลาดหุ้นโลก ซึ่งมีโอกาสผันผวนมากขึ้นในช่วงที่เหลือของเดือนธันวาคม

พิสูจน์อักษร: ลักษณ์นารา พักตร์เพียงจันทร์

The post ‘เงินบาท’ เช้านี้แข็งค่าแตะ 30.21 ต่อดอลลาร์ หลังนักลงทุนเริ่มเปิดรับความเสี่ยง appeared first on THE STANDARD.

จิติพล พฤกษาเมธานันท์ ผู้อำนวยการอาวุโส Chief Investment Office บริษัทหลักทรัพย์ไทยพาณิชย์ (SCBS CIO) กล่าวว่า เงินบาทเปิดตลาดเช้าวันนี้ (2 ธันวาคม) ที่ 30.25 บาทต่อดอลลาร์ ไม่เปลี่ยนแปลงจากช่วงปิดสิ้นวันทำการก่อน กรอบเงินบาทวันนี้ 30.15-30.35 บาทต่อดอลลาร์

ตลาดการเงินสหรัฐฯ ฟื้นตัวเปิดรับความเสี่ยง (Risk On) ในคืนที่ผ่านมา ดัชนี S&P 500 ขยับขึ้นทำระดับสูงสุดตลอดกาลอีกครั้งที่ 3,662 จุด ด้วยแรงหนุนของหุ้นกลุ่มเทคโนโลยี เงินดอลลาร์ที่อ่อนค่า และนักลงทุนขายตราสารหนี้กลับเข้าถือหุ้น ด้วยความหวังว่ารัฐบาลสหรัฐฯ จะมีนโยบายกระตุ้นเศรษฐกิจเพิ่มเติมในช่วงปลายปี

โดยบอนด์ยีลด์สหรัฐฯ อายุ 10 ปีถูกกดดันแรงที่สุด ปรับตัวขึ้นถึง 0.087% มาที่ระดับ 0.93% พร้อมกับยีลด์อายุ 30 ปีที่ปรับตัวขึ้นจาก 1.67% ส่งผลให้ส่วนต่าง (Spread) ระหว่างยีลด์ 30 ปี และ 5 ปีเพิ่มสูงขึ้นเป็น 1.25% สะท้อนภาพนักลงทุนที่มั่นใจ ส่วนในฝั่งเงินดอลลาร์ก็อ่อนค่าลงหนักถึง 0.7% โดยมีเงินยูโร (EUR) ที่แข็งค่าทะลุ 1.2 ดอลลาร์ ครั้งแรกนับตั้งแต่เดือนเมษายน 2018 หนุนให้ราคาทองคำฟื้นตัวขึ้น 2.1% มายืนเหนือระดับ 1800 ดอลลาร์ต่อออนซ์ได้อีกครั้ง

ด้านเงินบาท ระยะสั้นเคลื่อนไหวในกรอบแคบ โดยนักลงทุนส่วนใหญ่ระมัดระวังตัวเรื่องนโยบายควบคุมด้านอัตราแลกเปลี่ยนของธนาคารแห่งประเทศไทย และนักลงทุนต่างชาติทยอยลดสถานะการถือครองตราสารหนี้ไทยลง อย่างไรก็ดี มองภาพดังกล่าวเป็นประเด็นระยะสั้น โดยจุดที่ต้องให้ความสำคัญมากที่สุดยังเป็นทิศทางของตลาดทุน ซึ่งถ้าไม่มีอะไรมาขัดจังหวะขาขึ้น ก็อาจเห็นเงินบาทที่แข็งค่าต่อพร้อมกับสกุลเงินเอเชียอื่นๆ ในปลายปีนี้

พิสูจน์อักษร: วรรษมล สิงหโกมล 

The post ‘เงินบาท’ เปิดตลาดทรงตัว นักลงทุนจับตามาตรการเพิ่มเติมจาก ธปท. appeared first on THE STANDARD.

กองทุนรวมอสังหาริมทรัพย์และกองทรัสต์เพื่อการลงทุนในอสังหาริมทรัพย์ (PF&REIT) เป็นหนึ่งในกลุ่มอุตสาหกรรมที่มักจะถูกพูดถึงในฐานะ ‘สินทรัพย์ปลอดภัย’ ด้วยลักษณะเฉพาะตัวในเรื่องของผลการดำเนินงานที่ค่อนข้างแน่นอนและเงินปันผลที่จ่ายอย่างสม่ำเสมอ 

ซึ่งก่อนหน้านี้หลักทรัพย์ต่างๆ ในกลุ่ม PF&REIT เป็นหนึ่งในกลุ่มที่ได้รับความสนใจจากนักลงทุนค่อนข้างมาก โดยเฉพาะในปี 2561-2562 ที่ผ่านมา ซึ่งผลตอบแทนของกลุ่ม PF&REIT อยู่ที่ 7.08% และ 16.46% ตามลำดับ เทียบกับดัชนี SET ที่ติดลบ 10.82% ในปี 2561 และเพิ่มขึ้น 1.02% ในปี 2562 

สำหรับปี 2563 นี้ สิ่งที่เกิดขึ้นเป็นภาพที่แตกต่างออกไป โดยดัชนี SET จนถึง 23 ตุลาคมที่ผ่านมา ติดลบ 23.18% ขณะที่ PF&REIT ติดลบไป 31.74% จนล่าสุด ดัชนีกลุ่มมีทีท่าว่าจะลดลงไปทำจุดต่ำสุดใหม่จากช่วงเดือนมีนาคมที่ผ่านมา

พิสุทธิ์ งามวิจิตวงศ์ ผู้อำนวยการอาวุโส ฝ่ายวิเคราะห์หลักทรัพย์ บล. กสิกรไทย ให้เหตุผลว่า แรงกดดันต่อกลุ่ม PF&REIT ในปีนี้มาจาก 2 ปัจจัยหลัก ปัจจัยแรกคือ ‘ผลตอบแทนของพันธบัตร (Bond Yield) กลับทิศ’ ซึ่งเป็นปัจจัยลบต่อทั้งกลุ่ม 

ช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา Bond Yield เป็นขาลง ขณะที่กลุ่ม PF&REIT สามารถให้เงินปันผลที่สม่ำเสมอ (ในภาวะปกติ) ทำให้นักลงทุนที่มีเป้าหมายคือ ต้องการผลตอบแทนสม่ำเสมอ หันมาลงทุนใน PF&REIT มากขึ้น แต่เมื่อ Bond Yield เริ่มกลับมาสูงขึ้น ทำให้ราคาของหลักทรัพย์ในกลุ่มนี้ลดลงโดยธรรมชาติ ประกอบกับราคาที่ปรับขึ้นไปมากก่อนหน้านี้ จึงเป็นตัวเร่งให้นักลงทุนขายทำกำไรออกมา 

“ด้วยสภาพคล่องที่ค่อนข้างต่ำของกลุ่ม PF&REIT เมื่อนักลงทุนมีการปรับพอร์ต ทำให้ราคาหลักทรัพย์ในกลุ่มนี้จะเหวี่ยงขึ้นลงได้ค่อนข้างแรง”

ปัจจัยที่สองคือ ‘ผลกระทบเฉพาะธุรกิจ’ จะเห็นว่า PF&REIT ในกลุ่มโรงแรมได้รับผลกระทบหนักที่สุดจากการแพร่ระบาดของโควิด-19 รองลงมาคือ กลุ่มห้างสรรพสินค้า ซึ่งกำลังซื้อส่วนหนึ่งมาจากนักท่องเที่ยว เช่นเดียวกับกองทุนรวมโครงสร้างพื้นฐานคมนาคม ซึ่งสัดส่วนผู้โดยสารราว 20% มาจากนักท่องเที่ยว 

แต่ในขณะเดียวกัน ยังมี PF&REIT บางส่วนที่ผลการดำเนินงานได้รับผลกระทบน้อยคือ กลุ่มนิคมอุตสาหกรรม กลุ่มโลจิสติกส์ รวมถึงกลุ่มโรงไฟฟ้า และกลุ่มโทรคมนาคม ซึ่งมีสัญญาการรับรู้รายได้ที่ค่อนข้างแน่นอน และผู้บริโภคยังคงใช้งานกันตามปกติ 

“ด้วยธรรมชาติของนักลงทุนที่เลือกลงทุนใน PF&REIT ซึ่งมักจะรับความเสี่ยงได้ต่ำ และต้องการผลตอบแทนสม่ำเสมอ หากยึดจากเป้าหมายนี้นักลงทุนควรโยกเงินจากหลักทรัพย์ที่ยังมีแนวโน้มกำไรตกต่ำ ไปหาหลักทรัพย์ที่มีผลการดำเนินงานและจ่ายเงินปันผลได้อย่างสม่ำเสมอ ซึ่งผลตอบแทนจากเงินปันผลที่ได้อย่างน้อยน่าจะไม่ต่ำกว่า 5% หรืออาจจะสูงถึง 10% สำหรับบางหลักทรัพย์ แม้ราคาจะปรับตัวลงในระยะสั้น แต่แนวโน้มระยะยาวจะฟื้นตัวได้ตามภาวะเศรษฐกิจ”

สำหรับ PF&REIT ที่ประสบปัญหาในปัจจุบัน อาจจะเห็นการพักชำระดอกเบี้ยกับเจ้าหนี้ รวมถึงขอผ่อนผันการชำระค่าเช่าจากผู้ถือหน่วย เพราะกระแสเงินสดที่ขาดหายไป รวมถึงการขายสินทรัพย์บางส่วนออกไปเพื่อประคองตัวไว้ ขณะเดียวกันหากราคาสินทรัพย์ปรับตัวลดลงไปมาก อาจจะเห็นเจ้าของสินทรัพย์ระดมเงินเข้าซื้อสินทรัพย์ไว้เอง และอาจจะยกเลิกการจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์

อลงกรณ์ ประธานราษฎร์นิกร รองกรรมการผู้จัดการ บลจ. วรรณ มองว่า การลงทุนใน PF&REIT สำหรับปีนี้ยังน่าสนใจเข้าลงทุนได้ แต่ต้องเลือกสินทรัพย์ซึ่งเป็นธุรกิจที่มีแนวโน้มการเติบโตได้อยู่ ส่วนกองรีทโรงแรมนั้นยอมรับว่าอาจจะให้ผลตอบแทนได้ไม่มากหรือไม่เป็นไปตามเป้าหมาย เนื่องจากธุรกิจโรงแรมได้รับผลกระทบค่อนข้างมากจากการแพร่ระบาดของโควิด-19 ส่วนสินทรัพย์ประเภทสำนักงานให้เช่ายังได้รับผลกระทบเช่นเดียวกันจากการล็อกดาวน์ประเทศ ทำให้กิจกรรมทางเศรษฐกิจหยุดชะงักไปด้วย

“เชื่อว่ากองทรัสต์เป็นทางเลือกการลงทุนได้อยู่ แต่ผลตอบแทนอาจจะไม่มากเท่าเดิม ในปี 2564-2565 อาจจะอยู่ที่ราวๆ 5-6% ได้” 

ด้าน บล. เคจีไอ เปิดเผยสถิติในช่วงปี 2559-2562 เกี่ยวกับอัตราผลตอบแทนเฉลี่ยของกองทุนโครงสร้างพื้นฐาน (IFF) อยู่ระหว่าง 5.92-7.83% ต่อปี ในขณะที่อัตราผลตอบแทนเฉลี่ยของกองทุนอสังหาริมทรัพย์ (PFund) และกองทรัสต์ฯ (REITs) อยู่ระหว่าง 5.04-5.67% ต่อปี และ 4.17-5.32% ต่อปี ตามลำดับ ในช่วงครึ่งปีแรกพบว่าอัตราผลตอบแทนเฉลี่ยของ IFF, PFund และ REITs อยู่ที่ 3.21% 3.09% และ 2.66% ตามลำดับ เนื่องจากผลการดำเนินงานอ่อนแอผิดปกติในปี 2563 เพราะการระบาดของโควิด-19 

ทั้งนี้ จากการวิเคราะห์กลุ่มธุรกิจต่างๆ มองว่า กลุ่มโรงแรม เซอร์วิสอพาร์ตเมนต์ และค้าปลีก จะได้รับผลกระทบจากโควิด-19 มากที่สุด ในขณะที่กลุ่มสำนักงานและอุตสาหกรรมจะถูกกระทบน้อยกว่า

พิสูจน์อักษร: ภาวิกา ขันติศรีสกุล

The post ‘กองรีท’ ในภาวะปัจจัยเสี่ยงรุมเร้า ต้อง ‘Selective’ มากขึ้น appeared first on THE STANDARD.

เกิดความเคลื่อนไหวอย่างขันแข็งใน กสทช. และ คสช. เมื่อศาลปกครองกลางมีคำตัดสินในคดีไทยทีวีฟ้อง กสทช. โดยให้ กสทช. คืนหนังสือค้ำประกันการประมูลแก่ไทยทีวี ซึ่งจะมีผลให้ไทยทีวีไม่ต้องจ่ายค่าประมูลให้ กสทช. อีกต่อไป โดยให้เหตุผลว่า กสทช. ดำเนินการเปลี่ยนผ่านสู่ระบบทีวีดิจิทัลอย่างล่าช้า ไม่เป็นไปตามแผนงานและประชาสัมพันธ์การเปลี่ยนผ่านไม่ทั่วถึง ทำให้ไทยทีวีได้รับความเสียหาย

ในช่วงเดียวกันก็มีความเคลื่อนไหวที่จะเสนอให้หัวหน้า คสช. ใช้คำสั่งตามมาตรา 44 ให้ผู้ประกอบการทีวีดิจิทัลทุกรายพักชำระค่าใบอนุญาตทีวีดิจิทัลเป็นเวลา 3 ปี โดยให้จ่ายเฉพาะดอกเบี้ย 1.5% ต่อปี และลดค่าเช่าโครงข่ายลง 50% เป็นเวลา 2 ปี

ที่สำคัญจะมีมาตรการ ‘ผสมโรง’ เพื่อ ‘ช่วยเหลือ’ ผู้ประกอบการโทรคมนาคม 2 รายที่ประมูลคลื่น 4G คือ เอไอเอสและทรู โดยจะให้ผ่อนผันการจ่ายค่าประมูลคลื่นงวดที่ 4 ซึ่งเป็นงวดสุดท้าย จากเดิมที่ต้องจ่ายให้เสร็จในปี 2563 เป็นการทยอยจ่ายไปอีก 5 งวดไปจนถึงปี 2567 (ดังภาพ)

ผมขอวิเคราะห์ความสมเหตุสมผลของการดำเนินนโยบาย ‘ช่วยเหลือ’ ผู้ประกอบการทั้งสองกลุ่ม ดังนี้

กรณีทีวีดิจิทัล

ผู้ประกอบการทีวีดิจิทัลส่วนใหญ่ประสบปัญหาการขาดทุน ทั้งนี้การขาดทุนมาจากสาเหตุที่สำคัญ 3 ประการคือ

1. การเพิ่มจำนวนผู้ประกอบการอย่างรวดเร็ว เนื่องจากมีการออกใบอนุญาตเพิ่มถึง 24 ใบ
2. การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีอย่างรวดเร็วมาก (Technological Disruption) ทำให้การชมโทรทัศน์ลดลงอย่างฮวบฮาบ
3. ความบกพร่องของ กสทช. ตามที่ศาลปกครองกลางชี้ไว้

การประสบปัญหาจากการขาดทุนจาก 2 สาเหตุแรกนั้น รัฐบาลและ กสทช. ไม่ควรต้องรับผิดชอบใดๆ ทั้งสิ้น เพราะเป็นความเสี่ยงทางธุรกิจโดยปกติ (Normal Business Risk) โดยการเพิ่มจำนวนผู้ประกอบการและการแข่งขันที่ตามมานั้น เป็นสิ่งที่ผู้ประกอบการทุกรายควรคาดหมายได้อยู่แล้ว ในขณะที่การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีอย่างรวดเร็วนั้น แม้จะคาดหมายได้ยากกว่า แต่ก็ยังถือว่าเป็นความเสี่ยงทางธุรกิจโดยปกติในโลกปัจจุบันที่ทุกคนต้องแบกรับอยู่นั่นเอง

ส่วนผลการขาดทุนที่เกิดขึ้นจากความบกพร่องของ กสทช. นั้น ผู้ประกอบการควรได้รับการช่วยเหลือเยียวยาจากรัฐตามสมควร โดยระดับการช่วยเหลือควรได้สัดส่วนกับความเสียหายที่เกิดขึ้นจากรัฐ ไม่ควรด่วนสรุปว่าการที่ กสทช. มีความบกพร่องบางอย่าง เป็นเหตุให้ กสทช. ต้องคืนเอกสารค้ำประกันแก่ผู้ประกอบการ หรือรัฐต้องหามาตรการช่วยเหลือโดยไม่พิจารณาถึงระดับความเสียหายก่อน นอกจากนี้ก่อนที่จะดำเนินการอย่างไร คสช. ควรรอคำตัดสินของศาลปกครองสูงสุดให้คดีสิ้นสุดเสียก่อน ซึ่งน่าจะใช้เวลาอีกไม่นานหลังจากที่ กสทช. อุทธรณ์คดีต่อศาล

คณะรัฐมนตรีเองก็เคยมีมติว่า ในกรณีที่หน่วยงานของรัฐถูกฟ้องร้องคดี จะต้องยื่นอุทธรณ์จนกว่าคดีจะถึงที่สุด รัฐบาลและ คสช. จึงยังไม่สมควรรีบร้อน ‘ช่วยเหลือ’ ผู้ประกอบการทีวีดิจิทัล โดยเฉพาะการช่วยเหลือที่ไปไกลเกินขอบเขตที่เหมาะสม

นอกจากนี้ ประเด็นหนึ่งที่ควรพิจารณาเพิ่มเติมคือ การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีมีผลทำให้พฤติกรรมการเสพสื่อของประชาชนเปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว จากการเสพสื่อสิ่งพิมพ์ วิทยุและโทรทัศน์ ไปสู่การเสพสื่อออนไลน์เป็นหลัก โดยเฉพาะการเสพผ่านอุปกรณ์ไร้สายต่างๆ ดังนั้น คลื่นความถี่ที่ใช้กับวิทยุและโทรทัศน์ ซึ่งได้รับความนิยมน้อยลง ควรถูกนำมาจัดสรรใหม่เพื่อใช้ในบริการโทรคมนาคมไร้สายแทน

หากรัฐบาลเห็นว่าการปล่อยให้ผู้ประกอบการทีวีดิจิทัลถือครองคลื่นไว้จะทำให้คลื่นไม่ถูกใช้ประโยชน์อย่างคุ้มค่า เพราะประชาชนเปลี่ยนพฤติกรรมการเสพสื่อไปแล้ว ก็ควรพิจารณานำเอาคลื่นทีวีดิจิทัลมาประมูลใหม่เพื่อใช้กับบริการโทรคมนาคม โดยเมื่อประมูลเสร็จ รัฐบาลก็สามารถยินยอมให้ผู้ประกอบการทีวีดิจิทัลคืนใบอนุญาตและคลื่นความถี่ที่ครอบครองอยู่ได้ เช่นเดียวกับที่มีการดำเนินการในสหรัฐฯ ซึ่งทำให้ทั้งคลื่นความถี่ถูกใช้อย่างคุ้มค่า รัฐมีรายได้เพิ่มขึ้น และผู้ประกอบการมีทางออก

กรณีผู้ประกอบการ 4G

กรณีการประมูลคลื่น 4G มีความแตกต่างจากการประมูลคลื่นทีวีดิจิทัลมาก เพราะไม่ปรากฏชัดเจนว่าหน่วยงานรัฐ โดยเฉพาะ กสทช. ทำอะไรบกพร่อง นอกจากปล่อยให้แจส โมบาย ซึ่งชนะการประมูลแล้วทิ้งใบอนุญาตได้ง่ายๆ จนรัฐบาลต้องไป ‘เชิญชวน’ ให้เอไอเอสมารับใบอนุญาตแทน

นอกจากนี้ การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีในอุตสาหกรรมนี้ก็ไม่ได้เกิดขึ้นอย่างรุนแรงจนส่งผลต่อผู้ประกอบการมากเท่ากับอุตสาหกรรมโทรทัศน์ เพราะแม้จะเสียรายได้จากบริการบางอย่างไป เช่น บริการเสียง แต่ก็มีรายได้จากการให้บริการข้อมูลมากขึ้น ผู้ประกอบการโทรคมนาคมส่วนใหญ่จึงยังมีกำไร แม้จะลดลงกว่าเดิมไปบ้าง

การกล่าวอ้างว่าการที่ แจส โมบาย เข้าร่วมประมูลแล้วทำให้ราคาสูงขึ้นนั้น อาจทำให้เรารู้สึกสงสารผู้ประกอบการทั้งสองคือเอไอเอสและทรู แต่เราต้องไม่ลืมว่าทั้งสองรายได้พิจารณาแล้วว่าราคาที่ตนประมูลได้ไปนั้นมีความคุ้มค่า และเงื่อนไขการจ่ายค่าประมูล รวมทั้งการจ่ายเป็นงวด 4 งวดตามที่กำหนดเป็นสิ่งที่ยอมรับได้ มิฉะนั้นก็คงถอนตัวจากการประมูลไปแล้ว

ผมจึงไม่มีความสงสารผู้ประกอบการทั้งสอง แต่หากจะมีความเห็นใจเล็กๆ บ้างก็คือ เอไอเอส ซึ่งถูกรัฐบาล ‘เชิญชวน’ ให้มารับใบอนุญาตแทนแจส โมบาย ในราคาที่สูงกว่าที่เอไอเอสเคยประมูลไว้ แต่เอไอเอสก็รับไว้ โดยไม่ปรากฏว่าได้ต่อรองกับรัฐบาลในเรื่องงวดการจ่ายค่าประมูลเลย

ดังนั้นจึงไม่มีเหตุผลใดๆ เลยที่ คสช. จะต้องเข้ามา ‘อุ้ม’ ผู้ประกอบการทั้งสอง แถมจะดำเนินการล่วงหน้า 2 ปี ก่อนถึงปี 2563 ก่อนที่ คสช. จะหมดอำนาจออกคำสั่งตามมาตรา 44 อันที่จริงระยะเวลาในการผ่อนชำระค่าประมูลของ กสทช. นั้นถือได้ว่าไม่เข้มงวด เพราะให้จ่าย 3 งวดแรกน้อยมากคือ เพียง 1.7 หมื่นล้านบาท แล้วค่อยให้จ่ายที่เหลือประมาณ 6.4 หมื่นล้านบาทในงวดที่ 4 ซึ่งแตกต่างจากการประมูลคลื่นความถี่โดยทั่วไปในต่างประเทศ และการประมูลคลื่น 3G ที่ผ่านมาในประเทศไทยเองที่ให้จ่ายค่าประมูลเกือบหมดตั้งแต่ช่วงแรกๆ แน่นอนว่า เพื่อป้องกันปัญหาการ ‘เบี้ยว’ กันภายหลัง

การที่ คสช. จะยินยอมให้เอไอเอสและทรูเปลี่ยนการจ่ายค่าประมูลงวดสุดท้ายรวดเดียวกลายเป็นการทยอยจ่ายใน 5 ปี จึงเป็นการยกประโยชน์ให้แก่ผู้ประกอบการทั้งสอง โดยแม้จะให้มีการจ่ายดอกเบี้ย แต่ดอกเบี้ยที่จะต้องจ่ายกันนั้นก็ต่ำมากคือ 1.5% ต่อปี ทั้งที่ตามเงื่อนไขการประมูล การจ่ายค่าประมูลล่าช้านั้นต้องคิดดอกเบี้ยถึง 15% ต่อปี ส่วนต่างดอกเบี้ยนี้เองที่เป็นผลประโยชน์มากมายมหาศาล

เมื่อคิดมูลค่าผลประโยชน์ที่ คสช. จะยกให้เอไอเอสและทรูนั้น จากส่วนต่างดอกเบี้ยดังกล่าวจะพบว่าสูงถึงรายละเกือบ 1.5 หมื่นล้านบาท หรือรวมกันเกือบ 3 หมื่นล้านบาทเลยทีเดียว จะมากหรือน้อยกว่านี้ก็ขึ้นอยู่กับอัตราดอกเบี้ยที่ใช้คิดลด (Discount Rate)

ทั้งนี้หากเชื่อว่าผู้ประกอบการทั้งสองสามารถระดมทุนมาจ่ายค่าประมูล จากทั้งการกู้และการเพิ่มทุน โดยมีต้นทุนทางการเงินเฉลี่ย (WACC) ที่ประมาณ 9% ต่อปี ตามที่นักวิเคราะห์หลักทรัพย์ใช้กับบริษัทเหล่านี้ ผลประโยชน์ที่ คสช. จะยกให้ผู้ประกอบการทั้งสองก็ยังจะสูงถึงระดับ 1.6 หมื่นล้านบาท

ดังนั้น หาก คสช. จะมีมติยกผลประโยชน์ให้แก่ผู้ประกอบการทั้งสองรายตามที่เป็นข่าวจริง ก็คงทำให้ประชาชนอดตั้งข้อสังเกตไม่ได้ว่า แม้ว่า คสช. และรัฐบาลประยุทธ์จะแตกต่างจากรัฐบาลทักษิณ 1 เพราะไม่ได้มีคณะรัฐมนตรีที่เต็มไปด้วยนายทุนโทรคมนาคมและนายทุนโทรทัศน์ จนเป็นที่มาของการเกิด ‘คอร์รัปชันเชิงนโยบาย’ แต่นโยบาย ‘อุ้ม’ นายทุนโทรคมนาคมก็แทบจะไม่ได้แตกต่างกันเลย

ความแตกต่างเล็กๆ หากจะมีก็คือ รัฐบาลทักษิณออกพระราชกำหนดเก็บภาษีสรรพสามิตเพื่อเอื้อผู้ประกอบการโทรคมนาคมในสมัยนั้น โดยแอบ ‘ซุก’ ไปกับภาษีสรรพสามิตบริการอื่นๆ เช่น สนามกอล์ฟ ในขณะที่ผู้มีอำนาจรัฐในปัจจุบันกำลังจะอุ้มผู้ประกอบการโทรคมนาคมโดย ‘ซุก’ ไปกับการอุ้มผู้ประกอบการทีวีดิจิทัล

The post ทำไม คสช. ไม่ควรอุ้มผู้ประกอบการทีวีดิจิทัลและผู้ประกอบการ 4G appeared first on THE STANDARD.