เจรจา DEFA สำเร็จ เตรียมลดกำแพงดิจิทัลอาเซียน ธุรกิจไทยได้อะไร

The Secret Sauce: สื่อธุรกิจเพื่อผู้ประกอบการและผู้นำองค์กร

Insights ล่าสุด

Interview: บทสัมภาษณ์ผู้บริหารและผู้ประกอบการ

Expertise Room: กลยุทธ์และเครื่องมือธุรกิจ

Personal Effectiveness: พัฒนาตัวเองและการทำงาน

Books: สรุปหนังสือธุรกิจน่าอ่าน

Editor's Note

เจรจา DEFA สำเร็จ เตรียมลดกำแพงดิจิทัลอาเซียน ธุรกิจไทยได้อะไร ต้องจับตาอะไร?

เจรจา DEFA สำเร็จ เตรียมลดกำแพงดิจิทัลอาเซียน ธุรกิจไทยได้อะไร ต้องจับตาอะไร?

18.11.2026

การขายออนไลน์ทำให้ธุรกิจไทยเข้าถึงลูกค้าในประเทศเพื่อนบ้านได้ แต่พอจะรับเงิน ส่งเอกสาร หรือแลกเปลี่ยนข้อมูล กลับต้องจัดการตามกฎและระบบของแต่ละประเทศ ยิ่งขยายหลายตลาด งานหลังบ้านก็ยิ่งเพิ่มตาม นั่นทำให้ DEFA หรือกรอบความตกลงเศรษฐกิจดิจิทัลอาเซียน จะช่วยให้ธุรกิจไทยทำธุรกิจข้ามพรมแดนสะดวกขึ้นใน 4 ด้าน ได้แก่ การรับเงิน เอกสารการค้า การยืนยันตัวตน และการส่งข้อมูล โดยอาเซียนลงนามความตกลงเมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน 2569 หลังไทยเป็นประธานการเจรจา ขณะที่ศุภจี สุธรรมพันธุ์ เปิดเผยว่าไทยผลักดันให้มีผลใช้บังคับภายในกลางปี 2570 แต่ผู้ประกอบการยังต้องจับตาการให้สัตยาบัน การปรับกฎ และการเชื่อมระบบของแต่ละประเทศ

 

🟡 DEFA จะเปลี่ยนอะไรในอาเซียน?

 

อาเซียนมีการค้าออนไลน์และความร่วมมือดิจิทัลอยู่แล้ว แต่ผู้ประกอบการยังต้องรับมือกับระบบที่แยกกัน DEFA หรือ Digital Economy Framework Agreement นำเรื่องการชำระเงิน เอกสาร ตัวตนดิจิทัล และข้อมูล มาต่อยอดภายใต้กรอบความตกลงที่ครอบคลุมขึ้น เพื่อให้ระบบของแต่ละประเทศทำงานร่วมกันได้มากขึ้น

 

แต่ละประเทศยังมีกฎหมายและระบบของตัวเอง เป้าหมายคือให้เงิน เอกสาร และข้อมูลเดินทางระหว่างกันสะดวกขึ้น ธุรกิจที่เพิ่มตลาดอีกหนึ่งประเทศจึงมีโอกาสลดงานที่ต้องเริ่มจัดการใหม่

 

🟡 เรื่องใกล้ตัวธุรกิจจะเปลี่ยนไปอย่างไร?

 

สำหรับผู้ประกอบการ ผลของ DEFA จะเห็นผ่านงานที่ต้องทำตั้งแต่ตกลงซื้อขายจนส่งมอบสินค้าและบริการ โดยมีสี่ด้านที่เกี่ยวข้องโดยตรง

 

🔶 รับเงินข้ามประเทศคล่องขึ้น
ลูกค้าพร้อมซื้อ แต่ช่องทางจ่ายเงินอาจไม่ตรงกับที่ร้านค้ารับได้ DEFA ผลักดันให้ระบบชำระเงินทำงานร่วมกันได้มากขึ้น หรือที่เรียกว่า Interoperability ทั้งการขายให้ผู้บริโภค (B2C) และการซื้อขายระหว่างธุรกิจ (B2B) จึงมีโอกาสรับจ่ายเงินเร็วขึ้นและมีต้นทุนลดลง ตามช่องทางและบริการที่เชื่อมกันจริง

 

🔶 เอกสารการค้าเดินทางต่อได้ ลดงานซ้ำ
DEFA สนับสนุนใบแจ้งหนี้อิเล็กทรอนิกส์ (e-Invoice) แนวทางรองรับเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ที่โอนสิทธิได้ เช่น ใบตราส่งสินค้า และต่อยอด ASEAN Single Window ที่ใช้แลกเปลี่ยนเอกสารการค้าระหว่างประเทศสมาชิก งานนำเข้า–ส่งออกบางส่วนที่ต้องส่งเอกสารหลายชุดให้หลายหน่วยงานจึงมีโอกาสทำผ่านระบบดิจิทัลได้มากขึ้น ลดการส่งกระดาษและกรอกข้อมูลเดิมซ้ำ

 

🔶 ตรวจสอบตัวตนคู่ค้าได้สะดวกขึ้น
DEFA ส่งเสริมให้ระบบตัวตนดิจิทัล (Digital ID) และการยืนยันตัวตนเชื่อมโยงกันมากขึ้น บริษัทจึงอาจนำข้อมูลที่ผ่านการตรวจสอบแล้วมาใช้ยืนยันตัวตนกับคู่ค้าต่างประเทศได้สะดวกกว่าเดิม แทนการส่งหลักฐานใหม่หลายรอบ ส่วนประวัติการค้าและความสามารถในการชำระเงินยังต้องประเมินควบคู่กัน

 

🔶 ส่งข้อมูลข้ามประเทศภายใต้กติกาที่ชัดขึ้น
ร้านค้าออนไลน์ต้องส่งข้อมูลให้ผู้ให้บริการชำระเงินและขนส่ง ส่วนธุรกิจซอฟต์แวร์หรือคลาวด์อาจต้องประมวลผลข้อมูลลูกค้าหลายประเทศ DEFA วางกรอบให้การส่งข้อมูลและการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลสอดคล้องกันมากขึ้น โดยยังต้องทำตามเงื่อนไขและข้อยกเว้นของแต่ละประเทศ เช่น ความเป็นส่วนตัวและความมั่นคง

 

🟡 ขายข้ามประเทศง่ายขึ้น คู่แข่งก็เข้ามาง่ายขึ้น

 

การเพิ่มตลาดอีกหนึ่งประเทศมักมีงานตามมาอีกชุด ทั้งช่องทางรับเงิน เอกสาร และการตรวจสอบคู่ค้า สำหรับธุรกิจที่มีทีมเล็ก งานเหล่านี้อาจทำให้ลังเลว่าจะขยายไปดูแลลูกค้าเพิ่มไหวหรือไม่ หาก DEFA ช่วยให้ระบบเชื่อมกันได้มากขึ้น การทดลองตลาดใหม่ก็มีโอกาสใช้เวลาและต้นทุนในการเตรียมงานน้อยลง

 

เช่น แบรนด์สกินแคร์ไทยที่ขายผ่านผู้จัดจำหน่ายต่างประเทศ อาจส่งใบแจ้งหนี้ให้ระบบของคู่ค้านำข้อมูลไปใช้ต่อได้ แลกเปลี่ยนเอกสารนำเข้า–ส่งออกบางประเภทผ่านระบบที่หน่วยงานรองรับ และรับเงินผ่านช่องทางที่เชื่อมถึงกันได้มากขึ้น เมื่อยอดสั่งซื้อเพิ่ม ทีมก็อาจดูแลธุรกรรมได้มากขึ้นโดยไม่ต้องเพิ่มงานซ้ำเท่าเดิม ทั้งหมดนี้ขึ้นอยู่กับบริการและระบบที่แต่ละประเทศนำมาใช้จริง

 

ความสะดวกเดียวกันก็เปิดให้ผู้ประกอบการประเทศอื่นเข้าถึงลูกค้าไทยได้คล่องขึ้นด้วย ธุรกิจจึงต้องมองทั้งตลาดที่ตัวเองอยากไปและคู่แข่งที่อาจเข้ามา การรับเงินหรือส่งเอกสารง่ายขึ้นช่วยลดอุปสรรคในการเริ่มขาย ส่วนการทำให้ลูกค้าเลือกซื้อและกลับมาซ้ำ ยังขึ้นอยู่กับสินค้า ราคา และบริการของแต่ละแบรนด์

 

🟡 จากนี้ต้องจับตาอะไร?

 

หลังการลงนาม ยังมีการให้สัตยาบัน การปรับกฎ และการเชื่อมระบบที่ต้องทำต่อ ไทยตั้งเป้าผลักดันให้มีผลใช้บังคับภายในกลางปี 2570 ขณะที่ประกาศของอาเซียนคาดหวังไว้ช่วงต้นปีเดียวกัน จึงยังต้องติดตามกำหนดที่ชัดเจน และแยกจากวันที่บริการต่างๆ จะพร้อมใช้งานจริง

 

สมาชิกยังมีความพร้อมต่างกัน ผู้ประกอบการจึงควรตามดูเป็นรายตลาดว่า เริ่มเชื่อมช่องทางชำระเงินอะไรแล้ว เอกสารและการยืนยันตัวตนแบบใดใช้ได้ และเงื่อนไขข้อมูลเกี่ยวข้องกับธุรกิจของตนอย่างไร ความเปลี่ยนแปลงอาจทยอยเกิดขึ้น มากกว่าจะพร้อมกันทั้งภูมิภาค

 

ระหว่างรอ ธุรกิจไทยเริ่มดูได้ว่า ตลาดเพื่อนบ้านแห่งไหนมีโอกาส และวันนี้ติดขัดตรงขั้นตอนใด DEFA อาจช่วยลดความยุ่งยากในการขยายตลาด ส่วนการรู้จักลูกค้าและทำสินค้าให้เขาอยากซื้อ เป็นงานที่เริ่มได้ตั้งแต่ตอนนี้


EDITOR’S PICK


1

2

3

4

5

6

7