ใครๆ ก็รู้ว่า ‘ยุงลาย’ คือผู้ร้ายตัวจริงที่นำเชื้อไวรัสเดงกี (Dengue Virus) จากคนที่มีเชื้อไปสู่อีกคน วิธีป้องกันที่ใครๆ ก็รู้คือ ‘อย่าให้ยุงกัด’

ถ้าหลักการมันง่ายเช่นนี้ ทำไมจำนวนผู้ป่วยไข้เลือดออกและผู้เสียชีวิตทั่วโลกถึงยังเพิ่มจำนวนสูงขึ้น!

องค์การอนามัยโลกและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในหลายประเทศยังคงเดินหน้าเพื่อป้องกันและลดการระบาดของไข้เลือดออกอย่างจริงจัง ประเทศไทยก็เช่นกัน กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ลุกขึ้นมาประชาสัมพันธ์มาตรการทุกปี เพื่อผลักดันให้สังคมไทยกลายเป็นสังคมไร้ไข้เลือดออก

‘ไบกอน’ ในฐานะแบรนด์กำจัดแมลงอันดับ 1 ในไทย คุ้มครองครอบครัวไทยมายาวนานกว่า 50 ปี ก็เป็นแบรนด์ที่ร่วมสร้างความตระหนักรู้ให้คนไทยปลอดภัยจากโรคไข้เลือดออกมาโดยตลอด ผ่านการจัดกิจกรรมต่างๆ เพื่อให้ความรู้ด้านการป้องกัน และเน้นย้ำความเข้าใจที่แท้จริงเกี่ยวกับไข้เลือดออก เพราะไม่อยากให้ไข้เลือดออกทำลายช่วงเวลาพิเศษของใคร โดยล่าสุด THE STANDARD มีโอกาสเข้าร่วมงาน ‘ชีวิตปลอดภัย ร่วมใจ ต้านภัยไข้เลือดออก’ ภายใต้แคมเปญ ‘อย่าให้ไข้เลือดออกทำลายช่วงเวลาพิเศษของคุณ’ ที่ไบกอนจัดขึ้นเมื่อวันที่ 5-7 กรกฎาคมที่ผ่านมา พื้นที่บริเวณลานน้ำพุ เมกาพลาซ่า ศูนย์การค้าเมกาบางนา ถูกเนรมิตให้กลายเป็นเมืองแห่งการเรียนรู้เรื่องไข้เลือดออกขนาดใหญ่ ภายในมีโซนนิทรรศการและซุ้มกิจกรรมที่เปิดให้ผู้ที่สนใจเข้าร่วมฟรี

นอกจากจะรู้วิธีป้องกันไข้เลือดออก ไบกอนต้องการบอกให้ทุกคนรู้ว่า ไข้เลือดออกอาจทำให้ช่วงเวลาพิเศษของคุณถูกทำลาย อาจเป็นคุณที่ไม่สามารถไปร่วมงานรับปริญญาครั้งเดียวในชีวิตของลูกได้ อาจเป็นคุณที่พลาดโมเมนต์แรกที่ลูกเกิด หรืออาจเป็นคนพิเศษของคุณที่ไม่ได้อยู่ร่วมฉลองการเริ่มต้นชีวิตใหม่ในวันแต่งงาน

และนี้คือ 3 ไฮไลต์ภายในงาน ‘ชีวิตปลอดภัย ร่วมใจ ต้านภัยไข้เลือดออก’ ที่ทำให้เราเข้าใจและรู้จักวิธีรับมือไข้เลือดออกมากขึ้น

ไข้เลือดออก อันตรายกว่าที่เห็น

นอกจากข้อมูลที่นำมาจัดแสดงใน Exhibition Zone จะถูกแปลงให้เข้าใจง่ายผ่านข้อความและรูปภาพ ไม่ว่าจะเป็น สายพันธุ์ยุงที่เป็นต้นเหตุของโรค วงจรการแพร่เชื้อ แหล่งเพาะพันธุ์ยุง อาการของโรคและระยะความรุนแรง หรือแม้แต่เวลาที่ยุงชอบกัด! ยังได้มาอัปเดตสถานการณ์ไข้เลือดออก และรู้วิธีป้องกันไข้เลือดออกที่นำไปใช้ได้จริงจาก ดร.พญ.ฉันทนา ผดุงทศ ผู้อำนวยการกองโรคติดต่อนำโดยแมลง

ดร.พญ.ฉันทนา เผยตัวเลขที่น่าตกใจให้รู้ว่า ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม – 1 กรกฎาคม 2567 พบผู้ป่วยไข้เลือดออกสะสมในประเทศไทย 40,000 ราย เสียชีวิต 40 ราย และคาดการณ์ว่าอาจเสียชีวิตมากกว่า 200 รายในปีนี้ ซึ่งเพิ่มสูงสุดในรอบ 5 ปี ต้นปีจะพบผู้ป่วยไข้เลือดออกสะสมที่ภาคใต้เป็นหลัก แต่ปัจจุบันพบผู้ป่วยเพิ่มขึ้นในภาคเหนือ โดยเฉพาะจังหวัดเชียงราย แม่ฮ่องสอน และน่าน ช่วงอายุที่พบมากสุดคือ 5-14 ปี แต่ผู้ป่วยที่เสียชีวิตส่วนใหญ่คือผู้สูงอายุ

“หากติดเชื้อไข้เลือดออกซ้ำอาการจะรุนแรงกว่าเดิม” ดร.พญ.ฉันทนายังบอกด้วยว่า เชื้อไวรัสไข้เลือดออกมี 4 สายพันธุ์ การระบาดก็จะสลับหมุนเวียนไป ทำให้ในแต่ละปีมีสายพันธุ์ที่แพร่ระบาดแตกต่างกันออกไป กรณีที่เราเคยเป็นไข้เลือดออกชนิดหนึ่ง ร่างกายจะสร้างภูมิคุ้มกันต่อเชื้อไวรัสเดงกีแค่ชนิดที่ติดเท่านั้น ฉะนั้นเราจึงมีโอกาสเสี่ยงติดเชื้อไวรัสไข้เลือดออกอีก 3 สายพันธุ์ได้

ชอบความใส่ใจของไบกอนที่เห็นว่า ข้อมูลจำเป็นบางอย่างอาจฟังดูเข้าใจยากสำหรับเด็ก จึงมีจุดให้ผู้ปกครองสแกนเพื่อดาวน์โหลด e-Book เวอร์ชันสำหรับเด็กๆ ไปเรียนรู้เรื่องไข้เลือดออกได้ด้วยตัวเองที่บ้าน ซึ่งจัดทำโดย มูลนิธิ ซี.ซี.เอฟ. เพื่อเด็กและเยาวชนฯ (CCF) โดยการสนับสนุนจาก บริษัท เอส. ซี. ยอห์นสัน แอนด์ ซัน จำกัด (SC Johnson)

ป้องกันไข้เลือดออกง่ายกว่าที่รู้

อย่างที่รู้ ยุงลายจะชอบไข่ในภาชนะที่มีน้ำขังหรือบริเวณที่มีขยะเยอะๆ ถ้าไม่อยากให้ยุงลายมาไข่ก็ต้องเก็บบ้านให้เรียบร้อย ไบกอนสอนวิธีการป้องกันยุงให้เข้าใจง่ายผ่าน 3Cs Training โซนกิจกรรมที่พาเราไปเรียนรู้วิธี ‘เก็บบ้าน เก็บขยะ และเก็บน้ำ’ ผ่าน 3 เกม ได้แก่

Clean Station: เก็บบ้าน ด้วยการทลายพีระมิดกระป๋องตัวแทนแหล่งซ่อนตัวของยุงลาย ไม่ว่าจะเป็น กองหนังสือ กองเสื้อผ้า กองกระป๋อง กองใบไม้ ยางรถยนต์ กองถังน้ำ ควรทำความสะอาดกองดองเหล่านี้ให้สะอาด ไม่ให้มีมุมอับซึ่งอาจเป็นที่เกาะพักของยุงลาย

Clear Station: เก็บขยะ ด้วยการปาลูกโป่งแทนการกำจัดเศษภาชนะต่างๆ รอบบ้าน เช่น ซิงก์ล้างจานที่เต็มไปด้วยจานชามใช้แล้ว ตู้เสื้อผ้าที่เต็มไปด้วยกองเสื้อผ้า โต๊ะทำงานที่รก โดยทำต่อเนื่องอย่างน้อยสัปดาห์ละ 1 ครั้ง เพื่อไม่ให้เป็นแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย

Conceal Station: เก็บน้ำ ด้วยเกมปิดฝาน้ำป้องกันยุงลาย เพื่อป้องกันไม่ให้ยุงเล็ดลอดเข้าไปวางไข่ได้

มีไอเท็มที่ช่วยเพิ่มความปลอดภัยมากกว่าที่คิด

ถึงเราจะป้องกันยุงลายผ่าน 3Cs Training เก็บบ้าน เก็บขยะ และเก็บน้ำ แต่มีความเป็นไปได้ที่เจ้ายุงตัวร้ายจะเล็ดลอดเข้ามาตามซอกประตู หน้าต่าง ไอเท็มที่ช่วยเสริมเกราะป้องกันได้อีกแรงคือ ผลิตภัณฑ์ป้องกันยุง

ปัจจุบันมีผลิตภัณฑ์ที่มาพร้อมเทคโนโลยีใหม่ๆ ไม่ว่าจะเป็นการใช้สารสกัดจากธรรมชาติ หรือลดการใช้สารแต่งกลิ่น ทางเลือกสำหรับคนที่ไม่ต้องการเพิ่มมลพิษภายในบ้าน

งานนี้ไบกอนนำ 2 ผลิตภัณฑ์ที่คิดค้นสูตรโดยทีมนักวิทยาศาสตร์ของไบกอนมาแนะนำ ได้แก่ ‘ไบกอน จีโอ สเปรย์กำจัดยุง มด แมลงสาบ’ ที่มีส่วนผสมจากพืช มาพร้อมเทคโนโลยีสูตรน้ำ ไม่มีส่วนผสมของน้ำหอม ป้องกันแมลงบินและแมลงคลานภายในบ้าน และ ‘ไบกอน 7 สูตรไร้สารแต่งกลิ่น’ กำจัดได้แม้แต่ยุงที่ซ่อนตัว ด้วยหัวฉีดคู่ จึงฉีดพ่นในวงกว้างได้อย่างรวดเร็ว และกำจัดแมลงได้ภายในไม่กี่วินาที

นอกจากความรู้เรื่องไข้เลือดออกทั้งหมดที่เล่าไป การจัดงานครั้งนี้ยังถือโอกาสเปิดตัวแบรนด์แอมบาสเดอร์คนใหม่ของไบกอน มาร์กี้ ราศรี และ ป๊อก ภัสสรกรณ์ เมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม พร้อมทั้งชวน บอย ปกรณ์ และ โบว์ แวนด้า มาแชร์ประสบการณ์จริงถึงความรุนแรงที่ได้รับ ทั้งในฐานะผู้ป่วยไข้เลือดออก และผู้ที่ต้องสูญเสียคนพิเศษจากโรคร้าย

ต้องบอกว่าเป็นการจัดงานที่คิดมาครบทุกมิติจริงๆ โดยเฉพาะกิจกรรมที่ทำให้คนเข้าร่วมงานมีส่วนร่วมได้ทุกเพศ ทุกวัย โดยคนที่ลงทะเบียนหน้างานจะได้รับพาสปอร์ตเพื่อเก็บแต้มให้ครบ 5 แต้ม ใน Exhibition Zone 1 แต้ม จากโซน 3Cs Training 3 แต้ม และโซนจัดแสดงสินค้าของไบกอนอีก 1 แต้ม

เก็บแต้มครบจะได้รับของที่ระลึกจากไบกอน และยังร่วมลุ้นบัตรเติมน้ำมัน 1,000 บาทที่จะแจกทุกชั่วโมงอีกด้วย นอกจากนี้ยังมีโซนให้เด็กๆ ได้วาดรูประบายสี และถ่ายรูปเล่นกับเจ้ายุงลายตัวยักษ์ที่กระจายตามจุดต่างๆ ทั่วงาน

ถือเป็นการจัดงานที่สร้างความตระหนักรู้ให้คนไทยปลอดภัยจากโรคไข้เลือดออก ไปพร้อมๆ กับสร้างความสนุกและรอยยิ้มให้คนที่เข้าร่วมกิจกรรมได้อย่างแท้จริง

The post ‘รับมือไข้เลือดออกให้อยู่หมัด’ ผ่าน 3 ไฮไลต์ในงาน ‘ชีวิตปลอดภัย ร่วมใจ ต้านภัยไข้เลือดออก’ ภายใต้แคมเปญ ‘อย่าให้ไข้เลือดออกทำลายช่วงเวลาพิเศษของคุณ’ โดย Baygon [ADVERTORIAL] appeared first on THE STANDARD.

แม้จะเตือนกันทุกปี และมีตัวเลขผู้ป่วยรวมถึงผู้เสียชีวิต ยืนยันถึงอันตรายของ ‘ไข้เลือดออก’ แต่จำนวนผู้ป่วยและผู้ติดเชื้อก็ไม่มีที่ท่าว่าจะลดลง

ข้อมูลล่าสุดจากกรมควบคุมโรคที่เผยในงานวันไข้เลือดออกอาเซียน 2567 หรือ ASEAN Dengue Day 2024 เมื่อวันที่ 14 มิถุนายนที่ผ่านมา พบว่า ปี 2566 พบผู้ติดเชื้อประมาณ 150,000 ราย สูงกว่าปีที่ผ่านมา 3.4 เท่า และมีอัตราเสียชีวิต 0.12%

ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม – 5 มิถุนายน 2567 พบผู้ป่วยไข้เลือดออกสะสมในประเทศไทย 30,353 ราย เสียชีวิต 36 ราย และคาดการณ์ว่าอาจเสียชีวิตมากกว่า 200 รายในปีนี้ ซึ่งเพิ่มสูงสุดในรอบ 5 ปี

ประเด็นที่น่ากังวลคือ ปัจจุบันไข้เลือดออกเป็นโรคร้ายที่เสี่ยงทุกช่วงวัย โดยเฉพาะกลุ่มผู้ใหญ่ที่มีโรคประจำตัวมีแนวโน้มที่จะเสียชีวิตหากติดเชื้อซ้ำ

แค่เลี่ยงพื้นที่เสี่ยง ‘เอาไม่อยู่’ เพราะยังมีข้อมูลสำคัญอีกมากที่ต้องรู้เท่าทันความรุนแรง เพื่อรับมือกับไข้เลือดออก ‘ไบกอน’ ในฐานะแบรนด์กำจัดแมลงอันดับ 1 ในไทย คุ้มครองครอบครัวไทยมายาวนานกว่า 50 ปี ไม่อยากให้ไข้เลือดออกทำลายช่วงเวลาพิเศษของใคร จึงขอเป็นแบรนด์ไทยที่ร่วมสร้างความตระหนักรู้ให้คนไทยปลอดภัยจากโรคไข้เลือดออก ผ่านการจัดงาน ‘ชีวิตปลอดภัย ร่วมใจ ต้านภัยไข้เลือดออก’ ภายใต้แคมเปญ ‘อย่าให้ไข้เลือดออกทำลายช่วงเวลาพิเศษของคุณ’ วันที่ 5-7 กรกฎาคมนี้ ณ ลานน้ำพุ เมกาพลาซ่า ศูนย์การค้าเมกาบางนา

ไฮไลต์ห้ามพลาด! เพราะจะทำให้คุณรู้เท่ากันและป้องกันไข้เลือดออกได้อยู่หมัด!

• รู้เท่าทันความรุนแรงและวิธีป้องกันไข้เลือดออกใน ‘Exhibition Zone’: ทุกเรื่องที่เกี่ยวกับไข้เลือดออก ตั้งแต่สายพันธุ์ยุงที่เป็นต้นเหตุของโรค วงจรการแพร่เชื้อ แหล่งเพาะพันธุ์ยุง หรือแม้แต่เวลาที่ยุงชอบกัด! ทุกข้อมูลสำคัญจะถูกย่อยออกมาให้เข้าใจง่ายผ่านนิทรรศการนี้ ที่สำคัญยังมี e-Book เวอร์ชันสำหรับเด็กๆ ให้ดาวน์โหลดและเรียนรู้เรื่องไข้เลือดออกได้ด้วยตัวเองที่บ้าน ซึ่งจัดทำขึ้นโดย CCF ซึ่งเป็นมูลนิธิที่บริษัทแม่ของ SC Johnson ทำงานอย่างใกล้ชิด
• สนุกกับกิจกรรมพร้อมรับของรางวัลที่ ‘Game Zone’: เรียนรู้สารพัดวิธี ‘เก็บ’ เพื่อป้องกันไข้เลือดออกผ่านเกมสนุกๆ ‘3C Game’
• เปิดตัวพรีเซนเตอร์คนใหม่ของไบกอน: ไฮไลต์ของงานวันที่ 6 กรกฎาคม เวลา 14.00 น. เป็นต้นไป จะมีการเปิดตัวแบรนด์แอมบาสเดอร์คนใหม่ของไบกอน ‘มาร์กี้ ราศรี’ และ ‘ป๊อก ภัสสรกรณ์’ พร้อมแขกรับเชิญคนสำคัญ ดร.พญ.ฉันทนา ผดุงทศ ผู้อำนวยการกองโรคติดต่อนำโดยแมลง ที่จะมาอัปเดตสถานการณ์ไข้เลือดออก และแนะนำวิธีป้องกันไข้เลือดออกที่นำไปใช้ได้จริง
• ฟังประสบการณ์ตรงจากผู้ป่วยตัวจริง: วันที่ 7 กรกฎาคม เวลา 14.00 น. เป็นต้นไป ร่วมฟังประสบการณ์จริงของ ‘บอย ปกรณ์’ และ ‘โบว์ แวนด้า’ ถึงความรุนแรงที่ได้รับ ทั้งในฐานะผู้ป่วยไข้เลือดออก และผู้ที่ต้องสูญเสียคนพิเศษจากโรคร้าย
• ลุ้น Lucky Draw ทุกชั่วโมง: นอกจากความรู้ดีๆ ตลอด 3 วันเต็ม ไบกอนยังมีกิจกรรมสนุกๆ และของรางวัลมาแจกผู้เข้าร่วมงานเพียบ! อาทิ บัตรเติมน้ำมัน 1,000 บาท ที่จะแจกทุกชั่วโมง ส่วนกติกาการร่วมสนุกจะเป็นอย่างไร คงต้องไปติดตามกันในงานอีกที
• ส่องไอเท็มป้องกันยุง: งานนี้ไบกอนจะนำ 2 ผลิตภัณฑ์ ไม่ว่าจะเป็น ‘ไบกอน จีโอ สเปรย์กำจัดยุง มด แมลงสาบ’ ที่มีส่วนผสมจากพืช มาพร้อมเทคโนโลยีสูตรน้ำ ไม่มีส่วนผสมของน้ำหอม ป้องกันแมลงบินและแมลงคลานภายในบ้าน และ ‘ไบกอน 7 สูตรไร้สารแต่งกลิ่น’ กำจัดได้แม้แต่ยุงที่ซ่อนตัว คิดค้นสูตรโดยทีมนักวิทยาศาสตร์ของไบกอน หัวฉีดคู่ จึงฉีดพ่นในวงกว้างได้อย่างรวดเร็วและกำจัดแมลงได้ภายในไม่กี่วินาที

ลืมบอกไปว่า ทุกกิจกรรมในงานฟรี! และนอกจากไฮไลต์ความสนุกทั้งหมดที่เล่าไป ภายในงานยังมีเครื่องดื่มคอยให้บริการ มีโซนสำหรับเด็ก พร้อมกิจกรรมสนุกๆ และยังมีโซน Photo Wall ให้ได้ถ่ายรูปสวยๆ กลับบ้านกันอีกด้วย

วันที่ 5-7 กรกฎาคมนี้ ไปรู้เท่าทันไข้เลือดออกด้วยกันในงาน ‘ชีวิตปลอดภัย ร่วมใจ ต้านภัยไข้เลือดออก’ ณ ลานน้ำพุ เมกาพลาซ่า ศูนย์การค้าเมกาบางนา

อ้างอิง:

• https://www.hfocus.org/content/2024/06/30785
• https://www.infoquest.co.th/2024/367076

The post ชวนไปรู้ทัน ‘ไข้เลือดออก’ ในงาน ‘ชีวิตปลอดภัย ร่วมใจ ต้านภัยไข้เลือดออก’ ภายใต้แคมเปญ ‘อย่าให้ไข้เลือดออกทำลายช่วงเวลาพิเศษของคุณ’ โดย Baygon 5-7 ก.ค. นี้ ที่เมกาบางนา [ADVERTORIAL] appeared first on THE STANDARD.

ทีมนักวิทยาศาสตร์นานาชาติระบุว่า ฟอสซิลที่มีอายุเก่าแก่ประมาณ 130 ล้านปี บ่งชี้ว่ายุงตัวผู้น่าจะดูดเลือดกินเป็นอาหารในสมัยโบราณ

ปัจจุบันมีเพียงยุงตัวเมียเท่านั้นที่กินเลือดเป็นอาหาร โดยใช้ส่วนปากที่มีลักษณะแบบเจาะดูดกินเลือดของมนุษย์และสัตว์อื่นๆ ซึ่งนักวิทยาศาสตร์เชื่อว่า การกินเลือดของแมลง (Insect Hematophagy) วิวัฒนาการมาจากส่วนปากแบบเจาะดูดซึ่งใช้สกัดของเหลวจากพืช ทว่าพบปัญหาในการศึกษาวิวัฒนาการนี้เนื่องจากขาดบันทึกฟอสซิลของแมลง

คณะนักวิทยาศาสตร์จากจีน เลบานอน ฝรั่งเศส และสหรัฐฯ พบว่า ส่วนปากแบบเจาะดูดของยุงตัวผู้สองตัวที่มีร่างอยู่ในสภาพดีในอำพันเลบานอนยุคครีเทเชียสตอนต้นจากเลบานอน มีกรามสามเหลี่ยมแหลมเป็นพิเศษและโครงสร้างยื่นยาว พร้อมด้วยเกล็ดที่มีลักษณะคล้ายฟันซี่เล็ก (Denticles) ซึ่งบ่งชี้ว่าพวกมันดูดกินเลือด

การค้นพบใหม่ข้างต้นซึ่งเผยแพร่ออนไลน์ในวารสาร Current Biology อาจส่งมอบหลักฐานชิ้นใหม่สำหรับการศึกษาวิวัฒนาการของยุง

ดานี อาซาร์ ผู้เชี่ยวชาญจากสถาบันธรณีวิทยาและบรรพชีวินวิทยาหนานจิง สังกัดสถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีน และมหาวิทยาลัยเลบานอน กล่าวว่า อำพันเลบานอนเป็นอำพันเก่าแก่ที่สุดซึ่งมีการปะปนทางชีวภาพอย่างเข้มข้น และเป็นวัสดุที่สำคัญมาก เนื่องจากการก่อตัวของมันเกิดขึ้นในสมัยเดียวกับจุดเริ่มต้นของการแผ่รังสีของพืชดอก ซึ่งตามมาด้วยวิวัฒนาการร่วมระหว่างแมลงผสมเกสรกับพืชดอก

การค้นพบครั้งใหม่นี้ขยายขอบเขตการปรากฏขึ้นของตระกูลยุงไปจนถึงช่วงยุคครีเทเชียสตอนต้น ส่วนยุงตัวผู้ที่ดูดเลือดชี้ให้เห็นว่า วิวัฒนาการของสัตว์กินเลือดมีความซับซ้อนมากกว่าที่เคยคาดการณ์ไว้

อันเดร เนล ผู้เชี่ยวชาญจากพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติแห่งชาติในกรุงปารีส ระบุว่า นักวิทยาศาสตร์กำลังจะศึกษา ‘ประโยชน์’ ของลักษณะการกินเลือดในยุงตัวผู้โบราณ และสาเหตุที่มันหยุดดูดกินเลือดในเวลาต่อมา

อ้างอิง: Xinhua

The post นักวิทย์เผย ฟอสซิลเก่า 130 ล้านปี บ่งชี้ ‘ยุงตัวผู้’ อาจดูดเลือดในสมัยโบราณ appeared first on THE STANDARD.

เจเรมี ฟาร์ราร์ (Jeremy Farrar) ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคติดเชื้อขององค์การอนามัยโลก (WHO) ออกโรงเตือนว่า ไข้เลือดออกเตรียมกลายเป็นภัยคุกคามใหญ่ในตอนใต้ของสหรัฐอเมริกา ตอนใต้ของยุโรป และบางพื้นที่ของแอฟริกาในช่วงทศวรรษนี้ หลังจากสภาพภูมิอากาศที่ร้อนขึ้นนั้นเอื้อให้ยุงซึ่งเป็นพาหะนำโรคแพร่พันธุ์ได้มากขึ้นกว่าเดิม

โดยปกติแล้วไข้เลือดออกเป็นโรคระบาดที่พบมากในแถบเอเชียและลาตินอเมริกา ซึ่งทำให้มียอดผู้เสียชีวิตมากถึงกว่า 20,000 คนต่อปี อย่างไรก็ตาม อัตราการแพร่ระบาดของโรคดังกล่าวถีบตัวสูงขึ้นถึง 8 เท่าตัว นับตั้งแต่ปี 2000 เนื่องจากภาวะโลกร้อนที่ก่อตัวขึ้น รวมถึงการที่ประชาชนอพยพย้ายถิ่นฐาน และการขยายตัวของเมืองที่เพิ่มขึ้น

ข้อมูลในปี 2022 ระบุว่า มีผู้ที่ป่วยด้วยโรคไข้เลือดออกมากถึง 4.2 ล้านคนทั่วโลก ขณะที่เจ้าหน้าที่สาธารณสุขคาดการณ์ว่า ระดับการแพร่ระบาดของโรคอาจเข้าใกล้ระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ในปีนี้ โดยหนึ่งในสถานการณ์ที่น่าเป็นห่วงมากที่สุดคือบังกลาเทศ ซึ่งกำลังเผชิญกับการระบาดครั้งเลวร้าย และมีผู้เสียชีวิตแล้วมากกว่า 1,000 คน

ฟาร์ราร์กล่าวว่า โรคไข้เลือดออกมีแนวโน้มที่จะแพร่ระบาด และกลายเป็นโรคประจำถิ่นในบางพื้นที่ของสหรัฐฯ ยุโรป และแอฟริกา ซึ่งจากเดิมที่เป็นภูมิภาคที่มีการแพร่เชื้อในท้องถิ่นอย่างจำกัด โดยให้เหตุผลว่าภาวะโลกร้อนทำให้หลายพื้นที่มีสภาพภูมิอากาศที่เอื้อต่อการแพร่พันธุ์ของยุงอันเป็นพาหะนำโรค และสถานการณ์ดังกล่าวจ่อสร้างแรงกดดันอย่างมหาศาลให้กับระบบสาธารณสุขในหลายประเทศ

คนส่วนใหญ่ที่ป่วยเป็นไข้เลือดออกมักไม่แสดงอาการ ซึ่งหมายความว่าอัตราผู้ป่วยที่แท้จริงอาจสูงกว่าตัวเลขที่รายงานไว้มาก สำหรับผู้ที่มีอาการอาจมีไข้ กล้ามเนื้อหดเกร็ง และปวดข้ออย่างรุนแรง ในกรณีที่สาหัสนั้นก็อาจถึงแก่ชีวิตได้ แต่พบไม่ถึง 1%

ฟาร์ราร์กล่าวว่า ต้องมีการจัดสรรกองทุนด้านสาธารณสุขและนำไปใช้ในพื้นที่ที่เหมาะสม ท่ามกลางช่วงเวลาที่ภูมิภาคใหม่ๆ ของโลกต้องเตรียมรับมือกับโรคไข้เลือดออก และพื้นที่เสี่ยงเหล่านั้นควรเตรียมหาวิธีการป้องกันยุงที่มีประสิทธิภาพด้วย นอกจากนี้ โรงพยาบาลควรมีแผนคัดแยกผู้ป่วยที่เหมาะสม ตลอดจนนวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์ ควบคู่ไปกับปัจจัยสำคัญอื่นๆ เช่น การวางผังเมือง เพื่อหลีกเลี่ยงพื้นที่น้ำนิ่งใกล้บริเวณบ้านเรือนประชาชน

แฟ้มภาพ: Sirinn3249 Via Shutterstock

อ้างอิง:

• https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/dengue-will-take-off-southern-europe-us-africa-this-decade-who-scientist-says-2023-10-06/

The post นักวิทย์ WHO เตือนไข้เลือดออกจ่อระบาดในภูมิภาคใหม่ๆ เหตุโลกร้อนเอื้อยุงแพร่พันธุ์หนัก appeared first on THE STANDARD.

ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคของสหรัฐอเมริกา (US CDC) เผยเมื่อวานนี้ (26 มิถุนายน) ว่า ทางการสหรัฐฯ ตรวจพบผู้ป่วยไข้มาลาเรียกลุ่มแรกในรอบ 20 ปี จำนวนทั้งหมด 5 คน โดย 4 คนอาศัยอยู่ในรัฐฟลอริดา และอีก 1 คนอยู่ในรัฐเท็กซัส

โดยไข้มาลาเรียเป็นหนึ่งในโรคที่มียุงเป็นพาหะนำโรค และอาจมีความเสี่ยงที่จะเสียชีวิตได้ในกลุ่มผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรง เบื้องต้น CDC ได้ประกาศเตือนว่า การตรวจพบผู้ป่วยมาลาเรียถือเป็นเหตุฉุกเฉินทางการแพทย์ บุคคลที่มีอาการผิดปกติหรือเข้าข่ายต้องสงสัยว่าจะป่วยเป็นมาลาเรียควรได้รับการประเมินอย่างเร่งด่วน

แต่อย่างไรก็ตาม CDC ระบุว่า ความเสี่ยงต่อโรคมาลาเรียยังคงต่ำมากในสหรัฐฯ อีกทั้งผู้ป่วยส่วนใหญ่ที่ตรวจพบมักเป็นผู้มีประวัติเพิ่งเดินทางออกนอกประเทศ โดย 95% ของผู้ป่วยมาลาเรียมักตรวจพบในประเทศแถบแอฟริกา

โรคมาลาเรียเกิดจากปรสิต 5 สายพันธ์ุที่มักจะอยู่ในยุงเพศเมียที่เป็นพาหะนำโรค โดยผู้ป่วยมาลาเรียจะมีอาการต่างๆ เช่น มีไข้ หนาวสั่น ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อ รู้สึกอ่อนล้าและอ่อนเพลีย อาจมีอาการคลื่นไส้ ท้องเสีย และอาเจียนร่วมด้วย ผู้ป่วยบางรายอาจมีภาวะไตวาย ชักเข้าขั้นวิกฤต และอาจรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้ 

ทางการรัฐฟลอริดาประกาศให้พลเมืองอเมริกันที่อาศัยอยู่ภายในรัฐเฝ้าระวังแหล่งน้ำขัง ซึ่งอาจมีความเสี่ยงกลายเป็นแหล่งเพาะพันธ์ุยุงได้ พร้อมทั้งแนะนำให้ตรวจสอบประตู หน้าต่าง และบานเกล็ดมุ้งลวดต่างๆ รวมถึงแนะให้ใช้ยากันยุงและสวมใส่เสื้อผ้าที่มีแขนเสื้อและขากางเกงที่ค่อนข้างยาว เพื่อเลี่ยงการโดนยุงกัด

ขณะที่รัฐเท็กซัสก็ออกประกาศเตือนพลเมืองเกี่ยวกับโรคมาลาเรียเช่นเดียวกัน แนะให้ทุกคนช่วยสังเกตอาการของตนเองและคนใกล้ชิดว่ามีความผิดปกติและเสี่ยงที่จะป่วยเป็นโรคมาลาเรียหรือไม่ โดยเฉพาะเด็กและผู้สูงอายุที่ได้รับการจัดให้อยู่ในกลุ่มเปราะบาง 

แฟ้มภาพ: Nechaevkon / Shutterstock

อ้างอิง:

• https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/first-us-malaria-cases-diagnosed-decades-florida-texas-2023-06-27/ 
• https://www.channelnewsasia.com/world/first-us-malaria-cases-diagnosed-decades-florida-texas-3588396# 
• https://apnews.com/article/malaria-florida-texas-cdc-mosquitoes-a7ea0cbe37bc8df093ce35e836cd717e

The post สหรัฐฯ ตรวจพบผู้ป่วยโรคมาลาเรียกลุ่มแรกในรอบ 20 ปี appeared first on THE STANDARD.

ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งสหภาพยุโรป (European Centre for Disease Prevention and Control: ECDC) เผยแพร่รายงานเตือนการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ จะนำไปสู่ความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นในการแพร่ระบาดโรคติดเชื้อจากไวรัสที่มียุงเป็นพาหะ เช่น ไข้เลือดออกและชิคุนกุนยา

ECDC ชี้ว่า เนื่องจากยุโรปกำลังเผชิญกับแนวโน้มสภาพอากาศที่อบอุ่นขึ้น โดยภาวะคลื่นความร้อนและน้ำท่วมจะมีความถี่มากขึ้นและรุนแรงขึ้น ในขณะที่ฤดูร้อนจะยาวนานมากขึ้นและร้อนขึ้น ซึ่งถือเป็นสภาวะที่เอื้ออำนวยต่อยุงสายพันธุ์ต่างถิ่น เช่น ยุงลายบ้านและยุงลายสวน

โดยยุงลายสวนนั้นเป็นพาหะนำโรคของชิคุนกุนยาและไข้เลือดออก ซึ่งที่ผ่านมาพบการแพร่ระบาดในพื้นที่ยุโรปทั้งตอนเหนือและตะวันตก ส่วนยุงลายบ้านก็เป็นพาหะของโรคไข้เลือดออก ชิคุนกุนยา ไข้เหลือง ซิกา และไวรัสเวสต์ไนล์ และพบในไซปรัสตั้งแต่ปี 2022 โดยอาจมีการแพร่กระจายไปยังประเทศอื่นๆ ในยุโรปเช่นกัน

“หากยังเป็นเช่นนี้ต่อไป เราคาดว่าจะพบผู้ป่วยและผู้เสียชีวิตจากโรคต่างๆ เช่น ไข้เลือดออก ชิคุนกุนยา และไข้เวสต์ไนล์ เพิ่มขึ้น ความพยายามในการรับมือจำเป็นต้องมุ่งเน้นไปที่วิธีการควบคุมประชากรยุง เพิ่มการเฝ้าระวังและบังคับใช้มาตรการป้องกันส่วนบุคคล” อันเดรีย แอมมอน ผู้อำนวยการ ECDC กล่าว

ภาพ: Smith Collection / Gado / Getty Images

อ้างอิง:

• https://apnews.com/article/climate-change-europe-mosquito-fever-ecdc-b1f0e0471ae645344c2ed3f9425d7a97

The post EU เผย ภาวะโลกรวนส่งผลความเสี่ยงโรคระบาดจากไวรัสที่มียุงเป็นพาหะเพิ่มขึ้น appeared first on THE STANDARD.

หลายคนอาจจะเคยสงสัยว่าเหตุใดเวลาที่นั่งอยู่กับเพื่อนหลายๆ คน แต่คุณกลับเป็นคนเดียวที่ถูกยุงกัดหนักกว่าคนอื่นๆ ซึ่งล่าสุดนักวิทยาศาสตร์มีคำอธิบายให้แล้วว่า ‘สบู่อาบน้ำ’ ที่ใช้กันเป็นประจำทุกวัน อาจเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ดึงดูดให้ยุงมากัดมนุษย์ได้มากกว่าปกติ

หนังสือพิมพ์ The Guardian ของอังกฤษ ได้เปิดเผยผลการศึกษาฉบับหนึ่งที่ได้รับการตีพิมพ์ลงในวารสารวิชาการ iScience ว่ากลิ่นของสบู่ที่เราใช้กันเป็นประจำทุกวันสามารถทำให้กลิ่นของมนุษย์หอมดึงดูดใจจนยุงต้องเข้ามากัด เนื่องจากว่าอาหารของยุงนอกเหนือจากเลือดของมนุษย์แล้ว สิ่งที่พวกมันกินเพื่อเพิ่มปริมาณน้ำตาลก็คือน้ำหวานจากดอกไม้และพืชผักผลไม้ต่างๆ นั่นเอง

เคลมองต์ วิเนาเกอร์ (Clément Vinauger) ผู้นำการวิจัยจากสถาบัน Virginia Polytechnic Institute and State University กล่าวว่า “ข้อเท็จจริงก็คือ มนุษย์ได้นำกลิ่นหอมของดอกไม้และผลไม้มาอยู่บนร่างกาย นั่นก็ทำให้คนมีกลิ่นทั้งดอกไม้และกลิ่นของร่างกายมนุษย์ผสมอยู่ในเวลาเดียวกัน มันน่าจะเหมือนกับคุณตื่นมาแล้วได้กลิ่นกาแฟหอมๆ ผสมกับกลิ่นมัฟฟิน ซึ่งมันน่ากินเอามากๆ”

อย่างไรก็ตาม ผลการศึกษานี้ระบุด้วยว่า ถึงแม้จะใช้สบู่ยี่ห้อเดียวกัน แต่ผลลัพธ์นั้นจะแตกต่างกันไปตามแต่ละบุคคล เนื่องจากการทำปฏิกิริยาระหว่างสบู่กับกลิ่นเฉพาะตัวของแต่ละคนนั้นไม่เหมือนกัน

วิเนาเกอร์กล่าวว่า “มันน่าทึ่งมากที่คนคนเดียวกันซึ่งปกติดึงดูดยุงดีอยู่แล้ว กลับดึงดูดยุงได้มากกว่าเดิมเมื่อใช้สบู่อาบน้ำ แต่เมื่อทดลองเปลี่ยนกลิ่นสบู่ กลับกลายเป็นไล่ยุงเสียได้”

นักวิทยาศาสตร์ได้กล่าวสรุปว่า การเลือกกลิ่นสบู่อาจเป็นส่วนหนึ่งที่สามารถอธิบายได้ว่าทำไมบางคนถึงถูกยุงกัดได้กัดดี ขณะที่คนอื่นๆ กลับไม่ถูกยุงกัดเลยทั้งที่นั่งอยู่ในวงสนทนาเดียวกัน

แฟ้มภาพ: Penyushkina Via Shutterstock

อ้างอิง:

• https://www.theguardian.com/environment/2023/may/10/soap-can-make-humans-more-attractive-mosquitoes-study

The post วิจัยเผย ‘สบู่อาบน้ำหอมๆ’ อาจเป็นปัจจัยที่ดึงดูดให้ยุงกัดคุณมากกว่าคนอื่น appeared first on THE STANDARD.

งานวิจัยล่าสุดเผย เมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น สิ่งมีชีวิตในเขตร้อนหลายชนิด รวมถึงยุงจะอพยพและเคลื่อนย้ายไปยังที่อยู่อาศัยแห่งใหม่ที่ไกลจากเส้นศูนย์สูตรในทวีปแอฟริกามากยิ่งขึ้น 

โดยข้อมูลจากทีมวิจัยของมหาวิทยาลัยจอร์จทาวน์ ตั้งแต่ปี 1898 พบว่า ยุงที่เป็นพาหะของเชื้อมาลาเรียนั้นได้เคลื่อนย้ายออกห่างจากเส้นศูนย์สูตรของโลก โดยเฉลี่ยแล้วอยู่ที่ราว 4.7 กิโลเมตรต่อปีในช่วงศตวรรษที่ผ่านมา ซึ่งอาจมีส่วนทำให้เชื้อโรคมาลาเรียสามารถแพร่กระจายไปยังพื้นที่อื่นๆ ทั่วโลกได้ง่ายขึ้น

คอลิน คาร์ลสัน นักชีววิทยาแห่งจอร์จทาวน์ และผู้นำเสนองานวิจัยชิ้นล่าสุดนี้ ระบุว่า เขายังคงต้องการข้อมูลอีกมากที่จะมาช่วยยืนยันถึงความสัมพันธ์โดยตรงระหว่างการแพร่กระจายของยุง มาลาเรีย และอุณหภูมิที่สูงขึ้น โดยผลกระทบร้ายแรงที่สุดของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอาจไม่ได้มาจากน้ำท่วม ภัยแล้ง และภัยพิบัติอื่นๆ เท่านั้น จากข้อมูลของนักวิทยาศาสตร์ด้านสภาพภูมิอากาศของสหประชาชาติชี้ว่า บางผลลัพธ์ที่เลวร้ายที่สุดอาจมาจากโรคภัยไข้เจ็บ

โรคมาลาเรียนั้นนับเป็นเพียงไม่กี่โรคร้ายที่รุมเร้ามนุษยชาติมาอย่างยาวนาน โดยเชื้อมาลาเรียเป็นเชื้อโรคที่มีมาตั้งแต่ยุคดึกดำบรรพ์ และนับเป็นหนึ่งในโรคที่ร้ายแรงที่สุดในโลก ซึ่งคร่าชีวิตผู้คนไปแล้วกว่า 600,000 คนต่อปี 

นับตั้งแต่การปฏิวัติอุตสาหกรรมเป็นต้นมา มนุษย์ได้มีส่วนทำให้โลกร้อนขึ้น ประกอบกับการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ ซึ่งส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิต และผลักดันให้พืชและสัตว์ต้องย้ายถิ่นฐานไปยังสถานที่ใหม่ ส่งผลให้เชื้อโรคต่างๆ เคลื่อนย้ายตัวไปยังสถานที่อื่นๆ เช่นเดียวกัน นับเป็นหนึ่งในผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศที่หลายๆ คนมักคาดไม่ถึง

นอกจากนี้ การแพร่กระจายตัวของยุงไปยังถิ่นฐานต่างๆ นั้น ยังส่งผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิตอื่นๆ มากมาย ไม่ใช่แค่กับมนุษย์เท่านั้น ยกตัวอย่างเช่น นกพื้นถิ่นของฮาวายที่จำต้องยอมอพยพขึ้นสู่พื้นที่สูง เนื่องจากถูกโรคมาลาเรียในสัตว์ปีกรุมเร้า แต่เมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น นักวิทยาศาสตร์ก็คาดการณ์ว่า ยุงเองก็จะแพร่พันธุ์ขึ้นที่สูงเช่นเดียวกัน ทำให้นกเหล่านี้อาจจะไม่มีที่อยู่อาศัยในท้ายที่สุด

แต่อย่างไรก็ตาม การค้นพบข้อมูลเหล่านี้ในระยะเวลาเนิ่นๆ ก็ไม่ได้เป็นนิมิตหมายที่ดีสำหรับการต่อสู้กับโรคมาลาเรียเท่าใดนัก เนื่องจากทุกวันนี้ บรรดารัฐบาลและองค์กรผู้ใจบุญจำนวนไม่น้อยต่างมุ่งใช้เงินทุนหลายพันล้านดอลลาร์ต่อปีไปกับมุ้ง ยาฆ่าแมลง และยาควินิน เพื่อป้องกันการติดเชื้อไข้มาลาเรีย และอาการข้างเคียงอื่นๆ แต่ก็ยังขาดเงินทุนสำหรับเป้าหมายในการรับมือกับโรคดังกล่าวในระดับนานาชาติอีกเป็นจำนวนมาก 

แฟ้มภาพ: Mycteria / Shutterstock

อ้างอิง: 

• www.washingtonpost.com/climate-environment/2023/02/14/climate-change-malaria-mosquito/

The post งานวิจัยเผย การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ อาจทำให้ยุงแพร่เชื้อมาลาเรียได้ง่ายยิ่งขึ้น appeared first on THE STANDARD.

วันนี้ (11 พฤษภาคม) นพ.สงกรานต์ ไหมชุม นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดสงขลา กล่าวว่า โรคไข้มาลาเรียชนิดโนวไซ หรือ Plasmodium knowlesi เป็นโรคที่สามารถแพร่เชื้อจากลิงสู่คนได้ โดยยุงก้นปล่องกัดลิงที่มีเชื้อแล้วจึงมากัดคนต่อ ปัจจุบันยังไม่มีการศึกษาที่ชัดเจนว่ายุงสามารถนำเชื้อจากคนสู่คนได้ ลิงที่เป็นสัตว์รังโรคในไทย ได้แก่ ลิงกัง, ลิงวอก, ลิงเสน, ลิงแสม และลิงอ้ายเงียะ 

หากประชาชนที่มีประวัติสัมผัสลิงในป่า มีอาการไข้สูง ปวดศีรษะ หนาวสั่น เหงื่อออกมาก ขอให้รีบไปพบแพทย์ทันทีเพื่อเจาะเลือดตรวจหาเชื้อมาลาเรีย และแจ้งประวัติเข้าป่าเพื่อให้การรักษารวดเร็ว หากช้าอาจจะมีอาการแทรกซ้อนร้ายแรงและเสียชีวิตได้ สำหรับประชาชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่เสี่ยง ผู้ทำงานในป่า และนักท่องเที่ยว ควรป้องกันตนเองไม่ให้ยุงกัด โดยการสวมเสื้อผ้าให้มิดชิด ทายากันยุง และนอนในมุ้ง 

อ่านเพิ่มเติม

• ไข้มาลาเรียสายพันธุ์ ‘โนวไซ’ ระบาดมากกว่าทุกปี ใครบ้างที่ควรระวัง

สำหรับสถานการณ์โรคไข้มาลาเรียชนิดโนวไซ ประเทศไทยพบรายงานผู้ป่วยครั้งแรกเมื่อปี 2547 และพบปีละประมาณ 10 รายมาตลอด ในปีงบประมาณ 2565 พบผู้ป่วยไข้มาลาเรียจากเชื้อชนิดนี้แล้ว 70 ราย โดยจังหวัดที่พบผู้ป่วยสูงสุด 3 อันดับแรก ได้แก่ จังหวัดตาก แม่ฮ่องสอน และระนอง (ข้อมูลตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2564 – 31 มีนาคม 2565) โดยในพื้นที่เขต 12 พบรายงานผู้ป่วยสูงสุดคือจังหวัดยะลา จำนวน 22 ราย คิดเป็นอัตราป่วย 0.042 ต่อพันประชากร รองลงมาคือสตูล จำนวน 5 ราย คิดเป็น 0.016 ต่อพันประชากร และสงขลา จำนวน 19 ราย คิดเป็น 0.013 ต่อพันประชากร โดยอำเภอในจังหวัดสงขลาที่พบผู้ป่วยสูงสุดคืออำเภอรัตภูมิ รองลงมาคือนาทวี สะบ้าย้อย หาดใหญ่ และสะเดา ตามลำดับ (ข้อมูลตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2564 – 3 พฤษภาคม 2565)

ทั้งนี้ กองโรคติดต่อได้ร่วมกับสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด (สสจ.) สงขลา ได้ดำเนินมาตรการเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมโรคไข้มาลาเรียอย่างเข้มแข็ง โดยใช้เทคโนโลยีการรายงานผู้ป่วยผ่านระบบมาลาเรียออนไลน์ในการเฝ้าระวังติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด พร้อมทั้งแจ้งเตือนภัยทุกสัปดาห์ และเมื่อพบผู้ป่วยแต่ละราย มีการใช้มาตรการ 1-3-7 คือ รายงานผู้ป่วยภายใน 1 วัน ติดตามสอบสวนการป่วยภายใน 3 วัน และดำเนินการควบคุมกำจัดการแพร่เชื้อโรคไข้มาลาเรียโนวไซอย่างมีประสิทธิภาพภายใน 7 วัน รวมถึงมียารักษาที่เพียงพอ 

จังหวัดสงขลาพร้อมดำเนินการสอบสวนโรคผู้ป่วยไข้มาลาเรียชนิดโนวไซที่พบเพิ่มมากขึ้นอย่างละเอียด เพื่อสำรวจและควบคุมโรคในลิงที่เป็นรังโรค และเพื่อวางแผนป้องกันควบคุมโรคอย่างมีประสิทธิภาพ หากมีข้อสงสัยสามารถสอบถามเพิ่มเติมได้ที่สายด่วนกรมควบคุมโรค โทร. 1422 ทั้งนี้ หากบุคคลในครอบครัวเจ็บป่วย มีอาการรุนแรง หรือฉุกเฉิน สามารถขอความช่วยเหลือจากสายด่วนศูนย์นเรนทร สงขลา โทร. 1669 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง

The post สสจ.สงขลาเตือน ระวังไข้มาลาเรีย ‘โนวไซ’ หลังพบผู้ป่วยในจังหวัดแล้ว 19 คน พบเป็นเชื้อจากลิงติดสู่คนผ่านยุง appeared first on THE STANDARD.

มีหลายคนสงสัยว่าถ้ายุงกัดคนไข้ที่มีเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ แล้วมากัดคนปกติอีกทอด บุคคลที่ถูกกัดคนนั้นจะติดเชื้อหรือไม่ ประเด็นนี้ องค์การอนามัยโลกได้ให้คำตอบไว้ว่า ไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ หรือที่รู้จักกันในชื่อโควิด-19 ไม่สามารถแพร่เชื้อผ่านยุงได้ ไวรัสชนิดนี้เป็นไวรัสที่ส่งผลต่อระบบทางเดินหายใจ จึงมักติดกันผ่านฝอยละอองไอ จาม หรือน้ำลายของผู้ป่วย 

แม้จะยังไม่มีข้อมูล หรือหลักฐานชี้ชัดที่บ่งชี้ว่า ยุงเป็นพาหะนำโรคได้ ทว่าการที่เราโดนยุงกัดมากๆ ก็อาจทำให้เราเป็นโรคอื่นๆ เช่น ไข้เลือดออก มาลาเรีย เท้าช้าง หรือชิคุนกุนยา ฉะนั้นทางที่ดี จึงควรป้องกันตนเองจากยุงด้วย และไม่ไปอยู่ในที่ยุงชุกชุม

ภาพ: Shutterstock

The post COVID-19 Fact: ไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ ไม่สามารถแพร่เชื้อผ่านยุงได้ appeared first on THE STANDARD.

‘ยุงนั้นร้ายกว่าเสือ’ เราคงเคยได้ยินวลีนี้มาเนิ่นนาน และจากข้อมูลทุกสถิติที่ผ่านมา ก็ยืนยันความจริงตามวลีนั้น

ในทุกๆ ปี ‘ยุง’ คือสัตว์ที่เป็นสาเหตุในการเสียชีวิตของประชากรโลกมากกว่าสัตว์อื่นทุกชนิด มากกว่างูพิษ 7.5 เท่า มากกว่าจระเข้ 750 เท่า มากกว่าเสือหรือสัตว์ในตระกูลแมวเป็น 10,000 เท่า และมากกว่าปลาฉลามเป็น 100,000 เท่า [อ้างอิง]

โดยลำพังแล้วตัวยุงเองไม่มีอันตราย แต่ที่ติดมากับยุงคือโปรโตซัวหรือไวรัสมรณะหลากหลายสายพันธุ์ที่ก่อให้เกิดโรคที่อันตรายถึงชีวิตแก่มนุษย์ทั้งสิ้น ตั้งแต่ไข้ป่าหรือมาลาเรีย ที่มียุงก้นปล่อง (Anopheles) เป็นพาหะ โรคไข้เลือดออกเดงกี ไข้เหลือง ไข้ปวดข้อยุงลายหรือชิคุนกุนยา ที่มียุงลายบ้าน (Aedes aegypti) เป็นพาหะ นำมาซึ่งความสูญเสียต่อชีวิตมนุษย์จำนวนมากมายในทุกปีทั่วโลก สำหรับในประเทศไทยโรคที่มียุงเป็นพาหะที่ระบาดมากที่สุดคือโรคไข้เลือดออก จากข้อมูลของกรมควบคุมโรค ในปี 2561 ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ถึง 28 สิงหาคม 2561 พบผู้ป่วยโรคไข้เลือดออกสะสมรวม 50,079 ราย เสียชีวิต 65 ราย โดยผู้ป่วยกลุ่มอายุ 10-14 ปีมีอัตราป่วยสูงสุด สัดส่วนอาชีพที่พบผู้ป่วยสูงสุดคือนักเรียน [อ้างอิง]

ความอันตรายของยุงที่เหนือกว่าสัตว์ทุกชนิดนี้เอง ที่นำไปสู่การคิดค้นหนทางต่างๆ ในการกำจัดหรืออย่างน้อยก็จำกัดขอบเขตในการแพร่ระบาดของยุงให้ได้มากที่สุด

วิธีกำจัดนั้นก็มีสารพัด ตั้งแต่วิธีเก่าๆ เช่น การฉีดยาฆ่าแมลง ซึ่งพบในภายหลังว่าเป็นอันตรายต่อทั้งตัวมนุษย์เองและสิ่งแวดล้อม แถมยุงบางสายพันธุ์ก็เริ่มมีวิวัฒนาการจนดื้อยาฆ่าแมลงแล้ว [อ้างอิง] ไปจนถึงการคิดค้นหาทางขัดขวางวงจรชีวิตของยุงตั้งแต่ยังเป็นตัวอ่อน เช่น หาทางฆ่าลูกน้ำด้วยการปล่อยสารประกอบหรือตัวเบียนชนิดต่างๆ ลงไปในน้ำ ไปจนถึงวิธีที่สลับซับซ้อนกว่านั้น เช่นการแพร่แบคทีเรียบางชนิดที่ทำให้ยุงตัวผู้เป็นหมัน จากนั้นก็ปล่อยยุงที่ติดเชื้อนี้ออกไปผสมพันธุ์กับยุงในธรรมชาติ เพื่อขยายความเป็นหมันออกไปเรื่อยๆ [อ้างอิง]

แต่วิธีการกำจัดหรือจำกัดการแพร่ระบาดของยุงที่ดูง่ายดายแบบไม่น่าเชื่อก็มีอยู่ เมื่อล่าสุดมีงานวิจัยที่ตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารการแพทย์ Acta Tropica เมื่อ 25 มีนาคมที่ผ่านมา ว่าเสียงเพลงบางจังหวะ​ที่สร้างความบันเทิง​ให้​มนุษย์​เรา​นั้น​ กลับสร้างปัญหา​ให้ยุงลายถึงขั้นไม่อยากสูบเลือด​ ไม่อยาก​ผสมพันธุ์​กันเลยทีเดีย​ว

เพลงจังหวะขจัดยุงที่ว่านั้นคือ​ ดั๊บสเตป​ Dubstep

Dubstep คือเพลงอิเล็กทรอนิกส์แขนงหนึ่ง มีต้นกำเนิดมาจากประเทศ​อังกฤษ​ ในช่วงต้นศตวรรษปี​ 2000​ ​เอกลักษณ์ของเพลงแนวนี้อยู่ตรงที่ริทึมของเพลงจะเป็นลักษณะ half-time ซึ่งจะให้ความรู้สึกหน่วงคล้ายเรกเก้ มีเสียงเบสที่ต่ำและแตก เล่นในลักษณะ​ bass drop และมีเสียง​สูงปรี๊ดหลายช่วงความถี่จากคีย์บอร์ดผสมผสานกับการเอาเสียงร้องเข้าไปมิกซ์ แล้วเล่นกลับออกมารัวเร็วคล้ายหุ่นยนต์​ วงดนตรีที่นึกถึงวงแรกๆ สำหรับเพลงแนวนี้คือ ​สกริลเลกซ์ (Skrillex) และเพลงที่โด่งดังติดหูของวงนี้คือ ‘Scary Monsters And Nice Sprites’

ทีมนักวิจัยนานาชาตินำโดย Hamady Dieng และ Tomomitsu Satho ได้เลือก​ใช้​เพลงที่ว่านี้ในการทดลองเพื่อให้เห็นผลเป็นรูปธรรม​ โดยแบ่งยุงลายออกเป็น​ 2 กลุ่ม​ภายใต้สภาวะแวดล้อมที่​แตกต่าง​กัน​ นั่นคือยุงลายกลุ่มแรกอยู่ในห้องที่มีเพลงจังหวะ​ Dubstep​ เปิดอยู่​ กับอีกกลุ่มคืออยู่ในห้องที่ไม่มีเสียงเพลงใดๆ​

ผลปรากฏ​ว่า​ ยุงกลุ่มที่แยกไว้ในห้องที่​เปิดเพลง​ มีอาการที่แปลกไปและแตกต่างจากยุงในห้องที่ไร้เสียงเพลงอย่างเห็นได้ชัด​ ขณะที่ยุงในห้องที่ไร้เสียงเพลงจะตรงไปตามกลิ่นของเลือดที่วางล่อไว้ทันที

แต่สิ่งที่เกิดกับยุงลายตัวเมียในห้องที่เปิดเพลง​แนว Dubstep​ คือมันจะลดความสนใจในยุงตัวผู้ และลดความต้องการดูดเลือดลงอย่างมีนัยสำคัญ​ แสดงให้เห็นว่าเสียงเพลงในแนวจังหวะนี้ โดยเฉพาะเพลง ‘Scary Monsters And Nice Sprites’ ที่ใช้ในการทดลองครั้งนี้ที่เต็มไปด้วยช่วงความถี่ต่ำของเสียง bass drop ที่ไม่เหมือนเสียงเบสธรรมดา ไปจนถึงเสียงสูงหลากหลายคลื่นความถี่ที่วนซ้ำกลับไปมาตลอดเพลง อาจส่งผลทำให้ยุงลายตัวเมียเกิดอาการสับสน ​(ปกติเสียงต่ำจะล่อยุงให้มาหาและเสียงสูงจะไล่ยุงไป) ทำให้ยุงลดความสนใจในการหาอาหารและการแพร่พันธุ์ลงไปเอง และเมื่อนักวิจัยเปิดเพลงในสองห้องนี้สลับกัน ยุงก็เปลี่ยนพฤติกรรมไปตามการเปิดปิดของเสียงเพลง เป็นการยืนยันว่าพฤติกรรมของยุงที่ใช้ในการทดลองนี้ มาจากอิทธิพลของเสียงเพลงแน่นอน

ผลการวิจัยครั้งนี้อาจนำไปสู่การค้นคว้าเพิ่มเติมถึงอวัยวะของยุงลายที่เป็นตัวรับผลจากเสียงที่ดังมาจากภายนอก เพื่อมุ่งสร้างเครื่องมือผลิตเสียงแบบพิเศษที่เน้นย้ำในการให้ผลโดยตรงกับอวัยวะนั้น นั่นคงเป็นเรื่องที่ต้องใช้เวลาในการศึกษาอีกพอสมควร แต่อย่างน้อยการวิจัยครั้งนี้ก็ทำให้เราได้รู้ว่า แฟนเพลง Dubstep น่าจะถูกยุงกัดน้อยกว่าแฟนเพลงแนวอื่น ในเฉพาะในเขตร้อนที่ยุงลายแพร่ระบาดอยู่อย่างในเมืองไทยของเรา ที่หากมีศิลปินเพลงแนวนี้เพิ่มขึ้นมาหลายวงก็คงจะเป็นการดี

ภาพประกอบ: Weerapat L.

พิสูจน์อักษร: ลักษณ์นารา พักตร์เพียงจันทร์

The post เพลง Dubstep ปราบยุง! ความพยายามครั้งใหม่ของมนุษย์ในการต่อสู้กับยุงร้าย appeared first on THE STANDARD.