หากพูดถึง Yayoi Kusama ภาพของฟักทองสีเหลืองแต้มลายจุด ห้องกระจกที่ทอดยาวเหมือนไม่มีจุดสิ้นสุด หรือโลกที่เต็มไปด้วย Polka Dots คงเป็นภาพแรกๆ ที่หลายคนนึกถึง แต่เบื้องหลังภาพจำเหล่านั้นคือชีวิตกว่า 9 ทศวรรษของศิลปินหญิงชาวญี่ปุ่น ผู้เปลี่ยนสิ่งที่เธอมองเห็นและประสบการณ์ส่วนตัวให้กลายเป็นภาษาทางศิลปะที่คนทั่วโลกจดจำ

Yayoi Kusama เสียชีวิตเมื่อวันที่ 14 สิงหาคม 2026 ที่กรุงโตเกียว ด้วยวัย 97 ปี ข่าวการจากไปของเธอได้รับการประกาศอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 27 สิงหาคม 2026 ถึงแม้ศิลปินจะจากไปแล้ว แต่จักรวาลที่เธอสร้างขึ้นตลอดหลายสิบปียังคงอยู่ และเราสามารถออกเดินทางไปทำความรู้จักชีวิตและผลงานของเธอได้ผ่านสถานที่จริง

และนี่คือ 7 พิกัดในญี่ปุ่นที่ชวนเราปักหมุดเช็คอินเพื่อไปพบกับโลกของ Yayoi Kusama อีกครั้ง

Matsumoto City Museum of Art, Nagano

บ้านเกิด Yayoi Kusama เมืองที่ทุกอย่างเริ่มต้น

ถ้าอยากเข้าใจ Yayoi Kusama ให้มากกว่าภาพของศิลปินหญิงผมบ๊อบสีแดงและลาย Polka Dots ให้เริ่มต้นที่เมือง Matsumoto ในจังหวัด Nagano บ้านเกิดเมืองนอนของ Yayoi Kusama เธอเติบโตมากับครอบครัวที่ทำธุรกิจเกี่ยวกับเมล็ดพันธุ์และเรือนเพาะชำ และเริ่มมีประสบการณ์เห็นภาพหลอนตั้งแต่วัยเด็ก ทั้งแสง ดอกไม้ ตาข่าย และลายจุดที่ดูเหมือนกำลังขยายตัวเข้าปกคลุมทุกสิ่งรอบตัว ก่อนภาพเหล่านั้นจะกลายมาเป็นภาษาทางศิลปะที่เธอใช้ตลอดชีวิต

Matsumoto City Museum of Art พิพิธภัณฑ์ศิลปะประจำเมืองที่เก็บรวบรวมผลงานของ Kusama เอาไว้ ตั้งแต่เริ่มเป็นศิลปิน เป็นสถานที่ที่ทำให้เราเห็นว่า ก่อนจุด ฟักทอง และดอกไม้จะกลายเป็นภาพจำระดับโลก เส้นทางศิลปินของเธอเป็นอย่างไรบ้าง มาแล้ว อย่าลืมจุดถ่ายรูปยอดนิยม The Visionary Flowers ประติมากรรมดอกไม้ขนาดใหญ่สีสันสดใสตั้งต้อนรับอยู่ด้านหน้า

Travel Note: Matsumoto เดินทางจาก Tokyo ด้วย JR Limited Express Azusa จาก Shinjuku ใช้เวลาประมาณ 2 ชั่วโมงครึ่ง ตัวพิพิธภัณฑ์อยู่ไม่ไกลจาก Matsumoto Station และสามารถเที่ยวต่อกับ Matsumoto Castle ได้ในทริปเดียวกัน

Yayoi Kusama Museum, Tokyo

ทำความรู้จัก Kusama ที่มากกว่า Polka Dots

จาก Matsumoto เดินทางต่อมายัง Tokyo เมืองที่ Kusama กลับมาใช้ชีวิตหลังจากใช้เวลาหลายปีในสหรัฐอเมริกา และเป็นฐานในการสร้างผลงานของเธอต่อเนื่องอีกหลายทศวรรษ Yayoi Kusama Museum พิพิธภัณฑ์ในเขต Shinjuku ที่เปิดเมื่อปี 2017 เพื่อจัดแสดงและเผยแพร่ผลงานของเธอโดยเฉพาะ เสน่ห์ของที่นี่คือการไม่ได้หยุดอยู่เพียงผลงานยอดนิยมอย่าง Pumpkin หรือ Infinity Mirror Room แต่หมุนเวียนนิทรรศการไปเรื่อยๆ ทำให้เราได้พบกับ Kusama ในหลากหลายช่วงเวลา ตั้งแต่ภาพวาด ประติมากรรม ไปจนถึง Installation

สำหรับใครที่วางแผนไปในช่วงปลายปี 2026 พิพิธภัณฑ์จะจัดนิทรรศการ The Light Spreads Out, and Glittering Things Start Appearing All Around Me ระหว่างวันที่ 8 ตุลาคม 2026 ถึง 31 มกราคม 2027

Travel Note: Yayoi Kusama Museum ใช้ระบบระบุวันและเวลาเข้าชม และไม่มีจำหน่ายบัตรหน้างาน จึงควรจองล่วงหน้าก่อนจัดทริป

Naoshima, Kagawa

ฟักทองที่ทำให้คนเดินทางข้ามทะเลไปหา

มีงานศิลปะไม่กี่ชิ้นที่สามารถเปลี่ยนจาก ‘ผลงาน’ ไปเป็นภาพจำของจุดหมายปลายทางได้ และ Pumpkin ของ Yayoi Kusama บนเกาะ Naoshima คือหนึ่งในนั้น

ฟักทองสีเหลืองแต้มจุดสีดำตั้งอยู่บริเวณปลายท่าเรือ โดยมีทะเล Seto Inland Sea เป็นฉากหลัง ผลงานชิ้นนี้ปรากฏบน Naoshima ครั้งแรกในนิทรรศการ Out of Bounds เมื่อปี 1994 ก่อนค่อยๆ กลายเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ของเกาะ ขณะที่บริเวณ Miyanoura Port ยังมี Red Pumpkin คอยต้อนรับนักเดินทางที่เดินทางมาถึงเช่นกัน

นอกจากฟักทองทั้งสองลูก ปัจจุบัน Naoshima ยังมีผลงาน Narcissus Garden ของ Kusama ซึ่งเปิดตัวบนเกาะในปี 2022 ทำให้ที่นี่เป็นหนึ่งในจุดหมายสำคัญที่สุดสำหรับคนที่ต้องการตามรอยผลงานของเธอในญี่ปุ่น แน่นอนว่า Naoshima ไม่ได้มีเพียงชิ้นงานของ Kusama เพราะทั้งเกาะเต็มไปด้วยงานของศิลปินและสถาปนิกระดับโลก แต่สำหรับนักเดินทางหลายคนภาพแรกที่ทำให้รู้จักเกาะนี้อาจไม่ใช่อาคารคอนกรีตของ Tadao Ando หากเป็นฟักทองสีเหลืองใบหนึ่งที่ตั้งอยู่ริมทะเล และนั่นเป็นหลักฐานที่ชัดที่สุดว่า Kusama ไม่ได้สร้างเพียงงานศิลปะ แต่สร้างเหตุผลให้ผู้คนออกเดินทางไปหาด้วย

Travel Note: เส้นทางยอดนิยมคือเดินทางไป Okayama แล้วต่อรถไฟไป Uno Port ก่อนนั่งเรือข้ามไป Naoshima หากตั้งใจชมพิพิธภัณฑ์หลายแห่ง แนะนำให้พักบนเกาะอย่างน้อย 1 คืนแทนการไปเช้าเย็นกลับ

Fukuoka Art Museum, Fukuoka

ตามหาประติมากรรมกลางแจ้งชิ้นแรกของ Kusama

ถ้า Pumpkin บน Naoshima คือฟักทองที่โด่งดังที่สุดของ Kusama ฟักทองสีเหลืองลายจุดดำที่ Fukuoka Art Museum ก็มีเรื่องราวที่น่าสนใจไม่แพ้กัน

ผลงาน Pumpkin ชิ้นนี้สร้างขึ้นในปี 1994 เพื่อจัดแสดงในโครงการ Museum City Tenjin ’94 Fukuoka, Japan โดยครั้งแรกถูกนำไปตั้งบริเวณหน้าอาคารธนาคารกลางย่าน Tenjin ก่อนกลายเป็นส่วนหนึ่งของคอลเล็กชัน Fukuoka Art Museum ในเวลาต่อมา

ความน่าสนใจคือ Fukuoka Art Museum ระบุว่า ผลงานชิ้นนี้คือประติมากรรมกลางแจ้งชิ้นแรกของ Kusama ก่อนที่ฟักทอง ดอกไม้ และประติมากรรมสีสันสดใสของเธอจะกระจายตัวไปตามพื้นที่สาธารณะทั่วโลก ที่นี่จึงเป็นอีกพิกัดสำหรับคนที่อยากย้อนกลับไปดูช่วงเวลาที่ Pumpkin กำลังเปลี่ยนสถานะจาก motif ในโลกศิลปะไปเป็น Public Art ที่คนทั่วไปสามารถพบเจอได้ในชีวิตประจำวัน

Travel Note: Fukuoka Art Museum ตั้งอยู่ใน Ohori Park สามารถนั่งรถไฟใต้ดินจาก Hakata ไปลง Ohori Park Station แล้วเดินต่อได้ เหมาะกับการรวมไว้ในวันเที่ยว Ohori Park และย่านรอบๆ

Towada Art Center, Aomori

เมื่อโลกของ Kusama หลุดออกมาอยู่กลางเมือง

ที่ Towada Art Center ในจังหวัด Aomori โลกของ Kusama ไม่ได้อยู่เพียงภายในพิพิธภัณฑ์ แต่หลุดออกมาอยู่บนพื้นที่สาธารณะของเมือง บริเวณ Art Square เป็นที่ตั้งของ Love Forever, Singing in Towada ผลงานปี 2010 ที่เปลี่ยนสนามหญ้าให้เต็มไปด้วยวงกลมสีเหลือง พร้อมประติมากรรม 8 ชิ้น ตั้งแต่ฟักทอง เด็กหญิง สุนัข ไปจนถึงเห็ดหลากสี ทั้งหมดปกคลุมด้วย dots และ nets ในภาษาภาพแบบ Kusama

ความสนุกของพิกัดนี้คือ งานไม่ได้ถูกวางแยกออกจากชีวิตประจำวัน แต่กลายเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่เมืองที่ผู้คนสามารถเดินผ่าน นั่งพัก และมีปฏิสัมพันธ์ด้วย

ทำให้เห็นอีกด้านหนึ่งของ Kusama ว่าเราไม่จำเป็นต้องเดินเข้า Gallery เสมอไปเพื่อพบกับศิลปะ เพราะบางครั้งโลกเหนือจริงสามารถปรากฏขึ้นกลางสนามหญ้าและอยู่ร่วมกับชีวิตประจำวันได้อย่างเป็นธรรมชาติ

ปัจจุบัน Love Forever, Singing in Towada ยังคงอยู่ในคอลเล็กชันถาวรของ Towada Art Center โดยงานเพิ่งผ่านการบำรุงรักษาในเดือนมิถุนายน 2026

Travel Note: Towada ไม่มีสถานี Shinkansen ของตัวเอง เส้นทางหนึ่งที่สะดวกคือเดินทางด้วย Tohoku Shinkansen ไปลง Hachinohe แล้วต่อรถบัสมายัง Towada จึงเหมาะกับการจัดเป็นส่วนหนึ่งของทริป Aomori มากกว่าการเดินทางจาก Tokyo แบบไปเช้าเย็นกลับ

Photo Credit: Echigo-Tsumari Art Field

Echigo-Tsumari Art Field, Niigata

ดอกไม้ยักษ์ที่ผลิบานกลาง Satoyama

Tsumari in Bloom ประติมากรรมดอกไม้ขนาดใหญ่สีสันสดใสของ Kusama สร้างขึ้นในปี 2003 และตั้งอยู่บริเวณ Matsudai NOHBUTAI ส่วนหนึ่งของ Echigo-Tsumari Art Field พื้นที่ศิลปะขนาดใหญ่ที่นำ Contemporary Art เข้าไปอยู่ท่ามกลางหมู่บ้าน นาข้าว ป่า และภูเขา

Kusama เคยบอกว่า Tsumari in Bloom เป็นผลงานประติมากรรมกลางแจ้งชิ้นโปรดของเธอ เมื่อดอกไม้สีสดถูกนำมาวางท่ามกลางภูมิประเทศแบบ Satoyama สิ่งประดิษฐ์กับธรรมชาติจึงดูเหมือนขัดแย้ง แต่ในขณะเดียวกันกลับอยู่ร่วมกันได้อย่างน่าประหลาด ในปี 2026 ผลงานเปิดให้ชมระหว่างวันที่ 25 เมษายน-8 พฤศจิกายน และปิดในฤดูหนาว จึงเป็นพิกัดที่ควรเช็กช่วงเวลาก่อนวางแผนเดินทาง

Travel Note: เดินทางจาก Tokyo ด้วย Joetsu Shinkansen ไป Echigo-Yuzawa แล้วต่อ Hokuhoku Line ไป Matsudai การมีรถยนต์จะช่วยให้เที่ยวงานศิลปะที่กระจายอยู่ทั่ว Echigo-Tsumari ได้สะดวกขึ้นมาก

Photo Credit: Kagoshima

Kirishima Open-Air Museum, Kagoshima

ตามหาดอกไม้แห่ง Shangri-la และรองเท้าแดงของ Kusama

พิกัดสุดท้ายพาเราลงใต้ไปยัง Kirishima Open-Air Museum พิพิธภัณฑ์ศิลปะกลางแจ้งในจังหวัด Kagoshima ที่นำงานศิลปะร่วมสมัยมาวางท่ามกลางธรรมชาติของ Kirishima หนึ่งในไฮไลต์คือ Flowers of Shangri-la ประติมากรรมดอกไม้ยักษ์สีสันสดใสที่ Kusama สร้างขึ้นในปี 2000 โดยนำภาพของ Shangri-la หรือดินแดนในอุดมคติมาตีความผ่านดอกไม้ที่สื่อถึงชีวิต จิตวิญญาณ และความหวัง ราวกับโลกในจินตนาการของเธอกำลังผลิบานขึ้นท่ามกลางธรรมชาติจริง และอีกชิ้นคือ High Heel รองเท้าส้นสูงสีแดงขนาดยักษ์จากปี 2002 ซึ่ง Kusama เคยเขียนถึงจินตนาการในการสวมรองเท้าคู่นี้ออกไปยังสถานที่ในฝัน เพื่อตามหาความสุขที่ยังไม่รู้จัก

Travel Note: พิพิธภัณฑ์ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของ Kagoshima เหมาะกับการแวะเป็นส่วนหนึ่งของ Road Trip รอบ Kirishima

The post ตามรอย ‘Yayoi Kusama’ ผ่าน 7 พิกัดในญี่ปุ่น ที่จักรวาลลายจุดยังมีชีวิตอยู่ appeared first on THE STANDARD.

Yayoi Kusama หนึ่งในศิลปินร่วมสมัยที่มีอิทธิพลมากที่สุดของโลก เสียชีวิตในวัย 97 ปี ตั้งแต่วันที่ 14 สิงหาคมที่ผ่านมา ตามประกาศจากพิพิธภัณฑ์ Yayoi Kusama Museum ในกรุงโตเกียว

ศิลปินแนวอาวองการ์ดชาวญี่ปุ่นเกิดในปี 1929 ที่เมืองมัตสึโมโตะ จังหวัดนากาโนะ ประเทศญี่ปุ่น ก่อนย้ายไปสหรัฐอเมริกาในช่วงปลายทศวรรษ 1950 และเข้าสู่แวดวงศิลปะนิวยอร์กในช่วงเวลาที่ศิลปะอเมริกันกำลังเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ เธอสร้างชื่อจากผลงานภาพวาด Infinity Nets ซึ่งใช้การวาดลวดลายซ้ำๆ จนเกิดพื้นผิวที่ดูเหมือนไม่มีจุดเริ่มต้นหรือจุดสิ้นสุด ก่อนขยายแนวคิดดังกล่าวไปสู่งานประติมากรรม และการแสดง

หนึ่งในเอกลักษณ์ที่ทำให้ชื่อของ Yayoi Kusama กลายเป็นที่จดจำในระดับโลกคือ Polka Dots หรือลายจุด รวมไปถึงผลงาน Infinity Mirror Rooms ซีรีส์ที่สร้างประสบการณ์ให้ผู้ชมเข้าไปอยู่ภายในพื้นที่ซึ่งเต็มไปด้วยกระจก แสง และวัตถุที่ถูกทำซ้ำ จนเกิดภาพลวงตาราวกับอยู่ในจักรวาลที่ไม่มีที่สิ้นสุด

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ผลงานของเธอยังคงได้รับความสนใจจากสถาบันศิลปะระดับนานาชาติอย่างต่อเนื่อง โดยนิทรรศการ Yayoi Kusama ที่ National Gallery of Victoria ในเมลเบิร์น ระหว่างปี 2024–2025 มีผู้เข้าชมมากกว่า 570,000 คน และสร้างสถิติเป็นนิทรรศการที่มีผู้เข้าชมสูงที่สุดในประวัติศาสตร์ของพิพิธภัณฑ์แห่งนี้

ขณะที่ในปี 2026 ผลงานของเธอยังคงจัดแสดงในหลายเมือง รวมถึงที่ Museum Ludwig ในโคโลญจน์ และกำลังมีนิทรรศการที่ Stedelijk Museum กรุงอัมสเตอร์ดัมตั้งแต่เดือนกันยายนที่ผ่านมา

นอกเหนือจากโลกศิลปะ Yayoi Kusama ยังมีอิทธิพลต่อแฟชั่นและวัฒนธรรมป๊อป ผ่านการร่วมงานกับแบรนด์ระดับโลก โดยเฉพาะโปรเจกต์ร่วมกับ Louis Vuitton ที่นำลายจุดของเธอมาตีความบนกระเป๋า เสื้อผ้า และเครื่องประดับเมื่อปี 2023

ภาพ: Getty Images

The post Yayoi Kusama ศิลปินระดับตำนานชาวญี่ปุ่น เสียชีวิตแล้วในวัย 97 ปี appeared first on THE STANDARD.

     ยาโยย คุซามะ (Yayoi Kusama) ศิลปินชาวญี่ปุ่นชื่อดังระดับโลก ผู้โด่งดังจากการใช้ ‘Polka dot’ มาสร้างสรรค์งานศิลปะจนกลายเป็นที่จดจำและชื่นชอบของคนทั้งโลก กำลังจะเปิดพิพิธภัณฑ์ของตัวเองขึ้นที่ย่านชินจูกุในโตเกียว อาคารสูง 5 ชั้นแห่งนี้มีกำหนดการเปิดตัวสู่สายตาประชาชนเร็วๆ นี้

     แม้ตัวอาคารจะถูกสร้างแล้วเสร็จมาตั้งแต่ปี 2014 แต่ก่อนหน้านี้มีคนรู้เกี่ยวกับตึกสีขาวสูงชะลูดซึ่งโดดเด่นเป็นสง่าออกมาจากอพาร์ตเมนต์ที่อยู่โดยรอบแห่งนี้น้อยมาก ทั้งบรรดานักท่องเที่ยวหรือแม้แต่คนที่อยู่อาศัยในละแวกนั้นต่างก็สงสัยว่า นี่คืออาคารอะไร มันจะเป็นที่อยู่อาศัยของคุณป้ายาโยยใช่หรือไม่? หรือจะเป็นแกลเลอรี? ตึกนี้ตั้งใจจะเปิดเป็นพิพิธภัณฑ์ตั้งแต่แรกเลยหรือเปล่า และสาเหตุที่ต้องเปิดช้าก็เพราะปัญหาสุขภาพของคุณป้ายาโยยใช่ไหม?

     แม้จะปราศจากคำอธิบาย อย่างไรก็ตาม Yayoi Kusama Museum ได้เปิดตัวเว็บไซต์ www.yayoikusamamuseum.jp อย่างเป็นทางการออกมาแล้ว และประกาศว่าพิพิธภัณฑ์มีกำหนดจะเปิดดำเนินการในวันที่ 1 ตุลาคม 2017

     ภายในพิพิธภัณฑ์แห่งนี้ประกอบไปด้วย ร้านขายของที่ระลึกบริเวณชั้น 1 ส่วนชั้น 2-3 จะเป็นพื้นที่จัดแสดงนิทรรศการผลงานของคุณป้าลายจุด ในขณะที่ชั้น 4 จะอุทิศให้สำหรับงานศิลปะจัดวาง ซึ่งจะดึงผู้ชมให้มีปฏิสัมพันธ์ผ่านอินสตาแกรม ส่วนบริเวณชั้น 5 เป็นห้องอ่านหนังสือและพื้นที่เก็บผลงานของคุณป้ายาโยย รวมถึงบริเวณ​ outdoor space ที่อยู่บนชั้นนี้อีกด้วย

     พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ยังมีโครงการจะจัดนิทรรศการหมุนเวียนอีกปีละ 2 ครั้ง โดยนิทรรศการที่จะเปิดตัวชื่อ ‘Creation is a Solitary Pursuit, Love is What Brings You Closer to Art’ (การสร้างสรรค์คือการแสวงหาความโดดเดี่ยว, ความรักคือสิ่งที่นำคุณให้มาใกล้กับศิลปะ) ซึ่งจะจัดแสดงตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2017 ไปจนถึง 25  กุมภาพันธ์ 2018 โดยมีค่าเข้าชม 1,000 เยน และตั๋วจะเริ่มขายตั้งแต่วันที่ 28 สิงหาคมนี้

     งานนี้ใครที่เป็นแฟนของคุณป้ายาโยยคงไม่อยากพลาดเป็นแน่

The post สาวกเตรียมเฮ! พิพิธภัณฑ์ของคุณป้า ยาโยย คุซามะ กำลังจะเปิดที่ชินจูกุ appeared first on THE STANDARD.