วิกฤตตะวันออกกลางยังปะทุ กำลังส่งแรงสั่นสะเทือนต่อตลาดพลังงานโลก และกลายเป็นปัจจัยเร่งให้คำถามสำคัญในไทยกลับมาอีกครั้งว่า ‘น้ำมันไทยแพงเพราะอะไร?

ข้อมูลล่าสุดชี้ว่า โครงสร้างราคาน้ำมันในประเทศอาจมีต้นทุนบางส่วนที่ “ไม่จำเป็น” แฝงอยู่

โดยเฉพาะการอ้างอิงค่าขนส่งและค่าประกันภัยตามราคาตลาดสิงคโปร์ ทั้งที่ไม่ได้เกิดขึ้นจริง ขณะเดียวกัน “ค่าการกลั่น” ซึ่งปกติอยู่ที่ 2-3 บาทต่อลิตร กลับพุ่งขึ้นผิดปกติแตะ 14 บาทต่อลิตรในช่วงล่าสุด สะท้อนภาวะตลาดที่ผันผวนจากความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์

สงคราม 1 เดือน กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง พลิกติดลบกว่า 4.2 หมื่นล้านบาท

นอกจากนี้ เพียง 1 เดือน ภาระของกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงพลิกติดลบกว่า 4.2 หมื่นล้านบาททันที ยิ่งทำให้ราคาขายปลีกต้องพึ่งพาการอุดหนุนจากรัฐอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้โครงสร้างราคายังไม่สะท้อนต้นทุนที่แท้จริง

ในด้านแนวทางแก้ไข มีข้อเสนอทั้งระยะสั้นและระยะยาว โดยมาตรการสำคัญคือการ “แคปค่าการกลั่น” หรือการนำระบบ การกำหนดเพดานสูงสุด (Ceiling) และกำหนดพื้นหรือเพดานขั้นต่ำ (Floor) ให้ Ceiling อยู่ในระดับ 3-4 บาทต่อลิตร

เพื่อลดแรงกดดันต่อราคาหน้าปั๊ม ควบคู่กับการจัดเก็บภาษีลาภลอยจากกำไรส่วนเกินของโรงกลั่นในช่วงวิกฤต เพื่อนำเงินกลับมาบรรเทาภาระประชาชน

ขณะเดียวกัน ยังมีข้อเสนอให้เปิดเผยข้อมูลการไหลของน้ำมันทั้งระบบ ตั้งแต่โรงกลั่น คลัง ไปจนถึงสถานีบริการแบบเรียลไทม์ เพื่อเพิ่มความโปร่งใส ลดช่องโหว่ และยกระดับประสิทธิภาพการกำกับดูแลในระยะยาว

สถานการณ์นี้จึงไม่เพียงเป็นวิกฤตราคาพลังงาน แต่ยังเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในการทบทวนโครงสร้างน้ำมันไทยทั้งระบบ ว่าจะสามารถ “ลดต้นทุนที่ไม่จำเป็น” และทำให้ราคาสะท้อนความเป็นจริงได้มากขึ้นแค่ไหน

หอการค้าเผยดีเซลขึ้น 14 บาท ทุบจีดีพีไทยร่วง 0.56% สงคราม 1 เดือน เอกชนสูญเม็ดเงินแตะแสนล้านบาท

วิเชียร แก้วสมบัติ ผู้อำนวยการสถาบันยุทธศาสตร์การค้า มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย กล่าวถึงผลกระทบเศรษฐกิจไทยจากการพุ่งขึ้นของราคาน้ำมันดีเซลว่า สงครามตะวันออกกลาง ที่ส่งผลให้มีการปิดช่องแคบฮอร์มุซ

“ส่งผลกระทบการเดินเรือ และราคาพลังงานทั่วโลกทำให้ราคาน้ำมันดีเซลปรับเพิ่มขึ้น 48% จากลิตรละ 29.94 บาท มาอยู่ที่ 44.24 บาท เกิดปัญหาการขาดแคลนเม็ดพลาสติก และ ปัญหาปุ๋ยยูเรียตึงตัว”

โดยธุรกิจ 10 สาขาแรก ที่ได้รับผลกระทบสูงสุดจากการปรับขึ้นราคาน้ำมันดีเซล ได้แก่ 1 .โรงกลั่นน้ำมันปิโตรเลียม 2. การขนส่งทางทะเล 3. การขนส่งทางชายฝั่ง และทางน้ำภายในประเทศ 4. การขนส่งทางอากาศ 5. การขนส่งทางรถไฟ

6. การขนส่งทางบก 7. การทำเหมืองแร่ดีบุก 8. การทำประมงในทะเลและชายฝั่ง 9. การขนส่งสินค้าทางบก และ 10. การผลิตยางสังเคราะห์และปิโตรเคมี ทั้งนี้จะเห็นว่าสาขาขนส่ง ครอง 5 ใน 10 อันดับต้น ๆ ที่ได้รับผลกระทบจากการปรับขึ้นราคาน้ำมันดีเซล

ทุกๆ การขึ้น 1 บาท จะฉุดจีดีพีลดลง 0.04 %

ทั้งนี้ การปรับขึ้นราคาน้ำมันดีเซล ทุก 1 บาท จะฉุดจีดีพีลดลง 0.04 % และ มีผลต่อเงินเฟ้อเพิ่มขึ้น 0.32%

ดังนั้น ในภาพรวมขณะนี้ น้ำมันดีเซลปรับราคาขึ้นไปแล้ว 14.30 บาท/ลิตร จะฉุดให้จีดีพีของไทย ลดลงแล้ว 0.56% และดันเงินเฟ้อให้ปรับสูงขึ้นพุ่งขึ้น 4.56% รวมทั้งยังทำให้การบริโภคภาคเอกชนลดลงราว 97,500 ล้านบาท อีกด้วย

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

6 โรงกลั่นน้ำมันไทย อยู่ในมือใครบ้าง? สำรวจเส้นทางน้ำมันแต่ละลิตร ก่อนถึงมือผู้บริโภค 25 มี.ค. 2569 | 17:36

ไขคำตอบ ทำไม ไฟฟ้าไทย ‘ล้าหลัง’ 20 ปีน้ำมันยังแพง เลิกอิง สิงคโปร์ ได้หรือไม่? 1 เม.ย. 2569 | 14:24

รู้จัก ‘เอกนัฏ พร้อมพันธุ์’ รัฐมนตรีป้ายแดงกระทรวงพลังงาน ในครม.อนุทิน 2 กับแผนรื้อโครงสร้าง ล้างบางน้ำมันล่องหน ลั่นไม่รับใบสั่งกลุ่มทุน 31 มี.ค. 2569 | 15:41

พื้นที่ทับซ้อนทางทะเลไทย-กัมพูชา ‘ขุมทรัพย์พลังงาน OCA’ สำคัญต่อไทยอย่างไร ทำไมอาจช่วยให้คนไทยจ่ายค่าไฟถูกลง? 28 ก.ย. 2566 | 15:26

‘พรายพล’ บอร์ด คตร. ชงโมเดลใช้ Ceiling & Floor คุม ‘ค่าการกลั่น’ มีเพดานไม่เกิน 3 บาท 2 เม.ย. 2569 | 8:21

รายงานข่าวโดยสรุป หากดูข้อมูล นับตั้งแต่เหตุโจมตีอิหร่าน 1 เดือน ขึ้นราคาดีเซลไปแล้ว 8 ครั้ง สูงถึง 17.8 บาท/ลิตร จากลิตรละ 29.94 บาท พุ่งเป็น 59% ลิตรละ 47 บาท (3เม.ย.)

ทั้งนี้ ม.หอการค้าไทย ได้จัดทำการประเมินผลกระทบจากสงครามในตะวันออกกลาง ไว้ 3 กรณี ตามระยะเวลาของความขัดแย้ง ดังนี้

• ความขัดแย้งระยะปานกลาง ระยะเวลา 3 เดือน (โอกาสเกิด 45%) คาดว่าอัตราเงินเฟ้อ (เฉพาะผลที่เกิดจากการปรับราคาน้ำมัน) จะเพิ่มขึ้น 1.91% ฉุด จีดีพี ลดลง 1.07%
• ความขัดแย้งยืดเยื้อ ระยะเวลา 6 เดือน โอกาสเกิด 45% คาดว่าอัตราเงินเฟ้อ เฉพาะผลที่เกิดจากการปรับราคาน้ำมัน จะเพิ่มขึ้น 2.82% ฉุดจีดีพีลดลง 2.31%
• ความขัดแย้งไม่มีกำหนดยุติ ระยะเวลาครอบคลุมช่วงที่เหลือของปีนี้ โอกาสเกิด 10% อัตราเงินเฟ้อ เฉพาะผลที่เกิดจากการปรับราคาน้ำมันจะเพิ่มขึ้น 3.67% ฉุดจีดีพีลดลง 3.24%

ด้านธนวรรธน์ พลวิชัย ประธานที่ปรึกษาศูนย์พยากรณ์เศรษฐกิจและธุรกิจ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย กล่าวว่าหากสถานการณ์สงครามตะวันออกกลาง จบได้ภายใน 3 เดือน เศรษฐกิจไทยจะเติบโตได้ 1% ลดลงจากเดิมที่คาดการณ์ไว้ที่ 2%

“หากสงครามจบใน 6 เดือน เศรษฐกิจไทยจะโตติดลบ 0.3% และกรณีเลวร้าย สงครามลากยาวถึงสิ้นปี เศรษฐกิจไทยอาจจะโตติดลบ 1.6%”

ส่วนกรณีที่มีความกังวลว่าเศรษฐกิจไทยจะเข้าสู่ภาวะ Stagflation นั้น มองว่า ‘ไทยยังไม่เข้าสู่ภาวะ Stagflation’ แต่เป็นภาวะที่มีแรงกดดันเสี่ยงทำให้เกิด Stagflation เนื่องจากเกิด Stagflation จะต้องเข้าเกณฑ์ครบทั้ง 4 ข้อ คือ

• เศรษฐกิจเติบโตต่ำกว่าศักยภาพ ราว1-2%
• เงินเฟ้อสูงเกินเป้าหมายต่อเนื่อง
• อัตราการว่างงานสูง แต่ไทยยังถือว่าต่ำ
• เหตุการณ์ข้างต้นจะต้องเกิดพร้อมกันติดต่อกันอย่างน้อย 2-3 ไตรมาส โดยขณะนี้เศรษฐกิจไทยเข้าเกณฑ์เพียเงื่อนไขเดียวเท่านั้นคือจีดีพีโต 1.5% ซึ่งต่ำกว่าระดับศักยภาพ

นอกจากนี้ ม.หอการค้าไทย ได้มีข้อเสนอเชิงนโยบายต่อรัฐบาล 4 ด้าน

1. ด้านน้ำมัน รัฐบาลควรช่วยเหลือผู้ประกอบการขนส่ง เช่น การจ่ายเงินอุดหนุนตามเที่ยววิ่งรถจริง, ลดปริมาณลดวิ่งเปล่า ด้วย Matching Platform ผ่านกรมการขนส่งทางบก

2. ด้านไฟฟ้า เร่งฟื้นโรงไฟฟ้าแม่เมาะ เพื่อเพิ่มกำลังการผลิตไฟฟ้าอีก 600 เมกะวัตต์, เลือก scenario 3 ของคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) เพื่อสกัด FT ไม่ให้สร้างต้นทุนรอบสอง

3. ด้านเม็ดพลาสติก จัดหาแนฟทา, โพรเพนจากสหรัฐฯ แอฟริกาตะวันตก หรืออินโดนีเซีย, จัดหา Priority Use List เช่น ยา น้ำเกลือ ถุงมือแพทย์ อาหารบรรจุภัณฑ์ เพื่อป้องกันการกักตุนสินค้า

4. ปุ๋ย ล็อกสัญญาล่วงหน้าก่อนที่ตลาดโลกจะแย่งซื้อ, ตรึงราคาไม่เกิน 20% จากก่อนวิกฤติ โดยรัฐเข้ามาชดเชยส่วนต่าง, ใส่ปุ๋ยในอัตรา 1/4 ของปกติ เป็นต้น

ภาพประกอบ: กริน วสุรัฐกร
 

The post เบื้องลึกโครงสร้างน้ำมันไทย ทำไมยังแพง ลดตรงไหนได้? ครบ 1 เดือน สงครามตะวันออกกลาง กองทุนอ่วม เศรษฐกิจไทยวิกฤตแค่ไหน appeared first on THE STANDARD.

ส่องวิสัยทัศน์ ผู้ว่า กฟผ. คนใหม่ เผยทุ่มงบปี 69 กว่า 2.2 หมื่นล้าน รุกเปลี่ยนผ่านพลังงาน พัฒนาโรงไฟฟ้า และระบบสายส่ง เดินหน้าจัดหา LNG โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ SMR ชี้ปีหน้าจับตาเศรษฐกิจโลก ภูมิรัฐศาสตร์ ท้าทายภาคพลังงาน

วันที่ 5 ธ.ค. นรินทร์ เผ่าวณิช ผู้ว่าการการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) เปิดเผยทิศทางการดำเนินงานหลังเข้ารับตำแหน่งว่า กฟผ. ว่า กฟผ.เตรียมเร่งขับเคลื่อนพลังงานสะอาดและยกระดับโครงสร้างพื้นฐานด้านไฟฟ้า เพื่อรองรับเป้าหมาย Net Zero ปี 2050 และการเติบโตของอุตสาหกรรมดิจิทัล โดยเฉพาะการลงทุนดาต้าเซ็นเตอร์ที่ต้องการความมั่นคงด้านพลังงานสูง

โดยตั้งงบลงทุนปี 2569 รวมกว่า 22,000 ล้านบาท แบ่งเป็น โครงการก่อสร้างและปรับปรุงระบบส่งไฟฟ้า 13,000 ล้านบาท งานปรับปรุงและบำรุงรักษาโรงไฟฟ้าแม่เมาะ 9,200 ล้านบาท

นอกจากนี้ กฟผ. เตรียมผลักดันโครงการพลังงานสะอาดขนาดใหญ่ ได้แก่ โซลาร์ลอยน้ำบนเขื่อนภูมิพล ศรีนครินทร์ และวชิราลงกรณ รวมกำลังผลิต 1,638 เมกะวัตต์ พร้อมตั้งเป้าลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกต่อการผลิตไฟฟ้าอย่างน้อย 20% ภายในปี 2571

ขณะเดียวกัน อยู่ระหว่างศึกษาการใช้ ไฮโดรเจนผสมก๊าซธรรมชาติ 5% ในโรงไฟฟ้าพลังงานความร้อนรวม 6 แห่ง เพื่อผลักดันเชื้อเพลิงคาร์บอนต่ำเข้าสู่ระบบไฟฟ้า รวมถึงเร่งเดินหน้าศึกษาและพัฒนาโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็ก (SMR) รองรับการเปลี่ยนผ่านพลังงานและดีมานด์ไฟฟ้าจากกลุ่มดาต้าเซ็นเตอร์

รวมถึงโครงข่ายไฟฟ้า กฟผ. เตรียมขับเคลื่อนโครงการ Grid Modernization เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นของระบบ และรองรับการขยายตัวของอุตสาหกรรมในพื้นที่ EEC
จัดหาเชื้อเพลิง LNG สัญญาระยะยาวล้านตัน หวังช่วยลดต้นทุนค่าไฟ

สำหรับการจัดหาเชื้อเพลิง ต้นปีหน้า 2569 เตรียมเปิดประมูลสัญญาจัดหา LNG สัญญาระยะยาว 1 ล้านตันต่อปี ซึ่งคาดช่วยลดต้นทุนก๊าซต่ำกว่าราคามาตรฐาน
โดยกกพ. พร้อมยืดอายุโรงไฟฟ้าต้นทุนต่ำ เช่น แม่เมาะและน้ำพอง และต่อยอดธุรกิจ LNG ผ่านบริษัทร่วมทุน พีอี แอลเอ็นจี ที่ได้รับอนุมัติลงทุนอุปกรณ์ Topside สำหรับสถานี LNG มาบตาพุดแห่งที่ 2 แล้ว

“เราเริ่มนำเข้า LNG แบบสัญญาระยะสั้น มาตั้งแต่ปี 2566 ราว 6 ลำเรือ ส่วนในปี 2567-2570 นำเข้าปีละประมาณ 15-20 ลำเรือ นำเข้ามาในราคาที่ต่ำกว่าเกณฑ์ที่ กกพ.กำหนดทุกลำ หากเราได้สัญญาระยะยาว ก็จะทำให้ต้นทุนเราต่ำลงและราคาก็มีเสถียรภาพมากขึ้น”

สำหรับดูแลค่าไฟของประชาชน ปัจจุบัน กฟผ. เป็นผู้ดำเนินการหลัก ในการบริหารเรื่องเชื้อเพลิงที่พยายามจะหาแหล่งต้นทุนที่ต่ำที่สุด ขณะที่ภาระต้นทุนคงค้างที่ กฟผ. ที่แบกรับไว้ปัจจุบันอยู่ที่ 40,000 กว่าล้านบาท

“จากเดิมที่เคยรับภาระกว่าแสนล้านบาท ต้องยอมรับว่ามีดอกเบี้ยที่สูง แต่ กฟผ. ก็ต้องดูแลค่าไฟให้กับประชาชนให้ถูกที่สุด ซึ่งต้องจัดการให้เกิดความสมดุลกันระหว่างสองทาง คาดว่าจากสถานการณ์ปัจจุบันจะได้รับเงินคงค้างอยู่ภายในปี 2570”

ปีหน้า 2569 จับตาปัจจัยเสี่ยงภูมิรัฐศาสตร์ ลุ้นคลอดแผน PDP ฉบับใหม่
อย่างไรก็ตาม ปีหน้า 2569 ยังมีปัจจัยเสี่ยงต้องติดตามความตึงเครียดด้านภูมิรัฐศาสตร์อย่างต่อเนื่อง หากแนวโน้มลดลงก็จะส่งผลให้ราคา LNG ลดลงตาม ซึ่งคาดว่าช่วงปีหน้าราคาจะอยู่ที่ระดับ 10-12 เหรียญสหรัฐต่อล้านบีทียู

ขณะที่แผนการเพิ่มสัดส่วนการผลิตไฟฟ้าของกฟผ. ในแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้า (Power Development Plan) หรือแผน PDP ฉบับใหม่

ปัจจุบันอยู่ระหว่างการพิจารณาซึ่งที่ผ่านมามีข้อเรียกร้องจากหลายภาคส่วนให้เพิ่มสัดส่วนของกฟผ.มากกว่า 50% เพื่อสร้างความมั่นคงของระบบไฟฟ้า

อย่างไรก็ดี จำเป็นต้องรอแผน PDP ใหม่ออกมาให้ชัดเจน ซึ่งคณะอนุกรรมการจัดทำแผน PDP อยู่ระหว่างการพิจารณา ปัจจัยหลักขึ้นอยู่กับความต้องการใช้ไฟฟ้า ที่ปัจจุบันโรงไฟฟ้าที่ยังเดินเครื่องอยู่มีกำลังการผลิตเพียงพอหรือไม่ รวมถึงการประเมินยืดอายุและยกเลิกการใช้งานโรงไฟฟ้าเพิ่มเติม ซึ่งที่ผ่านมาได้มีการยืดอายุโรงไฟฟ้าแม่เมาะออกไปอีกซึ่งถือเป็นทางออกที่ดีที่สุด

มองเปิดเสรีไฟฟ้า ‘โอกาสใหม่’

นรินทร์ เปิดเผยถึง หากมีการเปิดเสรีธุรกิจไฟฟ้าจะมีผลกระทบกับ กฟผ.อย่างไร หรือไม่นั้น “ผมมองว่าเป็นโอกาสของ กฟผ.ที่จะได้ทำอะไรใหม่ ๆ ซึ่ง กฟผ.เองก็ได้เตรียมความพร้อมเอาไว้แล้ว เช่น ภาครัฐเองก็มีโครงการนำร่อง Direct PPA”

ดังนั้น สิ่งที่จะต้องมองต่อไป เมื่อเปิด Direct PPA ให้ Third Party แล้วก็ยังต้องมีคนมาดูแลความมั่นคงของระบบ และจะต้องผู้ที่พร้อม ทั้งการจ่ายไฟเข้าระบบโดยเฉพาะในกรณีที่ไฟฟ้าที่ซื้อขายกันไม่มี หรือ ไฟไม่มา ตรงนี้ก็เป็นโอกาสของกฟผ.ที่จะทำอะไรใหม่ๆ

“ในฐานะที่ กฟผ.เป็นผู้ ดูแลความมั่นคงให้กับระบบ ก็ต้องมีเครื่องมือที่จะใช้ บริหารจัดการได้อย่างเพียงพอในระดับหนึ่งด้วย” นรินทร์ กล่าวทิ้งท้าย

ภาพ: YoungNH/Getty image

The post เปิดวิสัยทัศน์ ‘นรินทร์’ ผู้ว่า กฟผ. มองเปิดเสรีไฟฟ้า ‘โอกาสใหม่’ รุกจัดหา LNG เดินหน้านิวเคลียร์ SMR appeared first on THE STANDARD.

ประเทศไทยตั้งเป้าไปสู่ความเป็นกลางทางคาร์บอน (Carbon Neutrality) ภายในปี ค.ศ.2050 และปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero Emissions) ภายในปี ค.ศ.2065 แนวทางที่หลายประเทศดำเนินการ คือการเพิ่มสัดส่วนพลังงานสะอาดและลดการพึ่งพาพลังงานฟอสซิล 

แต่การเปลี่ยนผ่านพลังงานไม่สามารถทำได้ในชั่วข้ามคืน โดยเฉพาะในประเทศที่ยังต้องพึ่งพาโรงไฟฟ้าถ่านหินเพื่อความมั่นคงด้านพลังงาน

โรงไฟฟ้าแม่เมาะ จังหวัดลำปาง คือหนึ่งในกำลังผลิตสำคัญของภาคเหนือและของประเทศ ซึ่งใช้ถ่านหินลิกไนต์ในประเทศที่มีสำรองจำนวนมาก จุดเด่นของโรงไฟฟ้าแม่เมาะคือการผลิตไฟฟ้าด้วยต้นทุนต่ำ มีเสถียรภาพ 

โรงไฟฟ้าแม่เมาะ จ.ลำปาง

ในช่วงเปลี่ยนผ่านนี้ กฟผ. มุ่งมั่นเดินหน้าเพื่อลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง หนึ่งในโครงการที่น่าจับตามองที่สุดคือ “การดักจับคาร์บอนด้วยน้ำขี้เถ้า” ซึ่งใช้ของเสียจากกระบวนการผลิตมาเปลี่ยนให้เป็นโอกาส

นวัตกรรมใหม่จากของเสีย “การดักจับคาร์บอนด้วยน้ำขี้เถ้า”

อรรถพล อิ่มหนำ ผู้อำนวยการฝ่ายการผลิตโรงไฟฟ้าแม่เมาะ กฟผ. อธิบายว่าทางโรงไฟฟ้าแม่เมาะ มีการตั้งคณะทำงานศึกษาเทคโนโลยีใหม่มาใช้ มีคณะทำงาน CCUS (Carbon Capture Utilization and Storage) ซึ่งมีการดำเนินการโครงการดักจับ CO2 ด้วยน้ำขี้เถ้าที่มาจากกระบวนการเผาไหม้ถ่านหิน ของโรงไฟฟ้าแม่เมาะเครื่องที่ 14 โดยคณะทำงานได้ศึกษาว่า น้ำขี้เถ้าที่ใต้เตาของกระบวนการผลิต มีคุณสมบัติเป็นด่างสูง (pH 11–12) เมื่อนำมาทำปฏิกิริยากับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂) ใที่กำลังจะปล่อยออกจากปล่องโรงไฟฟ้า สามารถดักจับ CO₂ ได้จริง ผ่านกระบวนการทางเคมีที่เรียกว่า Mineral Carbonation

บ่อน้ำขี้เถ้าของโรงไฟฟ้าแม่เมาะ เครื่องที่ 14

จากแนวคิดนี้ โรงไฟฟ้าแม่เมาะจึงเริ่มทดลองในเครื่องที่ 14 ด้วยเครื่องต้นแบบความจุ 100 ลิตร พบว่าก๊าซ CO₂ จากเดิมที่มีความเข้มข้นประมาณ 13% ลดลงเหลือ 4–5% หลังผ่านกระบวนการดักจับด้วยน้ำขี้เถ้า

ต้นแบบจำลอง (Prototype) เครื่องดักจับ CO2 ขนาด 100 ลิตร

การทดลองยังคงดำเนินอยู่ และมีเป้าหมายจะขยายผลโดยใช้น้ำขี้เถ้าเต็มกำลังจากระบบของหน่วยผลิต หากสามารถใช้ได้ที่อัตราไหล 200 ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง จะสามารถดักจับ CO₂ ได้ถึง 850 ตันคาร์บอนต่อปี  ซึ่งเป็นดักจับ CO₂ ได้มากอย่างมีนัยสำคัญ และยังได้แคลเซียมคาร์บอเนต (CaCO₃) ซึ่งเป็นผลพลอยได้ที่มีประโยชน์ต่ออุตสาหกรรม เช่น ใช้ในวัสดุก่อสร้าง หรือในกระบวนการดักจับซัลเฟอร์ไดออกไซด์ (SO₂) ต่อไปได้ด้วย

นวัตกรรมนี้จึงไม่ใช่แค่การลด CO₂ แต่ยังสอดคล้องกับแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) ที่เปลี่ยนของเสียให้กลายเป็นทรัพยากร

ผงแคลเซียมคาร์บอเนต (CaCO₃) ที่ได้จากการทดลอง

ทำอย่างไรถึงจะสำเร็จ? กับเงื่อนไขที่ต้องเกิดขึ้น

แม้เทคโนโลยีนี้ยังอยู่ในระดับต้นแบบ แต่มีศักยภาพในการต่อยอดและขยายผลในอนาคต โดยมีปัจจัยสำคัญที่ต้องพัฒนาอย่างต่อเนื่อง

1. ขยายขนาดจากระดับหน่วยไปสู่ระบบทั้งโรงไฟฟ้า

หากสามารถนำแนวทางนี้ไปใช้กับหลายหน่วยผลิต หรือออกแบบให้เชื่อมต่อกับปล่องก๊าซอื่น ๆ ของโรงไฟฟ้าได้ ก็จะยิ่งเพิ่มปริมาณ CO₂ ที่สามารถดักจับได้อย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพ

2. ใช้ประโยชน์จากผลพลอยได้อย่างเต็มที่

แคลเซียมคาร์บอเนต หรือหินปูน ที่ได้จากการดักจับ CO₂ เป็นของแข็ง สามารถนำมาใช้ในกระบวนการดักจับก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ  ช่วยลดต้นทุนให้กับโรงไฟฟ้าแม่เมาะ  

แม่เมาะในวันข้างหน้า จากน้ำขี้เถ้าสู่พลังงานสะอาด ที่ลดการปล่อย CO2 

โรงไฟฟ้าแม่เมาะยังคงมีบทบาทสำคัญต่อความมั่นคงทางพลังงานในภาคเหนือ และยังอยู่ในระบบไฟฟ้าของไทยต่อไปในช่วงเปลี่ยนผ่านพลังงาน แต่ความพยายามที่จะพัฒนาเทคโนโลยีดักจับ CO₂ ด้วยทรัพยากรที่มีอยู่ในโรงไฟฟ้า คือสัญญาสำคัญว่าการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ไม่ได้หยุดนิ่งต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม

ในวันที่การลดคาร์บอนกลายเป็นเป้าหมายสำคัญของโลก ทุกแนวทางที่ช่วยลดการปล่อย CO₂ ได้ แม้จะเริ่มต้นจากจุดเล็ก ๆ อย่างน้ำขี้เถ้า ก็อาจกลายเป็นนวัตกรรมเปลี่ยนเกมที่ทำให้การผลิตไฟฟ้าสะอาดขึ้น 

ในช่วงแห่งการเปลี่ยนผ่านพลังงาน จากพลังงานฟอสซิลไปสู่พลังงานสะอาดที่ไม่ปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ เพื่อให้ประเทศไทยบรรลุเป้าหมายความเป็นกลางทางคาร์บอน  หากโครงการดักจับ CO2 ด้วยน้ำขี้เถ้า สามารถขยายผลสู่โครงการนำร่องขยายการดักจับ CO2 ได้ตามปริมาณที่ตั้งเอาไว้ จะช่วยให้การมีอยู่ของโรงไฟฟ้าแม่เมาะนั้น ตอบโจทย์ได้ทั้ง มิติด้านเศรษฐกิจ คือ ต้นทุนค่าไฟฟ้าที่ต่ำ  มิติสิ่งแวดล้อม คือ การเป็นโรงไฟฟ้าที่ลดการปล่อย CO2 และก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ และมิติสังคม คือ การส่งเงินเข้ากองทุนพัฒนาไฟฟ้า เพื่อนำไปช่วยพัฒนาท้องถิ่นซึ่งเป็นอีกแรงขับเคลื่อนการพัฒนาสังคมสู่ความยั่งยืนต่อไป

นี่อาจไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในวันเดียว แต่เป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างพลังงานที่ยั่งยืนในแบบของไทยเอง

ข่าวที่เกี่ยวข้อง:

• ประชาชนซื้อขายไฟฟ้าเองใกล้เป็นความจริง! กกพ. สนับสนุนการทดสอบซื้อขายไฟฟ้า P2P ในจุฬาฯ ทำได้จริง เพิ่มความมั่นใจให้ฝ่ายนโยบายก่อนขยายผล
• รู้จัก “BESS”: Power Bank ของระบบไฟฟ้าไทย ช่วยให้ไฟไม่ดับในยุคพลังงานใหม่ เสริมความมั่นคงระบบพลังงานไทย  
• “พลังงานลมไทย” ทางเลือกสู่ Net Zero ที่จะเปลี่ยนท้องถิ่นให้เป็นฐานพลังงานแห่งอนาคต

The post “น้ำขี้เถ้า” นวัตกรรมดักจับคาร์บอนและโอกาสของโรงไฟฟ้าแม่เมาะ ในวันที่โลกมุ่ง Net Zero appeared first on THE STANDARD.

วันนี้ (13 มีนาคม) ตรีรัตน์ ศิริจันทโรภาส นักธุรกิจด้านพลังงานสะอาด และอดีตสมาชิกพรรคไทยสร้างไทย โพสต์ข้อความผ่าน Facebook และ X ถึงกรณีที่ พีระพันธุ์ สาลีรัฐวิภาค รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ได้เคยออกคำสั่งเบรกการจัดซื้อจัดจ้างถ่านหินลิกไนต์ เข้าโรงไฟฟ้าแม่เมาะของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ว่าจะทำให้การไฟฟ้าฝ่ายผลิตมีภาระที่สูงขึ้น และอาจกระทบค่าไฟได้ถึง 10 สตางค์

ตรีรัตน์กล่าวว่า “วันนี้การใช้ไฟฟ้าในประเทศไทยนั้น ประกอบไปด้วยโรงไฟฟ้าจากหลายประเภท ทั้งแก๊ส โซลาร์ ลม ขยะ ถ่านหินลิกไนต์ เป็นต้น ซึ่งสูตรการคิดค่าขายไฟให้ประชาชนก็คือการเอาต้นทุนซื้อไฟฟ้าจากโรงไฟฟ้าเหล่านี้มาเฉลี่ยต้นทุน บวกค่าสายส่ง และค่าบริการของการไฟฟ้าฯ

“ขณะที่อัตราค่าซื้อไฟก็แตกต่างกันออกไป เช่น โรงไฟฟ้าแก๊สก็ประมาณ 3 บาทกลางๆ ต่อหน่วย (ขึ้นอยู่กับต้นทุนแก๊ส) โรงไฟฟ้าโซลาร์ ลม Adder ก็อยู่ประมาณ 8-13 บาท/หน่วย ส่วนถูกที่สุดก็คือโรงไฟฟ้าถ่านหินประมาณ 1.5 บาท/หน่วย ซึ่งปัจจุบันโรงไฟฟ้าถ่านหินแม่เมาะของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตถือว่าเป็นโรงไฟฟ้าที่ต้นทุนการผลิตไฟต่ำที่สุด

“หากประเทศไทยทำสัญญาซื้อไฟกับโรงไฟฟ้าที่ต้นทุนถูกมากๆ แน่นอนว่าค่าไฟก็จะถูกลง อย่างเช่นโครงการประมูลโซลาร์ล็อตใหม่ 3,600 เมกะวัตต์ ก็จะถูกกว่าโครงการโซลาร์แบบมี Adder ล็อตเก่า เพราะราคาประมูลใหม่นั้น Fix ราคาซื้อที่ 2.16 บาท/หน่วย ตลอดอายุสัญญา (ในขณะที่สัญญาเก่า + ค่าแอดเดอร์ + Ft กลับสูงถึง 8-13บาท/หน่วย)

“แต่วันนี้ประเทศไทยกำลังเข้าขั้นวิกฤตจากการบริหารงานที่ผิดพลาดอีกครั้งของ พีระพันธุ์ สาลีรัฐวิภาค ในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน

“เนื่องจากโรงไฟฟ้าถ่านหินแม่เมาะของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตที่ปัจจุบันมีกำลังผลิตถึง 2,400 เมกะวัตต์ และเป็นโรงไฟฟ้าที่ผลิตไฟได้ถูกที่สุดของประเทศไทย กำลังมีปัญหาด้านการผลิต เพราะคุณพีระพันธุ์ไปสั่งคัดค้านการซื้อถ่านหินของการไฟฟ้าฝ่ายผลิต ทั้งที่มีการประมูลอย่างถูกต้องตามกฎหมาย 

“ซึ่งทราบต่อมาว่ามี ‘นายทุนใหญ่’ ผู้เสียผลประโยชน์แพ้ประมูลขุดถ่านหิน ไปวิ่งอุทธรณ์ โดยพีระพันธุ์ก็รับลูกด้วยความรวดเร็วเสมือนเป็นผู้มีส่วนได้เสียเองจนน่าแปลกใจจนเป็นที่มาของการ ‘เบรก’ การไฟฟ้าฝ่ายผลิตในการจัดซื้อถ่านหินซึ่งเป็นเชื้อเพลิงเดียวของโรงไฟฟ้าแม่เมาะ ทั้งที่ กฟผ. ได้เคยออกมาชี้แจงแล้วว่าการประมูลขุดเหมืองถ่านหินเป็นไปอย่างโปร่งใส

“ทั้งหมดนี้ส่งผลให้ประชาชนต้องรับกรรมที่ตามมาจากการกระทำของคุณพีระพันธุ์ เพราะโรงไฟฟ้าถ่านหินแม่เมาะต้องลดกำลังการผลิตจาก 2,400 เมกะวัตต์เหลือ 1,285 เมกะวัตต์ เนื่องจากถ่านหินในคลังมีไม่เพียงพอ โดย กฟผ. ต้องเปลี่ยนไปเดินโรงไฟฟ้าก๊าซแทน ซึ่งมีต้นทุนการผลิตที่สูงกว่า และยังต้องนำเข้าก๊าซ LNG มาเพิ่มขึ้น ส่งผลให้รัฐต้องแบกต้นทุนที่สูงขึ้นถึงเดือนละ 1,300-1,900 ล้านบาท และอาจมีการปรับค่าไฟขึ้นอีกประมาณ 7-10 สตางค์ ตั้งแต่เดือนเมษายน 2568 เป็นต้นไป

“คำถามคือคุณพีระพันธุ์ ในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน และเป็นผู้สั่งคัดค้านการรับซื้อถ่านหินเข้าโรงไฟฟ้าแม่เมาะ พร้อมรับผิดชอบลาออกไหมครับ หากค่าไฟมีการปรับขึ้น”

อ้างอิง:

• https://www.facebook.com/share/p/1A6pPP8653/?mibextid=wwXIfr
• https://x.com/punetreerat/status/1900007946131824998?s=46&t=kg5wi1vab40C4eedfP3SCA

The post ตรีรัตน์มองค่าไฟขึ้นแน่ 10 สตางค์ หลังพีระพันธุ์สั่งเบรกการจัดซื้อถ่านหินให้โรงไฟฟ้าแม่เมาะ appeared first on THE STANDARD.