วานนี้ (9 มีนาคม) ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เป็นประธานกล่าวเปิดงานเสวนา Bangkok Perspectives: Navigating the Haze – GIZ Thailand Business Dialogue Series ภายใต้หัวข้อ Navigating Uncertainty: Global Cooperation and Economic Resilience in a Fragmented World

โดยเน้นย้ำถึงวิกฤตฝุ่น PM2.5 ว่าเป็นประเด็นที่สร้างความกังวลสูงสุดแก่ประชาชน ซึ่งไม่เพียงส่งผลกระทบต่อสุขภาพ แต่ยังเป็นปัจจัยชี้วัดความอยู่รอดของเมืองในอนาคต หากกรุงเทพมหานครมีคุณภาพอากาศที่ย่ำแย่ จะสูญเสียศักยภาพในการดึงดูดบุคลากรที่มีความสามารถและนักลงทุน ซึ่งจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อการเกิดธุรกิจใหม่และการเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศ

สำหรับสถานการณ์มลพิษในปัจจุบัน ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เปิดเผยว่า สถิติค่าฝุ่นละอองในปีนี้มีแนวโน้มลดลงเมื่อเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันของปีที่ผ่านมา ซึ่งเป็นผลลัพธ์จากความเข้าใจในปัญหาที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น ประกอบกับการนำเทคโนโลยีที่แม่นยำมาใช้ในการบริหารจัดการ โดย กทม. ได้วิเคราะห์และจำแนกแหล่งกำเนิดฝุ่นหลักในพื้นที่ออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ สภาพอากาศปิด ไอเสียจากยานพาหนะ และการเผาชีวมวล

ทั้งนี้ เพื่อก้าวข้ามข้อจำกัดทางกฎหมายที่ กทม. ไม่ได้มีอำนาจเบ็ดเสร็จในทุกด้าน กรุงเทพมหานครจึงได้ประกาศยกระดับให้พื้นที่ กทม. เป็นเขตควบคุมมลพิษ ตั้งแต่เดือนกันยายน 2568 ที่ผ่านมา เพื่อเพิ่มอำนาจในการบริหารจัดการ โดยมุ่งเน้นการแก้ปัญหาที่ต้นตอผ่านความร่วมมือกับจังหวัดรอยต่อในการลดการเผาในที่โล่ง และส่งเสริมการใช้จุลินทรีย์ย่อยสลายตอซังทดแทน

นอกจากนี้ ยังได้บังคับใช้มาตรการพื้นที่ก่อมลพิษต่ำ (Low Emission Zone) ไม่อนุญาตให้รถยนต์ที่มีค่าไอเสียเกินมาตรฐานเข้าพื้นที่ในช่วงวิกฤตฝุ่น รวมถึงยกระดับเกณฑ์การตรวจวัดควันดำให้เข้มงวดขึ้นจาก 30% เป็น 20% ส่งผลให้สามารถตรวจจับรถควันดำได้เพิ่มขึ้นจากปีที่แล้วถึง 2.5 เท่า

ควบคู่ไปกับการควบคุมมลพิษอย่างเข้มงวด กทม. ยังให้ความสำคัญกับการปกป้องกลุ่มเปราะบาง ด้วยการจัดตั้งห้องเรียนปลอดฝุ่นในโรงเรียนและศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก พร้อมพัฒนาระบบแจ้งเตือนภัยล่วงหน้าเพื่อให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วม นอกจากนี้ ยังเดินหน้านโยบายสวน 15 นาทีโดยดำเนินการปลูกต้นไม้ไปแล้วกว่า 2.4 ล้านต้น

ซึ่งผลการตรวจวัดยืนยันชัดเจนว่า พื้นที่สวนสาธารณะมีค่ามลพิษต่ำกว่าภายนอกอย่างเห็นได้ชัด และเปรียบเสมือนพื้นที่ปลอดภัย (Safe Zone) สำหรับคนเมือง อย่างไรก็ตาม การแก้ปัญหาดังกล่าวไม่อาจสำเร็จได้ด้วยหน่วยงานเดียว แต่ต้องอาศัยความร่วมมือแบบเกลียวเชือกจากทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน ภาควิชาการ และภาคประชาชน

สำหรับการจัดเวทีเสวนา Bangkok Perspectives ในครั้งนี้ นับเป็นการจัดงานครั้งที่ 2 โดยองค์กร GIZ Thailand เพื่อเปิดพื้นที่ให้ผู้นำจากภาครัฐและเอกชนร่วมกันแสวงหาทางออกแก้วิกฤตมลพิษทางอากาศ ซึ่งส่งผลกระทบทั้งในมิติสุขภาพและโครงสร้างทางเศรษฐกิจของไทย ตั้งแต่ภาคการเกษตรไปจนถึงอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว การแก้ปัญหานี้จึงเป็นยุทธศาสตร์สำคัญในการรักษาขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศระยะยาว

โดยงานเสวนาครั้งนี้มีผู้บริหารระดับสูงเข้าร่วม อาทิ พรพรหม วิกิตเศรษฐ์ ที่ปรึกษาของผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครและผู้บริหารด้านความยั่งยืน, ดร.ทีโม เมนนิเคน (Dr. Timo Menniken) ผู้อำนวยการประจำภูมิภาค องค์กร GIZ ตลอดจนผู้แทนจากสถานเอกอัครราชทูต ภาคเอกชน และองค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศ

The post ชัชชาติ ชี้คุณภาพอากาศคือทางรอดเมือง โชว์สถิติฝุ่น กทม. ลดลง บนเวที GIZ พร้อมยกระดับคุมเข้ม Low Emission Zone appeared first on THE STANDARD.

วานนี้ (23 กันยายน) พรพรหม วิกิตเศรษฐ์ ที่ปรึกษาของผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร และผู้บริหารด้านความยั่งยืนของกรุงเทพมหานคร เปิดเผยว่า เมื่อวันที่ 16 กันยายน 2568 ที่ผ่านมา เว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษา ได้เผยแพร่ประกาศคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ เรื่อง กำหนดให้ท้องที่เขตกรุงเทพมหานครเป็นเขตควบคุมมลพิษ พ.ศ. 2568

สำหรับประกาศฉบับนี้ กำหนดให้กรุงเทพมหานครเป็นเขตควบคุมมลพิษ เพื่อดำเนินการควบคุม ลด และขจัดปัญหามลพิษทางอากาศ ที่มีแนวโน้มสูงขึ้นในช่วงฤดูหนาวและฤดูแล้ง โดยเฉพาะในช่วงเดือนพฤศจิกายนถึงมีนาคมของทุกปี ซึ่งส่งผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชน

โดยการประกาศดังกล่าวจะทำให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องมีอำนาจในการออกมาตรการเร่งด่วนในการดำเนินการควบคุมมลพิษได้อย่างเป็นระบบ ด้วยการบูรณาการความร่วมมือทุกภาคส่วน ทั้งหน่วยงานกลาง หน่วยงานท้องถิ่น และประชาชน เพื่อให้การดำเนินงานภายใต้พื้นที่ควบคุมมลพิษเกิดผลเป็นรูปธรรม

เช่น การควบคุมการเผาในที่โล่ง การสนับสนุนการใช้เชื้อเพลิงสะอาด การติดตั้งระบบตรวจวัดคุณภาพอากาศเพิ่มเติม และการประชาสัมพันธ์สร้างความตระหนักรู้แก่ประชาชนอย่างต่อเนื่อง โดยประกาศฉบับนี้มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 17 กันยายน 2568 เป็นต้นไป

พรพรหม กล่าวด้วยว่า จากการประกาศให้กรุงเทพมหานครเป็นเขตควบคุมมลพิษนี้ กทม. จึงเตรียมออก 3 มาตรการเร่งด่วน ซึ่งคาดว่าจะประกาศในเร็วๆ นี้ คือ

1. ลดค่ามาตรฐานควันดำของรถยนต์ดีเซลจากปัจจุบันไม่เกิน 30%

2. รถยนต์ควันดำที่เกินค่ามาตรฐานจะต้องหยุดเดินรถทันที จากที่ปัจจุบันสามารถเดินรถได้หากแก้ไขควันดำในระยะเวลา 30 วัน

3. ขยายเขตมลพิษต่ำ (Low Emission Zone: LEZ) ให้ครอบคลุม 50 เขตทั่วกรุงเทพฯ จากปัจจุบันที่ใช้เฉพาะวงแหวนชั้นในครอบคลุม 9 เขต และบางแขวงอีก 13 เขต

ทั้งนี้ คาดว่าการดำเนินการดังกล่าวจะทำให้ กทม. สามารถแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 ในช่วงที่ฝุ่นมีค่าเกินมาตรฐานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ลดผลกระทบต่อสุขภาพ และทำให้คุณภาพชีวิตของประชาชนดีขึ้น

นอกจากนี้ กทม.จะได้ประสานสร้างความร่วมมือกับหน่วยงานภาครัฐในการดำเนินการตามแผนปฏิบัติการแก้ไขปัญหาฝุ่นละออง PM2.5 ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ปี 2569 ภายใต้แผนปฏิบัติการขับเคลื่อนวาระแห่งชาติให้เข้มข้น โดยร่วมกับกระทรวงอุตสาหกรรม ตรวจกำกับโรงงานตามแผนการตรวจโรงงานเชิงรุกในพื้นที่กรุงเทพฯ และปริมณฑล โดยเฉพาะอย่างยิ่งโรงงานที่มีการเผาไหม้ เชื้อเพลิงและโรงงานที่มีฝุ่นละอองสูงในพื้นที่กรุงเทพมหานคร

ทั้งนี้ หากมีผลการตรวจวัดเกินมาตรฐานจะมีคำสั่งให้แก้ไขภายในเวลาที่กำหนด หากปรับปรุงแก้ไขแล้ว ค่ามลพิษทางอากาศยังไม่ผ่านมาตรฐานจะออกคำสั่งหยุดประกอบกิจการโรงงานตาม พ.ร.บ. โรงงาน พ.ศ. 2535 ซึ่งกรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม ได้ดำเนินการยกร่างกฎหมายควบคุมการระบายมลพิษจากโรงงานอุตสาหกรรมเป้าหมายที่คาดว่าจะเป็นแหล่งกำเนิดฝุ่นละออง โดยเฉพาะในท้องที่กรุงเทพมหานครเพื่อแก้ไขปัญหาฝุ่นละออง ขนาดเล็ก (PM2.5) จำนวน 2 ฉบับ ได้แก่

1. (ร่าง) ประกาศ อก. เรื่อง กำหนดให้โรงงานในท้องที่กรุงเทพมหานคร ต้องติดตั้งเครื่องมือหรือเครื่องอุปกรณ์พิเศษเพื่อรายงานมลพิษอากาศ จากปล่องโรงงาน พ.ศ. ….

2. (ร่าง) ประกาศ อก. เรื่อง กำหนดค่าปริมาณของสารเจือปนในอากาศที่ระบายออกจากปล่องหม้อน้ำของโรงงานที่ตั้งอยู่ในท้องที่ กรุงเทพมหานคร พ.ศ. ….

อีกทั้งเข้มงวดตรวจสอบรถปล่อยควันดำเกินมาตรฐาน ร่วมกับกองบังคับการตำรวจจราจร กรมการขนส่งทางบก และกรมควบคุมมลพิษ รวมทั้งหารือมาตรการเพิ่มเติมภายใต้เขตควบคุมมลพิษ โดยอาศัยฐานอำนาจจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในช่วงเดือนพฤศจิกายนถึงเดือนมีนาคมของทุกปี

The post ราชกิจจาฯ ประกาศ กทม. เขตควบคุมมลพิษ เดินหน้า 3 มาตรการเร่งด่วนแก้ฝุ่น appeared first on THE STANDARD.

วันนี้ (8 กันยายน) ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ได้เข้าร่วมการประชุมคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ (กก.วล.) ครั้งที่ 4/2568 ซึ่งมี ประเสริฐ จันทรรวงทอง รองนายกรัฐมนตรี เป็นประธาน โดยที่ประชุมมีมติเห็นชอบการประกาศพื้นที่กรุงเทพมหานครและ 4 จังหวัดภาคเหนือ ได้แก่ เชียงใหม่, เชียงราย, ลำพูน, และแม่ฮ่องสอน ให้เป็น เขตควบคุมมลพิษ

การประกาศดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อรับมือกับปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM2.5) ที่มีแนวโน้มสูงขึ้นในแต่ละปี โดยเฉพาะช่วงฤดูหนาวและฤดูแล้งในกรุงเทพฯ และปัญหาหมอกควันจากไฟป่าในพื้นที่ภาคเหนือ

การประกาศให้เป็นเขตควบคุมมลพิษนี้จะทำให้อำนาจของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการออกมาตรการเร่งด่วนเพื่อควบคุมมลพิษมีมากขึ้น ซึ่งรวมถึงมาตรการควบคุมการเผาในที่โล่ง, การสนับสนุนการใช้เชื้อเพลิงสะอาด, และการติดตั้งระบบตรวจวัดคุณภาพอากาศเพิ่มเติม ซึ่งคาดว่าจะช่วยลดผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

นอกจากนี้ยังคาดว่าจะสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจให้กรุงเทพฯ กว่า 20,000 ล้านบาทต่อปีจากการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสิ่งแวดล้อม

ที่ประชุมยังได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการทำงานร่วมกันระหว่างหน่วยงานภาครัฐ ภาคประชาชน และหน่วยงานท้องถิ่น เพื่อให้การแก้ไขปัญหาเป็นไปอย่างเป็นรูปธรรม โดยการประกาศเขตควบคุมมลพิษทั้งสองฉบับนี้ถือเป็นก้าวสำคัญในการจัดการปัญหามลพิษทางอากาศของประเทศไทยอย่างยั่งยืน

The post ชัชชาติร่วมประชุมกรรมการสิ่งแวดล้อมฯ เห็นชอบให้กรุงเทพฯ และ 4 จังหวัดภาคเหนือ เป็น ‘เขตควบคุมมลพิษ’ สู้ PM2.5 appeared first on THE STANDARD.

วันนี้ (5 สิงหาคม) พรพรหม วิกิตเศรษฐ์ ที่ปรึกษาของผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เปิดเผยว่า กรุงเทพมหานครเชิญชวนประชาชนร่วมแสดงความคิดเห็นต่อการเสนอขอให้ประกาศกรุงเทพมหานครเป็นเขตควบคุมมลพิษ เพื่อจัดการปัญหามลพิษทางอากาศที่รุนแรงขึ้น โดยเฉพาะฝุ่นละออง PM2.5 ที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชน

ข้อเสนอดังกล่าวได้รับความเห็นชอบในหลักการจากคณะอนุกรรมการฯ แล้ว โดย กทม. ต้องการนำความคิดเห็นของประชาชนไปประกอบการจัดทำแผนปฏิบัติการเพื่อลดและแก้ไขปัญหามลพิษ ก่อนจะนำเสนอต่อคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติเพื่อพิจารณาประกาศอย่างเป็นทางการ

เขตควบคุมมลพิษ คือพื้นที่ที่ถูกกำหนดตาม พ.ร.บ.ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535 เพื่อให้ท้องถิ่นสามารถควบคุมและแก้ไขปัญหามลพิษได้อย่างเป็นระบบ โดยจะประกาศใช้ในพื้นที่ที่มีแนวโน้มปัญหามลพิษรุนแรงจนอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพของประชาชน

ผู้ที่สนใจสามารถร่วมแสดงความคิดเห็นได้ตั้งแต่วันนี้ จนถึงวันที่ 20 สิงหาคม 2568 ทางเว็บไซต์ https://u.bangkok.go.th/BMAPCZcomment หรือสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่สำนักงานสิ่งแวดล้อมยั่งยืน สำนักสิ่งแวดล้อม โทร. 0 2203 2951

The post กทม. เปิดรับฟังความเห็นประชาชน ประกาศกรุงเทพฯ เป็นเขตควบคุมมลพิษ appeared first on THE STANDARD.

วันนี้ (30 มกราคม) ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เปิดเผยถึงความคืบหน้าการนำมาตรการเขตมลพิษต่ำ (Low Emission Zone: LEZ) มาใช้ในพื้นที่กรุงเทพมหานครว่า เป็นครั้งแรกที่ห้ามรถบรรทุกเข้าพื้นที่เมืองชั้นใน และจำกัดโซนการวิ่งรถบรรทุก 6 ล้อขึ้นไปที่ไม่ลงทะเบียนบัญชีสีเขียวห้ามเข้าพื้นที่วงแหวนรัชดาภิเษก ซึ่งมีรถลงทะเบียนบัญชีสีเขียวกว่า 38,000 คัน สำหรับรถที่ฝ่าฝืนเข้าพื้นที่ในการประกาศใช้มาตรการช่วงค่าฝุ่น PM2.5 สูง ช่วงที่ผ่านมาให้เทศกิจแต่ละเขตพื้นที่ดำเนินการแจ้งความต่อไป

ชัชชาติกล่าวต่อว่า การเริ่มต้นในครั้งนี้ทำให้เราเห็นปัญหา และเห็นประสิทธิภาพในการใช้เทคโนโลยี ไม่ต้องตั้งด่าน ไม่ต้องใช้คน เชื่อว่าในแผนมาตรการฝุ่นฉบับใหม่ของประเทศที่กำลังร่างก็น่าจะนำเรื่อง LEZ ไปเป็นโมเดลด้วย

สำหรับการขยายผลต่อเนื่องของมาตรการ LEZ กทม. จะรวบรวมเป็นประเด็นนำเสนอรัฐบาลเกี่ยวกับมาตรการฝุ่น 11 ข้อที่คิดว่าปรับปรุงได้ และขอให้ กทม. มีอำนาจ รวมถึงเรื่องสำคัญคือการประกาศให้เป็นเขตควบคุมมลพิษ ซึ่งจะทำให้ กทม. มีอำนาจมากขึ้น เช่น สามารถใช้เงินกองทุนส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อมในการเพิ่มระบบการทำงานต่างๆ เพื่อเดินหน้าแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ

The post กทม. ขยายผลมาตรการเขตมลพิษต่ำ เสนอรัฐบาลประกาศให้เป็นเขตควบคุมมลพิษ เพื่อแก้ปัญหาฝุ่น PM2.5 appeared first on THE STANDARD.

วันนี้ (7 มกราคม) จิรายุ ห่วงทรัพย์ โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า นายกรัฐมนตรีมีข้อสั่งการเร่งด่วนในที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) คือเรื่องมาตรการป้องกันและแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 โดยนายกรัฐมนตรีกล่าวว่า ขณะนี้เข้าสู่ฤดูกาลที่ปัญหา PM2.5 เริ่มรุนแรงขึ้น โดยเฉพาะการรับซื้ออ้อยที่ถูกเผาในหลายพื้นที่ ในขณะที่ภาพถ่ายดาวเทียมก็เริ่มเห็น Hotspot เพิ่มมากขึ้นในบางจังหวัด โดยขอให้ในที่ประชุม ครม. วันนี้หารือในประเด็นนี้ และขอมอบหมายให้หน่วยงานต่างๆ ไปดำเนินการป้องกัน กวดขัน จับกุมอย่างเข้มงวด โดยมีเป้าหมายต้องลดให้ได้มากกว่าปีที่ผ่านมา

นายกรัฐมนตรีมีข้อสั่งการในแต่ละกระทรวง โดยเฉพาะมาตรการเกี่ยวกับพืชผลทางการเกษตรที่มีการเผา นายกรัฐมนตรีสั่งการให้กระทรวงอุตสาหกรรมเร่งกำหนดมาตรการเพิ่มเติม เพื่อให้ผู้ประกอบการงดการรับซื้ออ้อยไฟไหม้ และสั่งการให้กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ร่วมกับสำนักงานตำรวจแห่งชาติ บังคับใช้กฎหมายส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมอย่างเข้มงวดกับผู้เผาป่า เผาตอซังข้าว ข้าวโพด อ้อย และพืชอื่นๆ 

รวมทั้งประกาศกำหนดเขตควบคุมมลพิษ โดยร่วมมือกับภาคประชาสังคมในการดำเนินการดังกล่าว และให้กระทรวงพาณิชย์ ร่วมกับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง กำหนดมาตรการห้ามนำเข้าอ้อยไฟไหม้ รวมทั้งพืชเกษตรอื่นๆ ที่ผ่านการเผา ให้กระทรวงกลาโหมขอให้หน่วยงานความมั่นคงและกรมศุลกากรตรวจสอบการลักลอบนำเข้าพืชที่ผ่านการเผาทุกชนิดตามแนวชายแดนต่างๆ อย่างเข้มงวด

จากนั้นนายกรัฐมนตรีมีข้อสั่งการส่วนราชการอื่นๆ ที่จะสามารถลดค่า PM2.5 ในภาคอื่นๆ ได้ โดยให้กระทรวงคมนาคมและสำนักงานตำรวจแห่งชาติตรวจสอบและห้ามใช้ยานพาหนะที่ปล่อยควันดำเกินมาตรฐานอย่างจริงจัง โดยเฉพาะรถกระบะ รถโดยสาร และรถบรรทุกขนาดใหญ่ที่ปล่อยควันดำ รวมทั้งรถขนส่งมวลชนของ ขสมก. และรถร่วมบริการเส้นทางต่างๆ ที่อยู่ในความดูแลของรัฐ

รวมถึงสั่งการให้กระทรวงมหาดไทยกำชับ กทม. และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทุกแห่ง ให้ควบคุมการก่อสร้างในเขตพื้นที่ที่รับผิดชอบ รวมทั้งกำหนดมาตรการป้องกันการปล่อย PM2.5 จากไซต์งานก่อสร้าง รวมทั้งบังคับใช้กฎหมายอย่างเคร่งครัดกับผู้ประกอบการซึ่งฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามกฎหมายหรือมาตรการดังกล่าวอย่างจริงจัง และให้กระทรวงมหาดไทย (กรมโยธาธิการและผังเมือง) กำหนดแนวทางป้องกันไม่ให้เกิดการปล่อย PM2.5 ในโครงการก่อสร้างของรัฐ เพื่อให้ทุกหน่วยงานของรัฐนำไปกำหนดใน TOR ของการจ้างก่อสร้างต่อไป เพื่อแก้ปัญหาในระยะยาว

พร้อมทั้งสั่งการให้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ร่วมกับกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม และกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พัฒนาแพลตฟอร์มฐานข้อมูลกลางเกี่ยวกับ Hotspot และ Ventilation โดยใช้ข้อมูลจากดาวเทียม หรือ Low-Cost Sensors เพื่อให้หน่วยงานต่างๆ นำไปใช้แก้ปัญหาการฟุ้งกระจายของ PM2.5 อย่างบูรณาการ และให้กระทรวงการต่างประเทศหารือกับประเทศเพื่อนบ้าน เพื่อร่วมมือและให้ความช่วยเหลือในการลดปัญหาฝุ่นควันข้ามพรมแดน

นอกจากนี้ นายกรัฐมนตรียังมีข้อสั่งการต่อไปว่า ในด้านการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ให้กระทรวงมหาดไทยกำชับกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ผู้ว่าราชการจังหวัด และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อเตรียมการป้องกันกรณีที่มีการลักลอบเผาและเกิดไฟไหม้ลุกลามในวงกว้าง และเป็นต้นเหตุของ PM2.5

นายกรัฐมนตรีย้ำว่า ขอให้ทุกหน่วยงานตรวจสอบกฎหมายในความรับผิดชอบ และเสนอต่อ ครม. เพิ่มเติมภายในเดือนมกราคมนี้ว่า ในแต่ละกระทรวงจะมีมาตรการอะไรเพิ่มเติม หรือใช้กฎหมายที่มีอยู่แก้ไขปัญหา PM2.5 อย่างยั่งยืนได้อย่างไรบ้าง เพื่อทำให้ประเทศไทยเป็นประเทศอากาศสะอาดในเร็ววันนี้

The post นายกฯ สั่งด่วน ครม. ทุกส่วนราชการ เร่งจัดการฝุ่น PM2.5 ขั้นเด็ดขาด appeared first on THE STANDARD.

เมื่อวานที่ผ่านมา (8 เม.ย.) ลอนดอนกลายเป็นเมืองแรกในโลกที่มีการกำหนดเขตควบคุมมลพิษทางอากาศ 24 ชั่วโมง ตามมาตรการ Ultra Low Emission Zone (ULEZ) โดยยานพาหนะต่างๆ ที่จะใช้ขับขี่ภายในเขตพื้นที่นี้จะต้องผ่านเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนดไว้ มิเช่นนั้นอาจจะถูกปรับในอัตราสูง ซึ่งสามารถตรวจสอบสถานะยานพาหนะว่าผ่านหรือเกินมาตรฐานหรือไม่ ได้ที่ tfl.gov.uk/modes/driving/check-your-vehicle-35896

ซาดิก ข่าน นายกเทศมนตรีกรุงลอนดอนระบุว่า ULEZ เป็นหนึ่งในมาตรการสำคัญที่ตั้งเป้าเพื่อแก้ไขปัญหามลพิษทางอากาศและปกป้องสุขภาพของพลเมืองอังกฤษ เนื่องจากในแต่ละปีมีผู้เสียชีวิตจากมลพิษทางอากาศเป็นจำนวนมาก ซึ่งเป็นสาเหตุของโรคหอบหืด ระบบทางเดินหายใจ โรคมะเร็ง รวมถึงโรคความจำเสื่อม

“วันนี้เป็นหน้าประวัติศาสตร์ครั้งสำคัญของบ้านเรา มลพิษทางอากาศเป็นฆาตกรที่มองไม่เห็น ซึ่งเป็นภัยคุกคามด้านสุขภาพของผู้คนในเจนของพวกเรา”

ยานพาหนะที่ไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานและขับขี่เข้าเขตควบคุมมลพิษอาจถูกปรับเป็นเงินราว 12.50 ปอนด์สเตอร์ลิง (ราว 520 บาท) ในกรณีที่เป็นรถยนต์ รถตู้ และรถจักรยานยนต์ ในขณะที่รถบรรทุก รถโดยสารประจำทางที่มีค่าการปล่อยมลพิษเกินมาตรฐานอาจถูกปรับ 100 ปอนด์สเตอร์ลิง (ราว 4,160 บาท) โดยเริ่มมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 8 เมษายนที่ผ่านมา ก่อนที่จะขยายเขตควบคุมเพิ่มเติม ครอบคลุมเส้นทางการจราจรสำคัญในวันที่ 25 ตุลาคม 2021

นอกจากนี้นายกเทศมนตรียังตั้งเป้าให้รถบัสสีแดง หนึ่งในสัญลักษณ์ของเมืองผู้ดีทั้งหมดราว 9,200 คัน ผ่านเกณฑ์มาตรฐานดังกล่าวภายในเดือนตุลาคมปีหน้า ซึ่ง ULEZ เป็นหนึ่งในขั้นตอนสำคัญในการลดปัญหามลพิษในเมืองหลวงของสหราชอาณาจักร ซึ่งมีมาตรการนำร่องตั้งแต่ปี 2017 ที่ผ่านมา โดยมียานพาหนะผ่านเข้าเขตควบคุมลดลงไม่เกิน 11,000 คันต่อวัน และมีผู้ปฏิบัติตามมาตรการดังกล่าวกว่า 55% ของผู้ใช้รถใช้ถนน

พิสูจน์อักษร: พรนภัส ชำนาญค้า

อ้างอิง:

• edition.cnn.com/2019/04/08/business/ulez-london-emissions-scli-intl-gbr/index.html
• tfl.gov.uk/modes/driving/check-your-vehicle-35896
• www.theguardian.com/environment/2019/apr/08/londoners-back-charging-dirty-drivers-says-air-pollution-study-ulez
• www.bbc.com/news/uk-england-london-47815117

The post เมืองแรกของโลก! ลอนดอนกำหนดเขตควบคุมมลพิษทางอากาศ 24 ชั่วโมง ปรับจริงหากยานพาหนะไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐาน appeared first on THE STANDARD.

     ผ่านมาแล้ว 10 ปีเต็ม ในที่สุดวันนี้ (18 ตุลาคม 2560) มหากาพย์คดีสิ่งแวดล้อมพื้นที่ตำบลมาบตาพุด จังหวัดระยอง ก็เดินทางมาถึงบทสรุป เมื่อศาลปกครองสูงสุดนัดฟังคำพิพากษากรณีที่ตัวแทนชาวบ้านมาบตาพุด 27 คน ยื่นฟ้องคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ฐานละเลยล่าช้าต่อหน้าที่ และขอให้ประกาศพื้นที่มาบตาพุดเป็นเขตควบคุมมลพิษ

     แม้ในทางคดีจะไม่มีผลในทางปฏิบัติ เพราะมาบตาพุดถูกประกาศให้เป็นเขตควบคุมมลพิษไปแล้วตั้งแต่ปี 2552 แต่คดีสิ่งแวดล้อมประวัติศาสตร์นี้ก็ยังมีความสำคัญที่ต้องจับตามองในหลายแง่มุม

     การต่อสู้ตลอด 10 ปีมานี้กำลังบอกอะไรเราบ้าง นี่คือคำตอบ

Photo: Nicolas Asfouri/AFP

จุดเริ่มต้นมหากาพย์คดีมาบตาพุด 10 ปีกับการเรียกร้อง ‘เขตควบคุมมลพิษ’

     ย้อนกลับไปเมื่อประมาณ 10 ปีที่แล้ว วันที่ 1 ตุลาคม 2550 ตัวแทนประชาชนชาวมาบตาพุดจาก 11 ชุมชน รอบนิคมอุตสาหกรรม 27 คน รวมตัวกันยื่นฟ้องคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ (กก.วล.) ต่อศาลปกครองระยอง ฐานละเลยต่อหน้าที่ กรณีไม่ประกาศให้พื้นที่มาบตาพุดเป็นเขตควบคุมมลพิษ เพื่อควบคุม ลด และขจัดมลพิษ

     ถัดมาอีก 2 ปี ศาลปกครองระยองมีคำสั่งพิพากษาเมื่อวันที่ 3 มีนาคม 2552 พิเคราะห์แล้วเห็นว่า เขตเทศบาลเมืองมาบตาพุดและพื้นที่ข้างเคียงเป็นพื้นที่ซึ่งมีปัญหามลพิษ ซึ่งมีแนวโน้มที่ร้ายแรงถึงขนาดเป็นอันตรายต่อสุขภาพอนามัยของประชาชน หรืออาจก่อให้เกิดผลกระทบเสียหายต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อม ที่ผู้ถูกฟ้องคดีมิได้ประกาศให้เป็นเขตควบคุมมลพิษ จึงเป็นการละเลยต่อการปฏิบัติหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนด หรือปฏิบัติหน้าที่ล่าช้าเกินสมควร จึงพิพากษาให้ท้องที่เขตเทศบาลเมืองมาบตาพุดทั้งหมด เป็นเขตควบคุมมลพิษ โดยให้ดำเนินการประกาศให้แล้วเสร็จภายใน 60 วัน นับแต่วันที่ศาลมีคำพิพากษา

Photo: Nicolas Asfouri/AFP

     แต่หลังจากนั้นคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติได้ใช้สิทธิยื่นอุทธรณ์คำพิพากษาต่อศาลปกครองสูงสุด โดยปฏิเสธว่าไม่ได้ละเลยต่อหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนด จนกลายเป็นคดีที่ยืดเยื้อต่อเนื่องกว่าจะได้ข้อสรุปในอีก 10 ปีให้หลัง

     โดยระหว่างทางก่อนที่จะมีคำตัดสิน เมื่อวันที่ 30 เมษายน 2552 อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ นายกรัฐมนตรีสมัยนั้น ในฐานะประธานคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ได้ลงนามประกาศคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ฉบับที่ 32 และประกาศลงราชกิจจานุเบกษาแล้วตั้งแต่วันที่ 1 พฤษภาคม 2552 กำหนดให้ท้องที่เขตเทศบาลตำบลมาบตาพุดและพื้นที่ข้างเคียงรวมทั้งพื้นที่ทะเลภายในแนวเขต เป็นเขตควบคุมมลพิษ

     ล่าสุด ศาลปกครองสูงสุดได้มีคำพิพากษาออกมาในวันนี้ (18 ตุลาคม 2560) โดยเห็นพ้องกับศาลชั้นต้นว่าพื้นที่มาบตาพุดมลพิษร้ายแรงจริง คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติละเลยต่อหน้าที่ ต้องประกาศเป็น เขตควบคุมมลพิษ แต่ให้จำหน่ายคดี เนื่องจากมีการออกประกาศแล้วในระหว่างการพิจารณาคดีชั้นอุทธรณ์

Photo: Nicolas Asfouri/AFP

ถอดบทเรียนคดีมาบตาพุด ‘สิทธิ์ของประชาชนมีต้นทุนเสมอ’

     ในฐานะทนายความที่ติดตามคดีนี้มานาน แม้จะไม่ใช่ตัวแทนในการยื่นฟ้องในปี 2550 แต่ทนายอัมรินทร์ สายจันทร์ ผู้เชี่ยวชาญกฎหมายประจำมูลนิธินิติธรรมสิ่งแวดล้อม หรือ EnLAW ถือเป็นหนึ่งคนที่รู้เรื่องคดีนี้อย่างลึกซึ้ง

     ส่วนตัวเขามองว่าคดีมาบตาพุดถือเป็นคดีทางสิ่งแวดล้อมที่มีความสำคัญ เพราะแม้ว่าคำพิพากษาล่าสุดจะไม่มีผลในทางปฏิบัติก็ตาม เนื่องจากมีการประกาศเป็นเขตควบคุมมลพิษไปก่อนหน้านี้แล้ว แต่มาบตาพุดถือเป็นตัวแทนของโครงการพัฒนาขนาดใหญ่ของภาครัฐ ที่ ณ ยุคนั้นถูกนำมาชูเป็นจุดขายเพื่อดึงดูดเม็ดเงินการลงทุนจำนวนมหาศาลจากต่างประเทศ แลกมากับผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมที่ถึงวันนี้ก็ยังไม่มีทีท่าว่าจะคลี่คลายในทางที่ดีขึ้น

Photo: Sukree Sukplang/Reuters

     “คดีมาบตาพุดเป็นการตั้งคำถามถึงภาครัฐว่าสรุปแล้วรัฐให้ความสำคัญกับการพัฒนาประเทศควบคู่ไปกับการจัดสมดุลด้านสิ่งแวดล้อมได้ดีแค่ไหน เพราะถึงแม้จะประกาศเป็นเขตควบคุมมลพิษไปแล้ว แต่สุดท้ายมันมีประสิทธิภาพในการลดมลพิษได้จริงไหม ขณะที่รัฐเองกำลังพยายามผลักดันอีกหลายๆ โครงการ โดยเฉพาะ EEC ที่เป็นส่วนขยายของมาบตาพุด คำถามคือแล้วประชาชนจะมั่นใจได้อย่างไรว่าภาครัฐจะควบคุมผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมได้จริงๆ ในเมื่อแค่พื้นที่มาบตาพุดยังแก้ปัญหาไม่ได้เลย ทำไมประชาชนถึงจะต้องรู้สึกมั่นใจ หรือยอมรับได้หากจะเกิดโครงการขนาดใหญ่ในพื้นที่บ้านเกิดของพวกเขา”

     นอกจากนี้คดีมาบตาพุดยังเป็นตัวอย่างสำคัญที่ชี้ให้เห็นว่าการใช้สิทธิ์ของประชาชนมีต้นทุนที่สูงลิ่ว ทั้งในส่วนของการแสวงหาข้อมูลมาสนับสนุนการเรียกร้อง ซึ่งถือว่าทำได้ยากลำบากในยุคนั้น เนื่องจากต้องใช้หลักฐานเชิงประจักษ์ ทำให้จำเป็นต้องระดมนักวิทยาศาสตร์ และนักวิชาการจากสาขาต่างๆ มาช่วยกัน ในภาวะที่การเข้าถึงข้อมูลข่าวสารของภาครัฐเมื่อ 10 ปีที่แล้วทำได้อย่างยากลำบากเมื่อเทียบกับในปัจจุบัน ยังไม่นับรวมถึงต้นทุนเวลาที่ยืดยาวนับสิบปี

     “บทเรียนที่ได้จากคดีนี้คือ ภาครัฐควรทบทวนเรื่องการขยาย หรือส่งเสริมการพัฒนาอุตสาหกรรม ว่ารัฐเองมีความพร้อมที่จะจัดการกับปัญหาที่จะเกิดขึ้นตามมามากน้อยแค่ไหน ป้องกันปัญหาได้จริงไหม หรือของเดิมยังจัดการไม่ได้แล้วจะไปส่งเสริมให้เกิดพื้นที่อุตสาหกรรมใหม่ๆ ซึ่งถ้าที่ผ่านมายังทำได้ไม่ดี การที่ชุมชนแต่ละพื้นที่จะออกมาคัดค้าน เป็นกังวล หรือไม่ไว้วางใจการพัฒนาของภาครัฐก็จะมีมากขึ้นเรื่อยๆ เพราะเขาเห็นปรากฏการณ์มาแล้วจากมาบตาพุด” ทนายอัมรินทร์ทิ้งท้าย

Photo: Sukree Sukplang/Reuters

เขตควบคุมมลพิษ กับปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ยังพอกพูนในมาบตาพุด

     การประกาศให้มาบตาพุดเป็นเขตควบคุมมลพิษ ถือเป็นความหวังครั้งใหญ่ของชาวมาบตาพุดเมื่อ 10 ปีที่แล้ว เพราะนั่นหมายถึงภาครัฐยอมรับว่าพื้นที่แห่งนี้มีปัญหาจริงในด้านสิ่งแวดล้อม ซึ่งจะต้องตามมาด้วยแผนฟื้นฟู ลด และขจัดมลพิษที่จะมีหลักเกณฑ์การปฏิบัติที่เข้มข้นกว่าพื้นที่ทั่วๆ ไป รวมทั้งยังมีผลต่อการอนุญาตโครงการอื่นๆ เพิ่มเติมในอนาคต

     ซึ่งในความเป็นจริง แม้มาบตาพุดจะมีสถานะเป็นเขตควบคุมมลพิษมานานถึง 8 ปีแล้ว แต่ดูเหมือนว่าความฝันของชาวบ้านจะยังคงไม่เป็นจริง เพราะจากข้อมูลสถานการณ์มลพิษอุตสากรรม ปี 2558-2559 ที่จัดทำโดยมูลนิธิบูรณะนิเวศ ที่สนับสนุนการจัดพิมพ์โดยสหภาพยุโรป และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) พื้นที่เขตควบคุมมลพิษมาบตาพุด จ.ระยอง และใกล้เคียง ยังคงมีปัญหาอยู่ในขั้น ‘วิกฤต’ และยังไม่มีแนวโน้มว่าจะดีขึ้นแต่อย่างใด

Photo: Nicolas Asfouri/AFP

     ปัญหาใหญ่ของเขตควบคุมมลพิษมาบตาพุดและพื้นที่ใกล้เคียง คือการตรวจพบสารเคมีอันตรายที่เป็นสารอินทรีย์ระเหยง่าย หรือ VOCs และสารประกอบกำมะถันในอากาศรวมทั้งหมด 20 ชนิด ซึ่งในจำนวนนี้มีสารที่รับรู้กันว่าเป็นสารก่อมะเร็ง 4 ชนิด ซึ่งจากการตรวจวัดปริมาณ VOCs ในบรรยากาศพื้นที่มาบตาพุด โดยกรมควบคุมมลพิษ ระหว่างปี 2558-2559 พบว่ามีสารมลพิษที่เกินมาตรฐานอยู่ 4 ชนิด ทั้งสารเบนซีน สาร 1, 3 บิวทาไดอีน สารคลอโรฟอร์ม และสาร 1, 2 ไดคลอโรอีเทน

     เช่นเดียวกับการตรวจวัดคุณภาพน้ำที่พบว่ามีการปนเปื้อนสาร VOCs และโลหะหนักในน้ำใต้ดินและน้ำบ่อตื้นหลายแห่ง ส่วนน้ำผิวดิน พบว่าแหล่งน้ำต่างๆ มีคุณภาพน้ำอยู่ในเกณฑ์เสื่อมโทรม 10 คลอง ส่วนเกณฑ์เสื่อมโทรมมากมี 5 คลอง เช่นเดียวกับการตรวจวัดโลหะหนักในแหล่งน้ำที่พบว่ามีสารหนูเกินค่ามาตรฐานบ่อยครั้งที่สุดใน 7 คลอง โดยคลองที่พบโลหะหนักหลายชนิดที่สุด มีการพบทั้งสารหนู โครเมียม แมงกานีส ตะกั่ว และสังกะสี ยังไม่รวมการตรวจตะกอนดินชายฝั่งทะเลที่พบว่ามีการปนเปื้อนของสารโลหะหนักหลายชนิด

     นอกจากนี้ในปี 2558 ยังเกิดปรากฏการณ์กรณีน้ำเสียคลองบางเบิดที่ชาวบ้านพบความผิดปกติของน้ำบริเวณปลายคลอง ที่มีลักษณะเป็นฟองสีน้ำตาลจำนวนมากลอยอยู่บนผิวน้ำ ซึ่งหลังจากนั้นมีการตรวจพบปริมาณสารทองแดง แมงกานีส สังกะสี ปรอท และสารหนู เกินกว่าเกณฑ์มาตรฐานน้ำผิวดิน

     ส่วนในปี 2559 ก็เคยเกิดปรากฏการณ์ปลาตายเกลื่อนหาดตากวนเป็นจำนวนมาก ซึ่งชาวประมงเปิดเผยว่าเหตุการณ์ปลาตายหมู่ครั้งนั้นไม่ใช่ความผิดปกติครั้งแรกที่เคยเกิดขึ้น แต่เป็นเหตุการณ์ที่มีความรุนแรงมากที่สุดเท่าที่ชาวประมงหลายคนเคยจำความได้

     อีกตัวชี้วัดสำคัญที่เผยให้เห็นว่าปัญหามลพิษไม่ได้หายไปจากพื้นที่ควบคุมมลพิษมาบตาพุดก็คือ อัตราการเกิดโรคมะเร็งเกือบทุกชนิดของประชากรใน จ.ระยองสูงกว่าประชากรในพื้นที่อื่นๆ ทั่วประเทศ ขณะที่การพัฒนาอุตสาหกรรมในพื้นที่และย่านใกล้เคียงยังคงขยายตัวและรุกคืบอย่างไม่หยุดยั้ง ทั้งการเกิดนิคมอุตสาหกรรมใหม่ๆ การขยายโรงงานภายในพื้นที่นิคมอุตสาหกรรม รวมไปถึงแนวนโยบายระดับชาติอย่างการกำหนดเขตเศรษฐกิจพิเศษที่ยังมีมาบตาพุดเป็นหนึ่งในเป้าหมายอีกด้วย

     หลักฐานเหล่านี้อาจบอกเรากลายๆ ว่า 10 ปีที่ผ่านมากับการเรียกร้องของชาวบ้านมาบตาพุดอาจเป็นเพียง 10 ปีที่สูญเปล่า ตราบใดที่รัฐบาลไม่ว่ายุคไหนๆ ยังคงให้ความสำคัญกับการเดินหน้าพัฒนาแต่ละเลยผลกระทบรอบตัวที่อาจจะเกิดขึ้น

     แต่ถึงอย่างนั้นคดีมาบตาพุดก็ยังถือเป็นประจักษ์พยาน และเป็นคดีบรรทัดฐานสำคัญในการต่อสู้เรื่องสิ่งแวดล้อมระหว่างประชาชนกับภาครัฐต่อไปในอนาคต

The post บทสรุป 10 ปี คดีมาบตาพุด เขตควบคุมมลพิษกับต้นทุนราคาสูงลิ่วที่สังคมต้องจ่ายกันเอง appeared first on THE STANDARD.